Powstanie Ochotniczych Straży Pożarnych w Kudowie-Zdroju jest ściśle związane z burzliwą historią powojenną miasta. W 1945 roku na terenach ówczesnych Chudobic mieszkała ludność niemiecka i czeska, a do miejscowości napływali osadnicy z Kresów oraz Polski centralnej. W nowo powstałej Kudowie-Zdroju, która otrzymała prawa miejskie, krajobraz był specyficzny: wokół reprezentacyjnej ul. Zdrojowej gromadziły się krowy, a rozproszone poniemieckie domy otoczone były drewnianymi budynkami gospodarczymi. Stanowiło to ogromne zagrożenie pożarowe, które wymusiło na przyjezdnych zjednoczenie sił w walce z żywiołem.
Początki organizacji i dziedzictwo jednostek
Ochotnicze Straże Pożarne powstawały na fundamencie wcześniejszych niemieckich jednostek ochrony przeciwpożarowej. Łącznie w różnych częściach miejscowości utworzono sześć jednostek, z których do dziś przetrwały cztery: OSP Kudowa-Zdrój, OSP Czermna, OSP Słone oraz OSP Brzozowie. Pierwsza z wymienionych przejęła najbogatsze zaplecze, w tym obszerną remizę z ok. 1920 roku, drabiny oraz tzw. autopogotowie. Co ciekawe, straż w Czermnej prawdopodobnie do początku lat 60. stanowiła oddział jednostki w Kudowie.
Skład jednostki odzwierciedlał mozaikę kulturową powojennej Kudowy. W szeregach straży służyli przybysze z różnych stron świata, czego przykładem jest rodzina Prizlów, pochodząca z Rumunii. Mimo odmiennych korzeni, jej przedstawiciele, jak Eugeniusz i Stanisław Prizelowie, pełnili kluczowe funkcje w zarządzie, ciesząc się pełnym zaufaniem społeczności.
Założyciele i pierwsze lata działalności
Fundament jednostki stanowili jej założyciele, w tym pierwszy prezes Zbigniew Heliński oraz komendanci Julian Zając i Władysław Furyk. Dzięki pamiątkom przechowywanym przez rodzinę komendanta Zająca udało się odtworzyć najstarsze dzieje straży, gdyż bogate archiwum pierwszego prezesa uległo zniszczeniu. W latach 50. jednostka prężnie działała, organizując ćwiczenia i zawody, a także podtrzymując żywotną współpracę polsko-czeską.
Kryzysy i reorganizacje
W 1967 roku doszło do istotnych zmian organizacyjnych. Budynek remizy przejął Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych, a siedzibę straży przeniesiono na ul. Nad Potokiem. Decyzja ta okazała się nietrafiona - druhowie, mieszkający w pobliżu dawnej remizy, nie byli w stanie dotrzeć na miejsce w czasie wolnym od pracy. Po okresie spadku formy, w 1968 roku staraniem m.in. Jana Lenczowskiego, jednostka powróciła do swojej poprzedniej siedziby.
Ewolucja jednostki: Młodzież i kobiety w straży
Od końca lat 60. w OSP zaczęła się historia strażaków poniżej osiemnastego roku życia. Powstały Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP), które stały się etapem przygotowania do dorosłej służby. Z czasem kobiety zaczęły odgrywać coraz większą rolę w strukturach, obejmując funkcje dowódców sekcji oraz członkiń zarządu, jak miało to miejsce w przypadku Danuty Rupar.
Okres stabilizacji i dynamiczny rozwój
Lata 70. i 80. to czas stabilizacji pod kierownictwem prezesa Zygmunta Ziętka. Do wyposażenia trafił wówczas samochód Star 244 GBA 2,5/16, który służy jednostce do dziś. Po śmierci żony prezesa nastąpił przejściowy kryzys, z którego jednostkę wyprowadził nowy prezes - Janusz Gustaw. Za jego kadencji liczba członków wzrosła do ponad 100 osób, wyremontowano świetlicę i utworzono Klub Honorowych Dawców Krwi PCK.
Współczesność OSP Kudowa-Zdrój
Od 2003 roku funkcję prezesa sprawuje Andrzej Kozłowski, który znormalizował relacje z PSP i władzami miasta. Obecnie jednostka kładzie duży nacisk na działalność społeczną i charytatywną:
- Pełnienie wart przy Grobie Pańskim podczas Triduum Paschalnego.
- Udział w Kampanii Białych Serc oraz akcji Szlachetna Paczka.
- Organizowanie wystaw historycznych i popularyzowanie tradycji strażackich.
70. lat w służbie ludziom - jubileusz Ochotniczej Straży Pożarnej w Kończewicach. Wideo
Głównymi celami statutowymi jednostki pozostają udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, zapobieganie pożarom oraz wychowanie młodego pokolenia w duchu kultury fizycznej i odpowiedzialności społecznej.