Ochotnicza Straż Pożarna Nowy Sącz – Biegonice: Historia i Działalność

Kwestia udziału zastępów Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), w tym Grup Poszukiwawczo-Ratowniczych z psami ratowniczymi, regularnie pojawia się w dyskusjach. Psy te są certyfikowane przez PSP do poszukiwania osób żywych w terenie naturalnym, trudnodostępnym oraz na gruzowiskach.

Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze z Psami w Polsce i Udział OSP Biegonice

Obecnie w Polsce funkcjonuje pięć Grup Poszukiwawczo-Ratowniczych PSP dysponujących psami ratowniczymi (w Nowym Sączu, Gdańsku, Warszawie, Łodzi i Poznaniu) oraz jedna mieszana grupa PSP/OSP w Jastrzębiu-Zdroju. Ponadto, istnieje kilka jednostek OSP dysponujących psami, wśród których wymieniane są m.in.: Wrocław, Siechnice, Kęty, Poznań, Gdańsk, Łódź, Nowy Sącz-Biegonice, Drelów i Warszawa-Ursus. Powstają również kolejne tego typu grupy. W Polsce działa także kilka stowarzyszeń, takich jak GOPR, POPR, STORAT, które szkolą psy według własnych wytycznych.

Zarówno PSP, jak i OSP egzaminują psy w oparciu o Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie zwierząt wykorzystywanych w akcjach ratowniczych.

Warto zaznaczyć, że w latach 2008-2012 przy OSP Nowy Sącz - Biegonice aktywnie działała sekcja poszukiwawczo-ratownicza z psami.

Rola Straży Pożarnej w Akcjach Poszukiwawczych

Najczęściej straż pożarna uczestniczy w akcjach poszukiwawczych w terenie naturalnym trudnodostępnym na zasadzie "pomoc dla policji", gdyż w tego typu działaniach policja jest formacją wiodącą. W przypadku osób zaginionych policjanci działają w oparciu o Zarządzenie Nr 352 Komendanta Głównego Policji.

Zgodnie z tym zarządzeniem, w sytuacji gdy osoba zostanie zakwalifikowana przez przyjmującego zgłoszenie o zaginięciu do kategorii I, czyli:

• osoba, która opuściła nagle ostatnie miejsce swojego pobytu w okolicznościach uzasadniających podejrzenie popełnienia na jej szkodę przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności, albo uzasadniających podejrzenie zagrożenia dla jej życia, zdrowia lub wolności, a w szczególności:
  • wskazujących na realną możliwość popełnienia przez nią samobójstwa,
  • jeśli jest to osoba małoletnia do lat 15 i jej zaginięcie zgłoszono po raz pierwszy,
  • jeśli jest to osoba, która z powodu wieku, choroby, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie może kierować swoim postępowaniem albo wymaga opieki lub pomocy innych osób;

należy:

• zorganizować i przeprowadzić penetrację terenu ostatniego miejsca pobytu osoby zaginionej, wykorzystując w miarę potrzeb i możliwości siły i środki innych jednostek Policji, w tym środki techniczne, psy policyjne, a także podmioty pozapolicyjne;
• w trakcie penetracji poszczególnych elementów zabudowań czy pomieszczeń należy dążyć do ujawnienia miejsc, w których osoba zaginiona mogła się ukryć, nie może się z nich wydostać lub gdzie mogą znajdować się jej zwłoki.

Czynności te należy podjąć także, jeżeli z treści przyjętego zawiadomienia wynika, iż istnieje realna możliwość szybkiego odnalezienia osoby zaginionej, a zwłaszcza małoletniej lub wymagającej opieki, albo gdy zachodzi obawa bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub wolności tej osoby. W mojej ocenie straż pożarną należy traktować zgodnie z tym Zarządzeniem jako podmiot pozapolicyjny.

Wyzwania w Działaniach Poszukiwawczo-Ratowniczych z Psami

Doświadczenie wskazuje, że najczęściej policja zwraca się do dyżurnego PSK/MSK z prośbą o zadysponowanie miejscowych zastępów OSP, do których dołącza lub nie zastęp PSP. Dyżurny i Kierujący Działaniami Ratowniczymi (KDR) wychodzą z założenia, że policja jako służba wiodąca bierze całą odpowiedzialność na siebie, wykonując jej polecenia w mniejszym lub większym stopniu. Rzadko kiedy pojawia się sugestia lub propozycja zadysponowania grupy z psami. W mojej ocenie jest to związane z trzema głównymi czynnikami:

1. Brakiem wiedzy i świadomości ze strony policji i PSP o istnieniu takich grup i możliwościach ich wykorzystania.
2. Wiarą w szybkie odnalezienie osoby zaginionej przy minimalnym zaangażowaniu sił i środków oraz samoistnym powrotem osoby zaginionej do miejsca zamieszkania.
3. Obawą przed wezwaniem grupy spoza powiatu lub z terenu innego województwa i koniecznością zaangażowania WSKR/KCKRiOL.

Te trzy czynniki wpływają negatywnie na skuteczność działań podejmowanych przez grupy z psami ze względu na upływający czas od zgłoszenia zaginięcia do wejścia grupy do działań, w związku z:

• późnym zadysponowaniem,
• czasem zebrania się grupy do wyjazdu,
• czasem niezbędnym na dojazd na miejsce akcji.

W efekcie grupy wchodzą do działań nawet po kilkudziesięciu godzinach od zgłoszenia zaginięcia i podjęcia pierwszych działań poszukiwawczych, co:

• zmniejsza szanse na przeżycie osoby zaginionej,
• zmniejsza szanse na skuteczne podjęcie działań,
• powoduje, że grupy z psami penetrują teren, który był już wielokrotnie przeszukiwany przez tyralierę.

Ponadto, słychać uwagi od funkcjonariuszy PSP, zwłaszcza tych wyższego szczebla (dowódców JRG, naczelników oraz komendantów), że poszukiwanie osób zaginionych nie jest działaniem ratowniczym i znajduje się poza kompetencjami straży pożarnej, a zatem nie należy do nich angażować strażaków, gdyż policja ma wystarczające siły i środki. Warto podkreślić, że decyzję o włączeniu w struktury PSP ratownictwa poszukiwawczego Komendant Główny PSP wydał w dniu 5 grudnia 2006 roku.

Charakterystyka OSP Nowy Sącz - Biegonice

Ochotnicza Straż Pożarna Nowy Sącz - Biegonice jest jednostką aktywnie działającą na terenie miasta Nowego Sącza oraz powiatu nowosądeckiego.

Ogólne informacje i struktura

OSP Nowy Sącz - Biegonice wyposażona jest w system selektywnego alarmowania. W przypadku, gdy zapadnie decyzja o zadysponowaniu jednostki do zdarzenia, syrenę drogą radiową uruchamia dyżurny operacyjny Stanowiska Kierowania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu.

Jednostkę Operacyjno-Techniczną (JOT) zakwalifikowano do II kategorii. W jej skład wchodzą zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Przy OSP działa również Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza (MDP), zarówno chłopięca, jak i dziewczęca. Na zawody sportowo-pożarnicze jednostka wystawia drużynę męską (grupa A) oraz kobiecą (grupa C).

W jednostce rozwijana jest sekcja ratownictwa wodnego oraz przeciwpowodziowego. OSP Nowy Sącz - Biegonice realizuje w zakresie podstawowym jedną dziedzinę ratownictwa specjalistycznego, którą jest ratownictwo wodne.

Statystyki wyjazdów i ważniejsze akcje

Poniższa tabela przedstawia liczbę wyjazdów ratowniczych jednostki OSP Nowy Sącz - Biegonice w latach 2013-2024.

Do większych akcji, w których brali udział członkowie JOT-u OSP Nowy Sącz - Biegonice w latach 2013-2024, zaliczyć można między innymi:

• 24.04.2013: Nowy Sącz. Pożar na zapleczu hipermarketu przy ul. Gorzkowskiej.
• 28.12.2014: Nowy Sącz. Pożar poddasza laboratorium medycznego przy ul. Śniadeckich.
• 14.09.2015: Nowy Sącz. Pożar zabudowań gospodarczych przy ul. Ruchu Ludowego.
• 20.07.2016: Nowy Sącz. Pożar poddasza budynku mieszkalnego przy ul. Hallera.
• 06.01.2017: Nowy Sącz. Pożar zabudowań gospodarczych przy ul. Jamnickiej.
• 16.10.2018: Nowy Sącz. Pożar poddasza hali na terenie zakładu przetwórstwa kurczaka przy ul. Grottgera.
• 23.12.2019: Nowy Sącz. Pożar budynku mieszkalnego przy ul. Mała Góra.
• 21.09.2020: Nowy Sącz. Pożar marketu ze sprzętem RTV i AGD przy ul. Węgierskiej.
• 29.10.2021: Nowy Sącz. Pożar budynku stolarni i klubu bilardowego przy ul. Wyczółkowskiego.
• 21.08.2022: Nowy Sącz. Pożar w centrum handlowym przy ul. Wiśniowieckiego.
• 24.10.2023: Nowy Sącz. Pożar hali produkcyjno-usługowej jednej z firm przy ul. Magazynowej.
• 23.12.2024: Nowy Sącz. Pożar stodoły przy ul. Prusa.

Działalność pozaratownicza i społeczna

Oprócz działalności ratowniczej, druhowie OSP Nowy Sącz - Biegonice biorą udział w zabezpieczeniu uroczystości kościelnych oraz różnego rodzaju imprez, np. w 2015 roku były to Święto Dzieci Gór, 72. Tour de Pologne, XII Festyn Rodzinny "Niedziela z Ojcem Pio", Super Oes. Organizują również ćwiczenia z młodzieżą, pokazy sprzętu na festynach, pogadanki na temat bezpieczeństwa w szkołach i przedszkolach oraz pokazy pierwszej pomocy w szkołach. OSP Nowy Sącz - Biegonice organizuje także "Bezpieczne Ferie" oraz współorganizuje wydarzenia patriotyczne, kulturalne i osiedlowe.

Pamięć o Sławomirze Wolaku

Śp. asp. sztab. w st. spocz. Sławomir Wolak, który służbę w ochronie przeciwpożarowej rozpoczął 1 maja 2004 roku w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu, był aktywnym członkiem i działaczem OSP Nowy Sącz - Biegonice. W lutym 2006 roku ukończył kurs podoficerów PSP, a w 2015 roku Szkołę Aspirantów PSP w Krakowie. Pełnił różne stanowiska, od ratownika-kierowcy po dyżurnego stanowiska kierowania i starszego inspektora sztabowego. Z dniem 4 maja 2018 roku został awansowany do stopnia aspiranta. Z przyczyn zdrowotnych w styczniu 2023 roku przeszedł na zaopatrzenie emerytalne. Jego zaangażowanie w OSP Biegonice było znaczące, a 14 maja 2013 roku, w dniu oddania do użytku nowej strażnicy przy ulicy Witosa, Sławek dowiedział się o swojej ciężkiej chorobie. Uchwałą Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP w Krakowie z dnia 20 maja 2024 roku Sławomir Wolak został pośmiertnie odznaczony Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa.

Flota Pojazdów i Sprzętu OSP Nowy Sącz - Biegonice

OSP Nowy Sącz - Biegonice to jednostka kategorii S-4, co oznacza, że w jej podziale bojowym znajdują się cztery samochody pożarnicze.

Samochody pożarnicze (obecne)

359[K]80 - GBARt 3/27 Scania P360/Wawrzaszek

Średni samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i autopompą. Posiada dodatkową funkcję techniczną.

• Dane operacyjne: Numer operacyjny: 359[K]80, Kryptonim radiowy: KF 359-80, Oznaczenie pożarnicze: GBARt 3/27.
• Najważniejsze dane techniczne: Rok produkcji podwozia: 2019, Rodzaj paliwa: Diesel, Maksymalna moc netto silnika: 360 KM, Rodzaj skrzyni biegów: manualna, Rodzaj napędu: 4×4, Liczba miejsc siedzących: 6 (układ 1+1+4), Producent zabudowy: Wawrzaszek.
• Główne elementy układu wodno-pianowego: zbiornik na wodę o pojemności 3000 l, zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 300 l, dwuzakresowa autopompa o nominalnej wydajności wodnej 2700 l/min (8 bar) i 480 l/min (40 bar), linia szybkiego natarcia (wodno-pianowa), stacjonarne działko pożarnicze (wodno-pianowe), instalacja zraszaczowa.
• Sygnalizacja dźwiękowa: generator Gamet GAM300, jednotonowy sygnał pneumatyczny.
• Najważniejsze wyposażenie: [brak szczegółowej listy w oryginalnym tekście].

359[K]81 - GBA 2/24 Steyr 10S23/Auto-SHL

Średni samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i autopompą.

• Dane operacyjne: Numer operacyjny: 359[K]81, Kryptonim radiowy: KF 359-81, Oznaczenie: GBA 2/24.
• Najważniejsze dane techniczne: Rok produkcji podwozia: 1998, Rodzaj paliwa: Diesel, Pojemność silnika: 6595 cm³, Maksymalna moc netto silnika: 170 kW (231 KM), Rodzaj skrzyni biegów: manualna, Rodzaj napędu: 4×4, Liczba miejsc siedzących: 3 (układ 1+2), Producent zabudowy: Auto-SHL.
• Główne elementy układu wodno-pianowego: zbiornik na wodę o pojemności 2000 l, zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 200 l, dwuzakresowa autopompa o nominalnej wydajności wodnej 2400 l/min (8 bar) i 250 l/min (40 bar), dwie linie szybkiego natarcia (wodno-pianowe), stacjonarne działko pożarnicze (wodno-pianowe) o wydajności od 800 do 2400 l/min, instalacja zraszaczowa.
• Sygnalizacja dźwiękowa: generator Elfir Zura PS-100/24, dwa jednotonowe sygnały pneumatyczne.
• Najważniejsze wyposażenie:
  • Wyposażenie zamontowane na stałe: elektryczna wyciągarka linowa, urządzenie sprzęgające do ciągnięcia przyczepy, radiotelefon przewoźny, terminal statusów.
  • Wyposażenie ratownicze: motopompy szlamowe, motopompa pływająca, przenośny agregat prądotwórczy, węże pożarnicze tłoczne i ssawne, prądownice, nakładka do piany, zasysacz liniowy, smoki ssawne, rozdzielacz, zbieracz, przełączniki, klucze do hydrantów, stojak hydrantowy, mostki przejazdowe, gaśnice, tłumice, piły łańcuchowe, piła tarczowa, piła ręczna, nożyce do cięcia drutu, siekiera, topór strażacki, liny, torba PSP R1, nosze typu deska, komplet szyn usztywniających, sprzęt ABC, kamizelki klasyczne, kaski ochronne, koła ratunkowe, rzutki ratownicze, kamizelki asekuracyjne, węgorze, lina asekuracyjna pływająca, kołowrót ratowniczy, sanie wodno-lodowe, przenośny maszt oświetleniowy, latarki, reflektor, znak ostrzegawczy, taśmy ostrzegawcze, lampy ostrzegawcze błyskowe, stożki ostrzegawcze, lizaki do kierowania ruchem, drabina pożarnicza nasadkowa i teleskopowa, radiotelefony przenośne, sorbent, miotły, łopaty.

Samochód Steyr został przekazany biegonickim druhom z KM PSP w Nowym Sączu decyzją Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Po gruntownym remoncie wprowadzono go do podziału bojowego jednostki w 2012 roku. Od nowości służył w JRG 1 Nowy Sącz, następnie krótko w JRG Krynica-Zdrój, skąd trafił do Biegonic.

359[K]82 - GLBM 0,3/1,5 Volkswagen Crafter 35/Perfekt

Lekki samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i agregatem gaśniczym.

• Dane operacyjne: Numer operacyjny: 359[K]82, Kryptonim radiowy: KF 359-82, Oznaczenie pożarnicze: GLBM 0,3/1,5.
• Najważniejsze dane techniczne: Rok produkcji podwozia: 2022, Rodzaj paliwa: Diesel, Pojemność silnika: 2000 cm³, Maksymalna moc netto silnika: 130 kW (177 KM), Rodzaj skrzyni biegów: manualna, Rodzaj napędu: 4×4, Liczba miejsc siedzących: 6 (układ 1+1+4), Producent zabudowy pożarniczej: Perfekt.
• Główne elementy układu wodno-pianowego: zbiornik na wodę o pojemności 300 l, zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 30 l, wysokociśnieniowy agregat gaśniczy (wodno-pianowy) o nominalnej wydajności wodnej 150 l/min (40 bar), linia szybkiego natarcia (wodno-pianowa).
• Sygnalizacja dźwiękowa: generator Strobos, jednotonowy sygnał pneumatyczny.
• Najważniejsze wyposażenie:
  • Wyposażenie zamontowane na stałe: stacjonarny maszt oświetleniowy, elektryczna wyciągarka linowa, fala świetlna, reflektor dalekosiężny, zaczep holowniczy kulowy, radiotelefon przewoźny.
  • Wyposażenie ratownicze: przenośny agregat prądotwórczy, węże pożarnicze tłoczne, prądownica, rozdzielacz, gaśnice, piła łańcuchowa do cięcia drewna, łom zwykły, łom wielofunkcyjny typu hooligan, siekiera, młot, nożyce do cięcia drutu, torba PSP-R1, nosze typu deska, aparaty powietrzne butlowe z maskami i sygnalizatorami bezruchu, stożki ostrzegawcze, drabina pożarnicza nasadkowa (trzy przęsła), opryskiwacz ręczny z dyspergentem, opryskiwacz spalinowy.

Samochód przybył do jednostki 4 listopada 2022 roku, a do podziału bojowego został wprowadzony 16 listopada 2022 roku.

359[K]83 - SKw Star 12.155/Skibicki

Średni samochód specjalny kwatermistrzowski.

• Dane techniczne pojazdu: Numer operacyjny: 359[K]83, Kryptonim radiowy: KF 359-83, Oznaczenie: SKw.
• Najważniejsze dane techniczne: Rok produkcji podwozia: 2000, Rodzaj paliwa: Diesel, Pojemność silnika: 4580 cm³, Maksymalna moc netto silnika: 114 kW, Rodzaj skrzyni biegów: manualna, Rodzaj napędu: 4×2, Liczba miejsc siedzących: 2 (układ 1+1), Producent zabudowy: Skibicki.
• Parametry samochodu: ładowność: 6650 kg, zabudowa typu otwartego, kiper trójstronny.
• Sygnalizacja dźwiękowa: generator sygnałów świetlno-dźwiękowych Horn Elektronik.
• Wyposażenie samochodu zamontowane na stałe: urządzenie sprzęgające, radiotelefon przewoźny.

Samochód został przekazany jednostce przez Urząd Miasta Nowego Sącza z darów dla powodzian 13 sierpnia 2001 roku. Służy między innymi do przewozu worków z piaskiem oraz pontonu.

Samochody pożarnicze (historyczne)

359[K]80 - GBARt 3/15 Renault G230

Średni samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i autopompą. Posiadał dodatkową funkcję techniczną.

• Dane operacyjne: Numer operacyjny: 359[K]80, Kryptonim radiowy: KF 359-80, Oznaczenie pożarnicze: GBARt 3/15.
• Najważniejsze dane techniczne: Rok produkcji podwozia: 1993, Rodzaj paliwa: Diesel, Pojemność silnika: 8821 cm³, Maksymalna moc netto silnika: 176 kW (239 KM), Rodzaj skrzyni biegów: manualna, Rodzaj napędu: 4×2, Liczba miejsc siedzących: 8 (układ 1+1+1+1+4).
• Główne elementy układu wodnego: zbiornik na wodę o pojemności 3000 l, jednozakresowa autopompa o nominalnej wydajności wodnej 1500 l/min w trybie niskiego ciśnienia, linia szybkiego natarcia (wodna).
• Sygnalizacja dźwiękowa: generator Elfir Zura 2120/24 Digital, dwa sygnały pneumatyczne - jednotonowy oraz dwutonowy (francuski).

• Najważniejsze wyposażenie:
  • Wyposażenie zamontowane na stałe: stacjonarny maszt oświetleniowy, zaczep holowniczy kulowy, łańcuchy podrzutowe, radiotelefon przewoźny, radiotelefon do łączności na potrzeby zarządzania kryzysowego, terminal statusów.
  • Wyposażenie ratownicze: motopompa szlamowa, pompa zanurzeniowa, agregat prądotwórczy, agregat oddymiający, węże pożarnicze tłoczne i ssawne, prądownice, kurtyna wodna, rozdzielacz, przełączniki, klucze do hydrantów, stojak hydrantowy, wysysacz głębinowy, gaśnice, koc gaśniczy, sito kominowe, tłumice, elektryczny nożyco-rozpieracz, piły łańcuchowe do cięcia drewna, piła do cięcia stali i betonu, piła ręczna, nożyce do cięcia drutu, łom zwykły, łom wielofunkcyjny typu hooligan, siekiera, topór strażacki, młot, bosak, liny, liny asekuracyjne, lonże asekuracyjne, szelki ratownicze, torba PSP-R1, nosze typu deska, komplet szyn usztywniających, kamizelki klasyczne, minikamera termowizyjna, aparaty powietrzne butlowe z maskami i sygnalizatorami bezruchu, latarki, reflektor, przenośny maszt oświetleniowy, znak ostrzegawczy, taśmy ostrzegawcze, flary diodowe, stożki ostrzegawcze, lizaki do kierowania ruchem, drabina pożarnicza wysuwana i słupkowa, radiotelefony przenośne, opryskiwacz z dyspergentem, sorbent, rozsiewacz do sorbentu, łopaty, widły, miotły.

Pojazd ten został przekazany biegonickim druhom z KM PSP w Nowym Sączu decyzją Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Początkowo służył w JRG Krynica-Zdrój, potem w JRG 2 Nowy Sącz, skąd trafił do jednostki z Biegonic w 2006 roku. Była to pierwsza prototypowa wersja samochodu pożarniczego zabudowanego przez francuską firmę na podwoziu Renault, która trafiła na polski rynek. Za czasów służby w Biegonicach samochód przeszedł gruntowny remont. W 2020 roku pojazd został sprzedany do OSP Łubna (województwo mazowieckie).

Przyczepy

OSP Nowy Sącz - Biegonice dysponuje czterema przyczepami:

• Przyczepa ratownictwa przeciwpowodziowego
• Przyczepa do przewozu pontonu
• Przyczepa z zespołem prądotwórczym
• Przyczepa do transportu quada

Ponton i Quady

Jednostka posiada ponton MARINES 390. Na wyposażeniu OSP Nowy Sącz - Biegonice znajdują się również dwa quady:

• 349-Q2 Honda Fourtrax 300
• 349-Q6 Can-Am Outlander Max 570 Xu+

Pozostałe wyposażenie

Wśród pozostałego sprzętu i wyposażenia jednostki znajdują się dyspozytornie z radiowęzłem, pompy, ubrania pszczelarskie, ubrania suche do ratownictwa wodnego i lodowego oraz pianki do ratownictwa wodnego. Jednostka posiada także kapliczkę z posążkiem św. Floriana (patrona strażaków) postawioną w 2004 roku, rekwizytowy wóz strażacki konny z 1905 roku, altankę z grillem oraz siłownię pod chmurką. Cały obiekt jest monitorowany.

tags: #osp #biegonice #psy