Ustawa o ochronie przyrody (u.o.p.) określa przypadki, w których usunięcie drzew lub krzewów nie wymaga uzyskania zezwolenia. W takich sytuacjach, zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 13 i 14 u.o.p., podmioty dokonujące usunięcia, w tym straż pożarna, mają obowiązek przekazania określonej dokumentacji do organu właściwego do wydania zezwolenia. Termin na przekazanie tej dokumentacji wynosi 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu. Dokumentacja ta powinna zawierać:

• Informację o terminie usunięcia.
• Informację o miejscu usunięcia.
• Informację o przyczynie usunięcia.
• Liczbę usuniętych drzew lub powierzchnię usuniętych krzewów.
• Dokumentację fotograficzną przedstawiającą usunięte drzewo lub krzew.

Obowiązek ten spoczywa na jednostkach usuwających drzewa, a nie na posiadaczach nieruchomości, na których drzewa te rosły. Posiadacze nieruchomości nie występują o zezwolenie w tych szczególnych przypadkach, a usuwanie drzew następuje w związku z akcją ratowniczą lub usuwaniem złomów i wywrotów.

Procedura usuwania drzew przez straż pożarną

Choć ustawa o ochronie przyrody nie precyzuje szczegółowo procedury usuwania drzew w przypadkach wskazanych w art. 83f ust. 1 pkt 13 i 14 u.o.p., można przyjąć następujący przebieg działań:

1. Zgłoszenie potrzeby interwencji: Straż pożarna otrzymuje informację o konieczności przeprowadzenia akcji ratunkowej, na przykład w związku z powalonymi drzewami po wichurze. Zgłoszenia może dokonać każdy - zarządca drogi, użytkownik lub osoba postronna.
2. Odnotowanie zgłoszenia i wyjazdu: Zgłoszenie powinno zostać odnotowane, podobnie jak czas wyjazdu straży na akcję.
3. Zabezpieczenie terenu: Miejsce akcji powinno zostać zabezpieczone na czas prowadzenia działań.
4. Usunięcie drzew: Następnie drzewa są usuwane.
5. Sporządzenie protokołu: Po zakończeniu akcji powinien zostać sporządzony protokół dokumentujący przeprowadzone działania. Protokół ten powinien zawierać:
   • Miejsce usunięcia drzew.
   • Ich liczbę i gatunek.
   • Przyczynę usunięcia.
   • W przypadku krzewów - powierzchnię usuniętych krzewów.
6. Podpisanie protokołu: Protokół powinien zostać podpisany co najmniej przez prowadzącego akcję.
7. Przekazanie dokumentacji: Cała dokumentacja, w tym protokół i, jeśli to możliwe, dokumentacja fotograficzna, powinna zostać przekazana do organu ochrony środowiska w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa.

W sytuacjach wymagających natychmiastowego przystąpienia do działań ratowniczych, na przykład gdy drzewo przewróciło się na dom, sporządzenie dokumentacji fotograficznej może być niemożliwe. W takich przypadkach protokół z akcji staje się kluczowym dokumentem.

Kiedy straż pożarna może usunąć drzewo?

Straż pożarna ma prawo interweniować i usunąć drzewo tylko wtedy, gdy stanowi ono bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Do takich sytuacji zalicza się:

• Martwe, chore lub uszkodzone przez burzę drzewa, które mogą zagrażać bezpieczeństwu otoczenia.
• Drzewa, które mogą spowodować uszkodzenia mienia lub zagrażać przechodniom.

Decyzja o usunięciu drzewa zależy od oceny sytuacji przez straż pożarną, która bierze pod uwagę różne czynniki, takie jak stan drzewa i jego otoczenie.

Odpowiedzialność posiadacza nieruchomości

Właściciel nieruchomości odgrywa kluczową rolę w procesie usuwania drzew. Jest on odpowiedzialny za monitorowanie stanu drzew na swojej posesji i w przypadku zauważenia zagrożenia, powinien niezwłocznie podjąć działania, zgłaszając sytuację odpowiednim służbom. W przypadku, gdy drzewo wymaga usunięcia, a nie zachodzą okoliczności wskazujące na interwencję straży pożarnej, właściciel musi uzyskać odpowiednie zezwolenie na jego wycinkę, zgodnie z lokalnymi przepisami.

Odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew i krzewów ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że jest niezależna od winy posiadacza nieruchomości. Nawet działanie w celu ochrony ludzi lub mienia nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia, chyba że ustawa przewiduje wyjątek. Nielegalne usunięcie drzewa może prowadzić do nałożenia kary pieniężnej, która często jest ustalana na podstawie wartości usuniętego drzewa. W niektórych przypadkach właściciele mogą być zobowiązani do przywrócenia stanu pierwotnego terenu.

Warto podkreślić, że prawo dopuszcza usunięcie drzewa przez straż pożarną w trybie natychmiastowym, gdy stanowi ono bezpośrednie zagrożenie. Jednakże, jeśli zagrożenie nie było nagłe, istniała możliwość wezwania pracownika zieleni miejskiej lub wydziału ochrony środowiska w celu oceny stanu drzewa i ewentualnego zastosowania zabiegów arborystycznych. Nie każde stwierdzone zagrożenie wymaga usunięcia całego drzewa.

Zadrzewienia w parkach krajobrazowych i obszarach chronionego krajobrazu

Drzewa i krzewy pełnią istotne funkcje ekologiczne i krajobrazowe. Na terenach parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu obowiązuje zakaz likwidacji i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, chyba że zachodzą szczególne warunki.

Zadrzewienie to pojedyncze drzewa, krzewy lub ich skupiska niebędące lasem. Wyróżnia się:

• Zadrzewienia śródpolne: znajdujące się wśród pól uprawnych.
• Zadrzewienia przydrożne: w bezpośredniej bliskości drogi.
• Zadrzewienia nadwodne: wzdłuż cieków i zbiorników wodnych.

W przypadku obowiązywania zakazu, wycinka drzew w tych obszarach jest niedopuszczalna, z wyjątkiem sytuacji związanych z ochroną przeciwpowodziową, zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego, budową lub utrzymaniem urządzeń wodnych, lub na podstawie stosownych odstępstw. Naruszenie zakazów obowiązujących w parkach krajobrazowych i obszarach chronionego krajobrazu podlega karze grzywny lub aresztu.

Obszary Natura 2000 i pomniki przyrody

W obszarach Natura 2000 możliwość realizacji inwestycji, w tym usuwania drzew, jest uzależniona od potencjalnego wpływu na cele ochrony danego obszaru. Wycinki, szczególnie te na dużą skalę lub dotyczące drzew o szczególnej wartości przyrodniczej, mogą wymagać uzyskania zezwolenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Drzewa lub krzewy objęte ochroną jako pomniki przyrody posiadają szczególną wartość przyrodniczą, naukową, kulturową, historyczną lub krajobrazową. Ich wycięcie jest możliwe tylko po zniesieniu formy ochrony, co następuje w przypadku utraty wartości przyrodniczych lub w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego lub zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, gdy brak jest rozwiązań alternatywnych.

Procedura uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów

W przypadkach, gdy zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów jest wymagane, należy złożyć wniosek do właściwego urzędu gminy lub miasta (lub starostwa, jeśli nieruchomość należy do gminy). Wniosek powinien zawierać:

• Dane wnioskodawcy.
• Oświadczenie o posiadanym tytule prawnym do władania nieruchomością.
• Zgodę właściciela nieruchomości (jeśli wnioskodawca nie jest właścicielem).
• Rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa lub krzewu.
• Projekt planu nasadzeń zastępczych lub przesadzeń (jeśli planowane).
• Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (jeśli wymagana).

Urząd może wezwać do uzupełnienia braków formalnych. Po złożeniu wniosku urzędnik może przeprowadzić oględziny działki. Jeśli usunięcie drzewa jest uzasadnione, urząd wyda decyzję zezwalającą, określającą m.in. gatunek drzewa, obwód pnia oraz termin usunięcia. Urząd może również nakazać przesadzenie drzew lub wykonanie nasadzeń zastępczych.

Opłata za usunięcie drzewa jest ustalana na podstawie obwodu pnia i stawki opłaty. W przypadku braku zezwolenia lub usunięcia drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości, grozi administracyjna karahtml

Kto zgłasza potrzebę usunięcia drzewa przez Państwową Straż Pożarną?

Obowiązek przekazania dokumentacji związanej z usuwaniem drzew w przypadkach wskazanych w art. 83f ust. 1 pkt 13 i 14 ustawy o ochronie przyrody (u.o.p.) spoczywa na jednostkach, które drzewa usuwają. W analizowanym przypadku jest to straż pożarna, a nie posiadacze nieruchomości. Posiadacze nieruchomości nie występują o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew w tych szczególnych przypadkach, ponieważ samo usuwanie drzew następuje w związku z zaistnieniem zdarzenia wymagającego przeprowadzenia akcji ratowniczej lub w przypadku usuwania złomów i wywrotów.

Przepisy te określają sytuacje, w których nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów. Następnie podmioty wskazane w tych przepisach, w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu, przekazują do organu właściwego do wydania zezwolenia informację o terminie, miejscu i przyczynie usunięcia, a także liczbę usuniętych drzew lub powierzchnię usuniętych krzewów oraz dokumentację fotograficzną. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 83f ust. 2 u.o.p.

Procedura usuwania drzew przez straż pożarną

Ustawa o ochronie przyrody nie określa szczegółowo procedury związanej z usuwaniem drzew w przypadkach wskazanych w art. 83f ust. 1 pkt 13 i 14 u.o.p. Niemniej, można przyjąć następujący przebieg zdarzeń:

1. Straż pożarna otrzymuje informację o konieczności przeprowadzenia akcji ratunkowej, na przykład w wyniku wichury, podczas której kilka drzew złamało się i przewróciło na drogę. Zgłoszenia może dokonać każdy: zarządca drogi, jej użytkownik lub osoba, która zauważyła problem.
2. Zgłoszenie powinno zostać odnotowane, podobnie jak czas wyjazdu straży na akcję.
3. Miejsce akcji powinno zostać zabezpieczone na czas prowadzonych działań.
4. Drzewa powinny zostać usunięte.
5. Po zakończeniu akcji powinien zostać sporządzony protokół dokumentujący szczegółowo przeprowadzone działania. W protokole należy wskazać miejsce usuwanych drzew, ich liczbę i gatunek, przyczynę usunięcia, a w przypadku krzewów - także powierzchnię usuniętych krzewów. Protokół powinien zostać podpisany co najmniej przez prowadzącego akcję.
6. Na przekazanie całej dokumentacji do organu ochrony środowiska straż ma 30 dni.

Może zdarzyć się, że interweniująca straż nie będzie miała możliwości sporządzenia dokumentacji fotograficznej, na przykład w sytuacji, gdy konieczne jest natychmiastowe przystąpienie do działań ratowniczych, np. gdy drzewo przewróciło się na dom.

Kiedy straż pożarna ma prawo usunąć drzewo?

Straż pożarna może podjąć decyzję o usunięciu drzewa tylko wtedy, gdy stanowi ono bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Przykłady takich sytuacji to martwe, chore lub uszkodzone przez burzę drzewa, które mogą zagrażać bezpieczeństwu otoczenia. Decyzja o usunięciu drzewa zależy od oceny sytuacji przez straż pożarną, która bierze pod uwagę różne czynniki, takie jak stan drzewa i jego otoczenie.

Drzewo staje się zagrożeniem, gdy jego stan zdrowia ulega pogorszeniu. Martwe lub chore drzewa są najczęstszymi przypadkami interwencji straży pożarnej. Dodatkowo, drzewo uszkodzone przez burzę, które może się przewrócić lub stracić gałęzie, również stwarza ryzyko.

Nie każde drzewo może zostać usunięte przez straż pożarną. Do usunięcia kwalifikują się głównie drzewa, które są martwe, chore lub uszkodzone. Przykłady obejmują drzewa powalone przez silne wiatry, a także te wykazujące oznaki chorób, takie jak obumieranie gałęzi czy infekcje grzybowe.

Odpowiedzialność właściciela nieruchomości

Właściciel nieruchomości odgrywa kluczową rolę w procesie usuwania drzew przez straż pożarną. To on jest odpowiedzialny za monitorowanie stanu drzew na swojej posesji. Gdy zauważy, że jakieś drzewo może stanowić zagrożenie, powinien niezwłocznie podjąć działania, zgłaszając sytuację odpowiednim służbom. W przypadku, gdy drzewo staje się niebezpieczne, właściciel powinien zgłosić sytuację odpowiednim służbom.

Odpowiedzialność właściciela nieruchomości obejmuje również uzyskanie zgody na wycinkę drzewa, jeśli jest to konieczne. Właściciel nieruchomości ma kilka obowiązków związanych z usuwaniem drzew:

• Regularne monitorowanie stanu drzew na swojej działce.
• Dostrzeganie oznak choroby lub uszkodzenia, takich jak obumierające gałęzie czy infekcje grzybowe.
• Bycie świadomym przepisów dotyczących wycinki drzew.
• Uzyskanie odpowiednich zezwoleń, jeśli drzewo wymaga usunięcia.

Zgoda na wycinkę drzewa jest wymagana w wielu sytuacjach. Przepisy dotyczące wycinki drzew różnią się w zależności od lokalizacji, ale ogólnie, jeśli drzewo jest zdrowe i nie stanowi zagrożenia, właściciel musi uzyskać pozwolenie na jego usunięcie. Właściciele nieruchomości powinni zawsze sprawdzić lokalne przepisy przed podjęciem decyzji o wycince. W niektórych przypadkach, nawet w sytuacjach awaryjnych, konieczne może być uzyskanie zgody przed przystąpieniem do usunięcia drzewa.

Konsekwencje prawne usuwania drzew przez straż pożarną

Usunięcie drzewa przez straż pożarną wiąże się z różnymi konsekwencjami prawnymi. W sytuacji, gdy straż pożarna decyduje się na interwencję, ważne jest, aby właściciel nieruchomości był świadomy swoich praw i obowiązków. Usunięcie drzewa może prowadzić do zmian w otoczeniu, które mogą wpływać na lokalny ekosystem.

W przypadku, gdy drzewo zostało usunięte w wyniku interwencji straży pożarnej, może być konieczne zgłoszenie tego faktu do lokalnych władz. Takie zgłoszenie jest istotne, aby uniknąć przyszłych problemów związanych z przepisami dotyczącymi wycinki drzew.

Usuwanie drzew wiąże się z konkretnymi przepisami prawa, które regulują tę kwestię. W każdym kraju istnieją określone normy dotyczące tego, kiedy i w jakich okolicznościach można usunąć drzewo. W Polsce, straż pożarna może interweniować, gdy drzewo stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi.

Nielegalna wycinka drzew

Nielegalna wycinka drzew może prowadzić do poważnych konsekwencji. Kary za nielegalną wycinkę drzew mogą obejmować grzywny, które często są ustalane na podstawie wartości usuniętego drzewa. W niektórych przypadkach, właściciele mogą być zobowiązani do przywrócenia stanu pierwotnego terenu, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami.

Odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew i krzewów ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że jest ona całkowicie niezależna od istnienia lub nieistnienia winy po stronie posiadacza nieruchomości. Zachowanie może przejawiać się w każdej formie - może to być działanie i zaniechanie.

Bez znaczenia dla bytu odpowiedzialności za usunięcie drzew lub krzewów pozostają motywy czy pobudki, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (krzew), ani jej stan świadomości co do bezprawności takiego działania. Stanu bezprawności usunięcia drzewa (krzewu) nie likwiduje także stwarzanie przez to drzewo (krzew) zagrożenia dla bezpieczeństwa osób, taka bowiem sytuacja uzasadnia niezwłoczne powiadomienie stosownych służb.

Odpowiedzialność posiadacza nieruchomości powstanie, gdy będzie można mu zarzucić, że przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości albo że na usunięcie drzewa świadomie się godził i mu nie zapobiegł.

Znaczenie drzew i zadrzewień

Drzewa i krzewy są istotnym czynnikiem krajobrazotwórczym, a jednocześnie spełniają bardzo ważne funkcje ekologiczne, takie jak neutralizacja zanieczyszczeń, wzbogacanie różnorodności biologicznej, zapewnianie schronienia dla zwierząt, kształtowanie mikroklimatu oraz pełnienie ważnej funkcji społecznej.

Zadrzewienia, jako ważny element parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu, powinny być w szczególności chronione. Na terenie wielu takich obszarów obowiązuje zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, chyba że zachodzą określone warunki.

Zakazy dotyczące zadrzewień

W przypadku obowiązywania zakazu likwidacji i niszczenia zadrzewień, wycinka drzew przydrożnych, nadwodnych i śródpolnych w parku krajobrazowym lub obszarze chronionego krajobrazu jest niedopuszczalna. Jednakże, zakaz ten nie dotyczy wycinki wynikającej z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej, zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego, budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych, lub gdy można zastosować odstępstwo przewidziane w ustawie.

Definicje zadrzewień

• Zadrzewienie: pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska niebędące lasem.
• Zadrzewienie śródpolne: zadrzewienie znajdujące się wśród pól upraw rolnych lub terenów związanych z gospodarką rolną, np. pastwisk.
• Zadrzewienie przydrożne: pojedyncze drzewa lub krzewy albo pas drzew lub krzewów znajdujących się w bezpośredniej odległości od drogi, niebędące lasem i powiązane ze szlakiem komunikacyjnym.
• Zadrzewienie nadwodne: pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska znajdujące się wzdłuż cieków i zbiorników wodnych, niebędące lasem.

Ocena, czy dane zadrzewienie stanowi zadrzewienie śródpolne, przydrożne lub nadwodne, ma charakter indywidualny i jest dokonywana przez organ w ramach postępowania o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu lub analizy zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa.

Obszary Natura 2000 i pomniki przyrody

W obszarach Natura 2000 możliwość podjęcia konkretnej inwestycji uzależniona jest od oddziaływania, jakie ta inwestycja może powodować w odniesieniu do celów ochrony tego obszaru. Wycinki prowadzone w obszarze Natura 2000, o ile realizowane byłyby w dużej skali lub dotyczyłyby drzew o wyjątkowej wartości przyrodniczej, mogą potencjalnie mieć znaczący negatywny wpływ na cele ochrony tego obszaru.

Drzewa lub krzewy objęte ochroną w postaci pomnika przyrody posiadają szczególną wartość przyrodniczą, naukową, kulturową, historyczną lub krajobrazową. Gdy jednak wycięcie drzewa lub krzewu stanowiącego pomnik przyrody jest konieczne, w pierwszej kolejności należy znieść formę ochrony w postaci pomnika przyrody. Jest to możliwe w przypadku utraty wartości przyrodniczych i krajobrazowych, ze względu na które ustanowiono ochronę, albo w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego, jeśli brakuje rozwiązań alternatywnych, lub konieczności zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego.

Kto wydaje zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów?

Co do zasady, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zezwolenie wydaje się na posiadacza nieruchomości, który może być jednocześnie jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym, najemcą, dzierżawcą, osobą posiadającą spółdzielcze prawo własności lub innym podmiotem władającym nieruchomością.

Wniosek o wydanie zezwolenia należy złożyć do urzędu miasta lub gminy, właściwego dla lokalizacji drzewa. Jeśli drzewa rosną na nieruchomości będącej własnością gminy, wniosek składa się do starostwa.

Wymagane dokumenty do wniosku

Do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zazwyczaj należy dołączyć:

• Oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością.
• Zgodę właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa lub krzewu (jeśli wnioskodawca nie jest właścicielem).
• Rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych.
• Projekt planu nasadzeń zastępczych lub przesadzeń drzew lub krzewów (jeśli są planowane).
• Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 (jeśli są wymagane).

Jeżeli wniosek zawiera braki formalne, urząd wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia w określonym terminie.

Procedura wydawania zezwolenia

Urzędnik skontaktuje się z wnioskodawcą, aby uzgodnić termin oględzin działki. Podczas oględzin sprawdzany jest stan drzew, potencjalne naruszenie zakazów dotyczących gatunków chronionych oraz możliwość zniszczenia siedlisk chronionych organizmów.

W niektórych przypadkach wniosek może wymagać uzgodnienia z innymi instytucjami. Jeśli usunięcie drzewa lub krzewu jest uzasadnione, urząd wyda decyzję zezwalającą na usunięcie, określając m.in. gatunek drzewa, obwód pnia oraz termin usunięcia. Urząd może również nakazać przesadzenie drzew lub krzewów lub wykonanie nasadzeń zastępczych.

Opłaty i kary za usunięcie drzew

W przypadku wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, urząd może naliczyć opłatę. Opłatę należy wpłacić w określonym terminie. W przypadku braku płatności, opłata zostanie przymusowo ściągnięta w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Obliczanie opłaty

Opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Na przykład, za usunięcie drzewa o obwodzie pnia 90 cm można zapłacić 1080 zł.

Opłatę za usunięcie krzewu ustala się mnożąc liczbę metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej usuwanymi krzewami i stawkę opłaty. Za wielkość powierzchni pokrytej krzewami przyjmuje się wielkość powierzchni rzutu poziomego krzewu.

Kara za usunięcie drzewa bez zezwolenia

Usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub bez zgody posiadacza nieruchomości grozi administracyjną karą pieniężną. Kara za usunięcie drzewa lub krzewu wynosi dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Istnieje 14 dni na zapłacenie kary od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna.

Jeżeli drzewo lub krzewy usuwa się z powodu realizacji inwestycji budowlanej, należy wcześniej uzyskać pozwolenie na budowę lub pozwolenie na rozbiórkę. Ta zasada nie ma zastosowania w przypadku realizacji inwestycji liniowych celu publicznego.

tags: #osp #chce #wyciac #drzewo #kto #zglasza