Ochotnicza Straż Pożarna w Białej jest jedną z ośmiu jednostek gminy Janów Lubelski i wyróżnia się jako najliczniejsza, licząc 92 członków, w tym 5 honorowych. Odgrywa kluczową rolę w systemie ratowniczym regionu, a jej członkowie czynnie uczestniczą zarówno w akcjach ratowniczych, jak i w życiu społecznym lokalnej społeczności. Od 2 lipca 2013 roku jednostka należy do Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego (KSRG), co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami, takimi jak mobilność i uczestnictwo w akcjach ratowniczo-gaśniczych również poza własnym terenem działania.
Początki i Rozwój Jednostki OSP Biała
Decyzja o powstaniu OSP w Białej, położonej w powiecie janowskim, zapadła w grudniu 1960 roku. Już w następnym miesiącu dopełniono wszelkich formalności, co pozwoliło jednostce, liczącej wówczas 37 druhów, rozpocząć swoją działalność. Pierwszym prezesem OSP w Białej został Stanisław Chmiel, który musiał zmagać się z wyzwaniami typowymi dla początków funkcjonowania. Strażacy początkowo jeździli do akcji furmankami, wyposażonymi w bosaki i sprzęt burzący, jak wspominał obecny prezes OSP Stanisław Zdybel.
Mimo początkowych trudności, przybywało chętnych do uczestnictwa w działaniach druhów z Białej, którzy widząc sens działań strażaków, chcieli pomagać ludziom dotkniętym nieszczęściem. Pierwsze zbiórki i zebrania strażaków odbywały się w szkole lub w mieszkaniu Pana Jana Flisa „na Wodończy”. Z biegiem czasu, dzięki zgromadzonym materiałom (w ramach składek) i na działce dh Jakubca Jana, wybudowano pierwszą drewnianą remizę oraz podłogę do organizowania zabaw tanecznych. Prezes Zdybel wspominał z dzieciństwa scenę, kiedy to przez Kapkaz jechała furmanka, a ludzie wynosili deski i bale na budowę. Budynek strażacki powstał obok kuźni na Wodończy.
Po kilku latach, w 1967 roku, druhowie i cała lokalna społeczność cieszyli się już z murowanej strażnicy. Za zgromadzone środki, materiały budowlane w ramach czynu oraz dzięki pomocy Państwa i PZU, strażnicę oddano do użytku. Następnie, na przełomie lat siedemdziesiątych, dobudowano garaż oraz wspinalnię. Przy pomocy Komendy Rejonowej Straży Pożarnej i Komendy Wojewódzkiej w Tarnobrzegu, obiekty zostały częściowo zmodernizowane, a także postawiono ścianę ćwiczeń do wspinania po drabinie hakowej.
Tabor i Wyposażenie Ratownicze
Rozwój infrastruktury szedł w parze z unowocześnianiem taboru. W 1967 roku, z okazji otwarcia nowo wybudowanej strażnicy, OSP pozyskała samochód Star 25, którego kierowcami zostali dh Miś Józef oraz dh Pudło Jan. Od tej chwili jednostka brała udział w gaszeniu wszystkich dużych pożarów na terenie miasta i gminy, powiatu, a nawet w odległych miejscowościach, takich jak Zdziłowice, Chrzanów czy Turobin.
W 1997 roku, w ramach zwiększenia potencjału gaśniczego, Burmistrz Miasta i Gminy Janów Lubelski odkupił od KR PSP w Janowie Lubelskim samochód Jelcz GCBA 6/32, który służy jednostce do chwili obecnej. Dodatkowymi kierowcami-konserwatorami, oprócz Edwarda Beksiaka, zostali dh Mucha Stanisław oraz dh Pudło Stanisław. W 2000 roku jednostka OSP w Białej przekazała samochód lekki marki Żuk do OSP Łążek Ordynacki, w zamian otrzymując samochód marki Nysa. W 2006 roku, dzięki środkom Zarządu Głównego ZOSP RP w Warszawie, za pośrednictwem Zarządu Wojewódzkiego, oraz dzięki pomocy finansowej Burmistrza i Rady Miejskiej w Janowie, zakupiono w Częstochowie Forda.
Aktu przekazania Forda dokonał Prezes ZW ZOSP RP dh Marian Starownik w dniu 17 stycznia 2008 roku, a poświęcenia dokonał ks. proboszcz Infułat Edmund Markiewicz, w obecności licznie zgromadzonych radnych, delegacji władz oraz mieszkańców miejscowości. Obecnie jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Białej posiada 4 samochody pożarnicze.
Na uwagę zasługuje fakt, że OSP w Białej dba o rozwój swojej jednostki nie tylko pod kątem szkoleniowym, ale też inwestycyjnym. W 2017 roku, ze środków finansowych KSRG (kwota rzędu 16 tys. złotych), została zakupiona nowa brama garażowa z automatycznym otwieraniem uruchamianym za pomocą pilota. Przed zamontowaniem bramy dokonano demontażu starej posadzki oraz obniżenia wjazdu wewnątrz i na zewnątrz. Wykonanie nowej posadzki i wjazdu sfinansowane zostało przez Urząd Miejski. Ze środków gminnych wyremontowano również przejście/zejście za budynkiem OSP, co poprawiło komfort i bezpieczeństwo wszystkich użytkowników (rowerzystów, pieszych, osób niepełnosprawnych), a także wpłynęło na poprawę wizualną terenu. Przy pomocy Urzędu Miasta i własnym wkładem wykonano łącze internetowe z wyposażeniem komputera i drukarką. W ramach środków z gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz własnym wkładem finansowym zakupiono projektor oraz ekran. Obecnie na stanie jednostka OSP w Białej posiada ponad 18 tys. złotych.
Aktywność Operacyjna i Szkoleniowa
Od chwili powstania OSP w Białej prowadzone były intensywne działania ratownicze. W minionym roku, w okresie sprawozdawczym, tj. od 25 stycznia 2017 roku do 26 stycznia 2018 roku, OSP Biała uczestniczyła 29 razy przy różnego rodzaju akcjach. Były to zadania związane z poszukiwaniem osób, zdarzenia (wypadki) drogowe oraz pożary.
Aby utrzymywać sprawność, druhowie regularnie biorą udział w szkoleniach i zawodach sportowo-pożarniczych. W minionym roku (2017) pięciu członków OSP otrzymało certyfikaty kursu z zakresu pierwszej pomocy medycznej. Latem tego samego roku druhowie uczestniczyli przez 48 godzin w międzywojewódzkich ćwiczeniach Państwowej Straży Pożarnej, które były prowadzone pod kryptonimem "Lasy Janowskie". OSP Biała ćwiczyła obok jednostek z województw podkarpackiego, mazowieckiego, świętokrzyskiego i lubelskiego.
Wielka parada wozów strażackich na Kaszubach! Parada Strażacka 2026
Osiągnięcia Sportowe i Rywalizacja Pożarnicza
Jednostka bardzo dobrze radzi sobie pod względem kultury fizycznej i sportu, co potwierdzają udziały w zawodach sportowo-pożarniczych na szczeblu Miejsko-Gminnym i Powiatowym. Starty uwieńczone sukcesami w tych zawodach stały się niejako tradycją jednostki. Należy podkreślić, że pierwsze zawody na szczeblu rejonu janowskiego w 1997 roku wygrała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza w Białej, która następnie zajęła IV miejsce na Zawodach Województwa Tarnobrzeskiego w Rudniku.
Wygrywając zawody eliminacyjne, jednostka OSP (grupa starszych) reprezentowała w 2010 roku powiat janowski na Zawodach Wojewódzkich w Krasnymstawie, zajmując III miejsce. Nagrodą za to była piła do cięcia betonu i stali. W bieżącym roku (prawdopodobnie 2018, zgodnie z kontekstem źródłowym) przedstawiciele OSP Biała wygrali Zawody Powiatu Janowskiego, które odbyły się w Chrzanowie. Jednostka niemal za każdym razem biła rekord powiatu, osiągając wynik w ćwiczeniu bojowym na zawodach w granicach 37 sekund (podczas treningów wynik był jeszcze lepszy).
Rola Społeczna i Wsparcie Lokalne
Tradycją pokoleń działaczy OSP Biała jest upór w działaniu, konsekwencja, ale przede wszystkim spontaniczna chęć niesienia pomocy tym, którzy jej potrzebują. Cechy te zjednały poparcie wśród całego społeczeństwa oraz licznych organizacji, które wspierały działania ochotników. Urząd Miasta i Gminy przeznaczył na ten cel około 66 tysięcy złotych. W ciągu pół roku wartość ta potroiła się, a na powiększenie kwoty złożyła się pomoc m.in.: Starostwa Powiatowego i Zarządu Dróg Powiatowych w Janowie Lubelskim, Mieszkańców Białej Pierwszej i Drugiej oraz Komas Sp. Powyższy wkład i zaangażowanie jednostki oraz wymienionych i niewymienionych sponsorów doceniły Władze Miasta, składając wniosek o pomoc unijną. W dniu 12 stycznia 2010 roku przekazano klucze do stanu surowego wykonawcy panu Józefowi Królowi w celu kontynuowania rozpoczętej modernizacji.
Strażnica, choć nie jest jeszcze w pełni wyposażona, służy mieszkańcom na organizację zebrań i szkoleń. Obiekt jest otwarty przez większą część tygodnia i udostępniony dla dzieci, młodzieży czy dorosłych. Obecnie (podczas ferii, zgodnie z kontekstem źródłowym) zajęcia są prowadzone przez Małgorzatę Kaproń, pracownika zatrudnionego przez Gminę Janów Lubelski.
Druhowie reprezentują OSP ze sztandarem na wszelkich uroczystościach państwowych, strażackich, kościelnych. Czynnie uczestniczą również w życiu społecznym gminy: zabezpieczają wyścigi kolarskie, pomagają przy pracach dotyczących wydawania żywności z Banku Pomocy Żywności, Akcji Pomocy Dzieciom, Akcji Mikołajkowej. Są obecni podczas wszystkich ważniejszych świąt kościelnych, pełniąc wartę honorową przy Grobie Pańskim. Są również obecni zawsze tam, gdzie komuś zagraża niebezpieczeństwo.
Cele Statutowe i Bieżąca Działalność
Zgodnie ze statutem, prezes zarządu reprezentuje OSP na zewnątrz. Główne cele działalności jednostki to:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Brane udziału w akcjach gaśniczo-ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
Spotkanie sprawozdawcze OSP w Białej odbyło się 26 stycznia (prawdopodobnie 2018 r.), a poprowadził je Prezes OSP - Stanisław Zdybel. Ponadto w spotkaniu uczestniczyli m.in.: ks. Kan. dr Jacek Staszak - Proboszcz Parafii p.w. Św. Jana Chrzciciela, Krzysztof Kołtyś - Burmistrz Janowa Lubelskiego i Prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego w Janowie Lubelskim, Grzegorz Pazdrak - Komendant Powiatowy PSP w Janowie Lubelskim, Witold Kowalik - Prezes Zarządu Powiatowego ZOSP RP, Antoni Kulpa - Wicestarosta Janowski (członek OSP), Czesław Krzysztoń - Zastępca Burmistrza, Mieczysław Dudek - przedstawiciel Komendy Powiatowej Policji w Janowie Lubelskim, Henryk Dyguś - były Prezes Zarządu Powiatowego ZOSP, Grzegorz Kwiecień - Komendant Gminny, Andrzej Łukasik - Radny Rady Miejskiej, Józef Wieleba - Radny Rady Powiatu (członek OSP), sołtysi Stanisław Mucha i Zbigniew Kuźnicki oraz Elżbieta Szostek - Sekretarz Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego w Janowie Lubelskim, Paweł Kusz - członek Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego.
Miłym akcentem spotkania było wyróżnienie osób, które współpracują z jednostką i służą pomocą. Statuetki za współpracę z jednostką OSP Biała otrzymali: Krzysztof Kołtyś - Burmistrz Janowa Lubelskiego, Grzegorz Pazdrak - Komendant PSP w Janowie Lubelskim oraz Jerzy Bielecki - Poseł na Sejm RP (nieobecny na spotkaniu).
Prezes OSP Biała - Stanisław Zdybel podczas spotkania przypomniał, iż obecny rok jest bardzo ważny dla Polaków, jak również mieszkańców Białej Pierwszej i Białej Drugiej.