Historia i działalność jednostki **Ochotniczej Straży Pożarnej w Borkach Wielkich** to opowieść o zaangażowaniu, rozwoju i służbie dla lokalnej społeczności. Jest to historia pełna poświęcenia, od pierwszych, nieudokumentowanych początków, przez powojenną odbudowę, aż po status nowoczesnej jednostki włączonej do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Wczesne Lata i Początki
Trudno jednoznacznie określić, kiedy w Borkach Wielkich powstała zorganizowana jednostka straży pożarnej, jednak najprawdopodobniej miało to miejsce na początku XX wieku. Brak na to jednak formalnych dokumentów z tamtego okresu. Najstarszy dokument potwierdzający istnienie straży w Borkach pochodzi dokładnie sprzed stu lat. Dokładne dane dotyczące składu zarządu oraz nazwiska 9 członków sekcji strażackiej pochodzą dopiero z roku 1932. Wyposażenie z tamtego okresu było skromne i obejmowało przenośną pompę, a do alarmowania używano dwóch trąbek.
Rozwój po II Wojnie Światowej
Działalność straży z nowym zarządem została reaktywowana po ustaniu działań wojennych. Lata powojenne to również częste wyjazdy do pożarów i akcji ratunkowych. W 1959 roku strażacy rozpoczęli budowę nowej remizy. Inicjatorem budowy była przewodnicząca Gromadzkiej Rady w Borkach - **Wanda Chmielewska**. Nowa remiza została oddana do użytku w 1960 roku.
W 1962 roku strażacy otrzymali swój pierwszy samochód bojowy marki **KRAS**. Kolejne pojazdy otrzymywano w latach 1972, 1985, 1992 i 2002, co świadczy o ciągłym dążeniu do unowocześniania sprzętu. W 1971 roku została założona sekcja żeńska młodzieżowej drużyny pożarniczej, co podkreśla zaangażowanie kobiet w działalność jednostki. W 1983 roku ufundowany został sztandar, wykonany przez siostry zakonne z Piekar Śląskich, który w późniejszym czasie wymagał gruntownej renowacji.
Modernizacja i Infrastruktura
W 1997 roku jednostka OSP Borki Wielkie została włączona do **Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSR-G)**, co stanowiło istotny krok w rozwoju i podniesieniu standardów działania. Obecnie jednostka posiada system selektywnego alarmowania oraz system alarmowania na telefony komórkowe, co znacznie usprawnia komunikację i szybkość reakcji.
W latach 90. problemem jednostki była zbyt mała strażnica. Rozwiązaniem okazał się zakup wystawionego na sprzedaż pawilonu handlowego w 1996 roku przez gminę Olesno w 1997 roku. W 1999 roku strażacy rozpoczęli prace rozbiórkowe i remontowe, a następnie, dzięki dużym środkom z budżetu gminy Olesno, firma budowlana wykonała prace specjalistyczne. Uroczyste otwarcie nowego **Domu Strażaka** miało miejsce w 2002 roku. W tym samym roku jednostce przekazano wcześniej skarosowany samochód pożarniczy **STAR 200**.
Nowoczesny Sprzęt
Jednostka OSP Borki Wielkie dysponuje nowoczesnym parkiem maszynowym. W ostatnim czasie do użytku oddano fabrycznie nowy samochód wyposażony w silnik o mocy 220 kW. Jest to pojazd uterenowiony, z napędem 4x4, wyposażony w autopompę o wydajności 2800 l/min i beczkę na 2500 litrów wody. Samochód spełnia normę spalin Euro 6 i jest bogato wyposażony w specjalistyczne urządzenia, takie jak zbiornik środka pianotwórczego, działko wodno-pianowe, linia szybkiego natarcia, instalacja układu zraszaczy, maszt oświetleniowy oraz wyciągarka. Całkowity koszt tego pojazdu wyniósł 630 000 złotych, z czego 150 tysięcy złotych pochodziło z dotacji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, a 50 tysięcy złotych z dotacji Zakładów Ubezpieczeniowych.
Działalność Społeczna i Kulturalna
Strażacy z Borek Wielkich aktywnie uczestniczą w życiu wsi, wykraczając poza typowe działania ratownicze. Czuwają u Bożego Grobu, współpracują z innymi organizacjami wiejskimi, a także organizują liczne wydarzenia, takie jak festyny, zawody sportowo-pożarnicze oraz pokazy sprzętu. Kilkakrotnie byli gospodarzami zawodów sportowo-pożarniczych, co świadczy o ich zaangażowaniu w rozwój kultury fizycznej. Jednostka wydaje własne widokówki i organizuje spotkania z okazji Dnia Kobiet.
Obecnie jednostka w Borkach Wielkich liczy 104 członków czynnych, w tym 22 kobiety. Przy OSP prężnie działa również drużyna młodzieżowa, zapewniająca ciągłość i rozwój przyszłych kadr.
Cele i Zadania Statutowe
Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Borkach Wielkich opiera się na szerokim zakresie celów i zadań, wśród których najważniejsze to:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu.
- Promowanie gminy, kultury ludowej, lokalnych tradycji oraz zachowania dziedzictwa kulturowego.
- Wspieranie inicjatyw społecznych i gospodarczych wsi w ramach programu odnowy wsi.
- Wspieranie inicjatyw społecznych na rzecz rozwoju infrastruktury wiejskiej.
- Pozyskiwanie środków na działalność z dostępnych funduszy pomocowych.
- Rozwój turystyki w oparciu o potencjał przyrodniczy i kulturowy oraz bogatą historię obszaru.
- Różnicowanie gospodarki obszaru i tworzenie pozarolniczych miejsc pracy.
Pamięci Bernarda Kandory
Z ogromnym żalem i niedowierzaniem przyjęto wiadomość o śmierci Bernarda Kandory, wieloletniego Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Borkach Wielkich. Był on związany z Ziemią Oleską i Borkami Wielkimi od urodzenia. Przez 45 lat pracował w Spółdzielczym Zrzeszeniu Kółek Rolniczych w Borkach Wielkich. Od najmłodszych lat, już jako 16-latek, rozpoczął swoją działalność w **Młodzieżowej Drużynie Pożarniczej**.
Od 1985 roku był członkiem Gminnego Zarządu Ochotniczych Straży Pożarnych w Oleśnie, a także wieloletnim członkiem Powiatowego Zarządu OSP. Przez cztery kadencje pełnił funkcję Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Borkach Wielkich. Był wyjątkowo aktywnym działaczem społecznym i bardzo dobrym organizatorem, podejmującym wiele inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej. Dzięki jego działalności sala OSP w Borkach Wielkich stała się bezpiecznym schronieniem dla rodzin, które przybyły z Ukrainy.
Bernard Kandora był człowiekiem o wielkim sercu, prawdziwym Strażakiem - twardym dla siebie, ale wyjątkowo wrażliwym na potrzeby drugiego człowieka. Za swoje zasługi został wyróżniony najwyższym odznaczeniem - **Różą Olesna 2022**. Pamięć o druhu Bernardzie Kandorze pozostanie żywa w sercach społeczności.
