Początki i rozwój jednostki
Data 14 grudnia 1868 roku uznawana jest za narodziny Ochotniczej Straży Pożarnej w Barcinie, kiedy to powstało Ochotnicze Koło Gaśników. Jest to najstarsza jednostka w powiecie żnińskim i jedna z najstarszych w województwie. W drugiej połowie XIX wieku, ze względu na częste pożary młynów i wiatraków, strażacy musieli wykazywać się niezwykłą sprawnością, reagując na dźwięk alarmowej trąbki.

W czasach zaborów strażacy pełnili nie tylko funkcję ratowniczą, ale również patriotyczną, przeciwdziałając germanizacji poprzez organizację imprez kulturalnych i przedstawień amatorskich. W 1907 roku jednostka dysponowała sikawką z 1882 roku, a w okresie międzywojennym liczba członków przekroczyła 200 osób. W tym czasie strażacy zbudowali remizę oraz wieże ćwiczebne, odnosząc sukcesy w zawodach o prestiżowy „Ryngraf świętego Floriana”.
Działalność powojenna i modernizacja
Po II wojnie światowej, w czasie której wielu strażaków oddało życie za ojczyznę, nastąpiło odrodzenie ruchu pod wodzą naczelnika Stanisława Kujawy. Rozszerzono działalność o sekcje sportowe, zespół teatralny i orkiestrę dętą. Kluczowe momenty modernizacji jednostki to:
- 1947 r. - zawiązanie pierwszej kobiecej drużyny pożarniczej.
- 1955 r. - wprowadzenie do służby pierwszego samochodu STAR.
- 1965 r. - powstanie pierwszej drużyny młodzieżowej.
- 1995 r. - włączenie jednostki do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Lata 90. przyniosły kolejne wyzwania, w tym udział barcińskich druhów w gaszeniu największego pożaru lasów w Kuźni Raciborskiej w 1992 roku. Obecnie jednostka dysponuje nowoczesnym sprzętem, w tym samochodami marki MAN, Ford oraz łodzią ratowniczą.

Współczesność i sukcesy
Obecnie w szeregach OSP Barcin działa 55 strażaków, w tym Kobieca Drużyna Pożarnicza. Zarząd jednostki, pod przewodnictwem dh. Bogdana Makowskiego, kontynuuje tradycje poprzedników, dbając o rozwój bazy technicznej i szkolenie nowych kadr. Ważnym elementem promocji działalności strażackiej jest udział w konkursach plastycznych, takich jak edycja pod hasłem „OSP - strażacy w służbie drugiemu człowiekowi, nie tylko w czasie pożaru”, która cieszy się ogromnym zainteresowaniem wśród dzieci i młodzieży.
Turnieje i zawody strażackie
Jednostki OSP regularnie uczestniczą w turniejach i zawodach, które stanowią sprawdzian umiejętności oraz okazję do wymiany doświadczeń. Przykładowo, turnieje organizowane pod egidą Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP skupiają najlepsze drużyny z regionu. Prawo udziału w takich wydarzeniach mają reprezentacje Oddziałów Wojewódzkich oraz zwycięzcy poprzednich edycji, co zapewnia wysoki poziom rywalizacji w dyscyplinach sprawnościowych i strzeleckich.