Tlenek węgla, potocznie nazywany czadem, to niewidoczny, bezwonny i bezsmakowy gaz, który każdego roku stanowi poważne zagrożenie dla życia i zdrowia, zwłaszcza w sezonie grzewczym, ale także w cieplejszych miesiącach. W województwie śląskim strażacy regularnie interweniują w przypadkach związanych z tlenkiem węgla, prowadząc jednocześnie intensywne kampanie informacyjne i prewencyjne. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące incydentów w Chorzowie, statystyk wojewódzkich oraz działań Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych na rzecz bezpieczeństwa.
Interwencje Straży Pożarnej w Chorzowie
Zgłoszenie na ulicy Chrobrego 1: Brak tlenku węgla
W poniedziałek przed południem służby ratunkowe w Chorzowie zostały wezwane na ulicę Chrobrego 1, gdzie w jednym z mieszkań odnaleziono ciało kobiety. Strażacy z Chorzowa natychmiast udali się na miejsce. Jak poinformował kpt. Michał Adamek, Oficer Prasowy Komendanta Miejskiego PSP w Chorzowie, w lokalu oraz w całym pionie budynku nie stwierdzono obecności tlenku węgla. - W jej mieszkaniu nie ujawniono takiej substancji. Sprawdziliśmy cały pion, wszystkie mieszkania i przewody kominowe. Wszędzie było czysto. Nasze mierniki nic nie wskazały - podkreślił kpt. Adamek. Kobieta, której ciało odnaleziono, była osobą bardzo schorowaną i na kilka godzin przed wezwaniem służb rozmawiała jeszcze z sąsiadem. Na miejsce zdarzenia został skierowany prokurator.
Zatrucie tlenkiem węgla na ulicy Wandy: Sytuacja zagrożenia
W innej interwencji w Chorzowie, na ulicy Wandy, doszło do rzeczywistego zagrożenia tlenkiem węgla. W nocy z budynku ewakuowano siedem osób, w tym troje dzieci, z powodu ulatniającego się tlenku węgla. Mężczyzna zasłabł w łazience, a przyczyną było prawdopodobnie wydobywanie się tlenku węgla z przepływowego podgrzewacza wody. Poszkodowanych zostało również pozostałe sześć osób, które znajdowały się w mieszkaniu. Trójka dzieci i czworo dorosłych zostało przewiezionych do szpitala w Siemianowicach do komory hiperbarycznej, natomiast mężczyzna trafił do szpitala w Chorzowie. Strażacy, którzy przyjechali na miejsce, dokonali kontroli stężenia tlenku węgla specjalnymi urządzeniami w mieszkaniach znajdujących się w tym samym pionie. Stwierdzono przekroczenie stężeń tlenku węgła, co skutkowało zakazem używania pieców węglowych w mieszkaniach w tym budynku. W sumie od 1 października 2017 roku strażacy w województwie śląskim odnotowali ponad 200 zatruć tlenkiem węgla.
Statystyki i Kampanie Prewencyjne na Śląsku
Bilans sezonu grzewczego 2023/2024
St. bryg. Wojciech Kruczek, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, przedstawił w Radiu Katowice statystyki dotyczące zagrożeń tlenkiem węgla w województwie śląskim. W sezonie grzewczym 2023/2024 na terenie województwa śląskiego odnotowano 8 ofiar śmiertelnych na skutek zatrucia tlenkiem węgla, co jest taką samą liczbą jak w sezonie 2022/2023. - Tak jak w ubiegłym roku, niestety statystyka nie pokazuje tu postępu, ale traktuję to bardziej jako czynnik losowy - skomentował st. bryg. Kruczek. Całkowita liczba zdarzeń z tlenkiem węgla w tym sezonie grzewczym wyniosła 589. Co cieszy, prawie 50 procent tego typu zdarzeń zostało wykrytych przez czujki tlenku węgla, co świadczy o rosnącej świadomości i skuteczności kampanii. W stosunku do ubiegłego roku odnotowano około 40 zdarzeń mniej, co komendant wiąże z lepszym postępowaniem ludzi po zadziałaniu czujki, w tym przewietrzaniem mieszkań.
Kampania "Nie igraj z losem" i rola czujek
St. bryg. Wojciech Kruczek podkreśla, że niezbędne są kampanie społeczne uświadamiające w temacie zagrożeń związanych z czadem. Od października śląscy strażacy prowadzili w mediach tradycyjnych i społecznościowych kampanię pod hasłem „Nie igraj z losem”, wskazującą między innymi na potrzebę instalowania czujek tlenku węgla. - Kampania zdecydowanie przynosi skutek - uważa komendant wojewódzki PSP w Katowicach. Podkreśla, że czujka jest jedynym sposobem, który pomaga w reakcji na tego typu zagrożenia, ponieważ tlenku węgla nie widać, nie słychać i nie czuć.
Tlenek węgla groźny również latem
Komendant wojewódzki PSP w Katowicach przypomina, że tlenek węgla może być zagrożeniem nie tylko w okresie zimowym, ale również latem. - Latem niestety zdarzają się sytuacje, że ze względu na wysoką temperaturę powstaje pewna poduszka powietrzna i ciąg zwrotny. Zaburzenie ciągu wentylacyjnego może spowodować, że niestety tlenek węgla również dostanie się do mieszkania - wyjaśnia st. bryg. Wojciech Kruczek.
Objawy zatrucia i koszt czujek
W zależności od stężenia tlenku węgla i czasu przebywania w pomieszczeniu, objawy zatrucia mogą być różne. Zaczynają się od bólu głowy, słabości, później pojawiają się wymioty, a w efekcie końcowym utrata przytomności. Przy dużej ilości tlenku węgla, w krótkim czasie może nastąpić bardzo szybka utrata przytomności, co prowadzi do przypadków śmiertelnych z braku czasu na reakcję. Komendant Kruczek zaznacza, że koszt czujki tlenku węgla to zazwyczaj około 100 zł, a nawet mniej, co jest niewielką ceną za bezpieczeństwo, które zapewnia. Podkreśla, że każda kampania i każda informacja przekazywana społeczeństwu jest ważna, aby ciągle zwiększać świadomość i dążyć do zerowej liczby przypadków śmiertelnych.
Działania i Plany Rozwojowe Straży Pożarnej na Śląsku
Obchody Międzynarodowego Dnia Strażaka 2024 i współpraca z OSP
Międzynarodowy Dzień Strażaka obchodzony jest 4 maja. Ogólnopolskie obchody odbędą się w Warszawie, natomiast w województwie śląskim uroczystości rozpoczną się 10 maja i potrwają aż do połowy czerwca. Wynika to z dużej liczby komend miejskich i powiatowych (31), w których kierownictwo Komendy Wojewódzkiej PSP chciałoby osobiście podziękować strażakom, wręczyć odznaczenia i awanse. Wojewódzkie obchody, przygotowywane wspólnie z Ochotniczymi Strażami Pożarnymi, odbędą się 28 maja w siedzibie Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. St. bryg. Wojciech Kruczek wyraził nadzieję na przywrócenie tradycji wspólnego świętowania PSP i OSP, co, jak stwierdził, „wpłynie dobrze na naszą współpracę”.
Understanding the Stages of PSP, CBD and MSA
Inwestycje w infrastrukturę i sprzęt
Śląska Komenda Wojewódzka PSP aktywnie działa na rzecz poprawy infrastruktury i wyposażenia. W marcu st. bryg. Wojciech Kruczek zapowiadał, że na wiosnę przyszłego roku gotowa będzie nowa komenda straży w Cieszynie. Do połowy przyszłego roku ma zostać ukończona budowa Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Bieruniu, a do końca przyszłego roku - budynku komendy w Tarnowskich Górach wraz z Jednostką Ratowniczo-Gaśniczą. Komendant zapewnia, że prace idą w dobrym kierunku, przetargi zostały rozstrzygnięte, umowy podpisane, a środki przesunięte na inwestycje.
W tym roku Państwowa Straż Pożarna na Śląsku planuje zakup samochodu z drabiną mechaniczną, dwóch samochodów ciężkich i czterech samochodów specjalnych. Dodatkowo, dla Ochotniczych Straży Pożarnych wstępnie zaplanowano zakup 26 samochodów z różnych źródeł finansowych, w tym 3 ciężkich, 16 średnich i 7 lekkich. Realizacja tych planów zależy od akceptacji Komendy Głównej oraz potencjalnego zwiększenia puli środków przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska.