Ochotnicza Straż Pożarna w Posadzie Dolnej

Wprowadzenie i cele działalności

Prezes zarządu reprezentuje ochotniczą straż pożarną (OSP) na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu. Działalność OSP Posada Dolna opiera się na jasno zdefiniowanych celach statutowych, które obejmują szeroki zakres działań na rzecz lokalnej społeczności.

Cele statutowe OSP Posada Dolna

• Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
• Branie udziału w akcjach ratowniczych prowadzonych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
• Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych oraz sposobach ochrony przed nimi.
• Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
• Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Posadzie Dolnej

Początki i pierwsze lata działalności (1885-1913)

Za rok powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Posadzie Dolnej przyjmuje się rok 1885. Choć brakuje dokumentu jednoznacznie stwierdzającego założenie jednostki w tym czasie, można to wywnioskować z zapisków długoletniego działacza i prezesa Franciszka Szajny. Świadczy o tym również fakt, że Posada Dolna zawsze była prężną miejscowością i rywalizowała z sąsiednim miastem. W owym czasie istniała już jednostka OSP we wspomnianym wyżej Rymanowie, w składzie której nie spotykamy nazwisk z Posady Dolnej, co również dowodzi istnienia w tym okresie jednostki OSP we wsi Posada Dolna. Ostatecznym dowodem na istnienie jednostki przed 1904 rokiem jest zakup nowej sikawki, która zdaniem Franciszka Szajny była bardzo nowoczesna i znacznie bardziej przydatna do gaszenia pożarów od poprzedniej.

W 1904 roku jednostka zrzeszała 14 członków. Na czele zarządu stał wójt Szymon Szepieniec, a naczelnikiem był Jan Wołczański (kowal). W 1909 roku funkcję naczelnika objął Piotr Niemczyk. Wzmiankę o zorganizowanej i zarejestrowanej już w Krajowym Związku OSP jednostce OSP w Posadzie Dolnej spotykamy w Kalendarzu Strażackim z 1913 roku, opracowanym przez Antoniego Szczerbowskiego i wydanym we Lwowie. W 1913 roku skład zarządu przedstawiał się następująco: prezes dh Szymon Rajchel, naczelnik dh Piotr Niemczyk, zastępca dh Michał Szorf, sekretarz dh Piotr Niemczyk, instruktor dh Józef Hanus.

Okres I wojny światowej i międzywojnia (1914-1939)

Rok 1914 i wybuch I wojny światowej gwałtownie zahamował rozwój jednostki. Składała się ona jedynie z kilku starszych mężczyzn, ponieważ młodych członków wcielono do armii austriackiej. Zasadniczo nie przejawiała żadnej działalności oprócz gaszenia pożarów. Lata 1919-1922 były okresem nieporozumień wśród członków zarządu, co przedłużyło regres w działalności jednostki. Dopiero w 1922 roku jednostka zaczęła ponownie się rozwijać, a to za sprawą Franciszka Szajny, który został wybrany naczelnikiem. W 1926 roku uczestniczył on w Kursie z zakresu pożarnictwa, który odbył się w Sandomierzu. W tym samym roku OSP Posada Dolna została zarejestrowana jako Podhalańska Ochotnicza Straż Pożarna Posada Dolna.

W 1930 roku Franciszek Szajna został wybrany prezesem jednostki, natomiast naczelnikiem został Józef Wołczański, a jego zastępcą Dominik Szajna. W kolejnych latach jednostka działała sprawnie i w sposób zorganizowany. Z dokumentów wynika, że strażacy opiekowali się i utrzymywali Dom Ludowy, w którym to od 1932 roku regularnie odbywały się zebrania i posiedzenia członków jednostki. W 1937 roku odbyło się poświęcenie nowej sikawki typ 1120. Protektorat nad tą uroczystością sprawował starosta sanocki - Wojciech Bucior oraz hrabia Jan Potocki. W latach 1938-1939 POSP Posada Dolna zmagała się z trudnościami finansowymi. Pomimo tego, w 1939 roku, w związku ze zbliżającą się wojną, na zebraniu zarządu postanowiono wpłacić składkę 5 zł na Fundusz Obrony Ojczyzny i zobowiązano strażaków, by każdy z nich wpłacał 50 gr. na ten cel. Ostatnie zebranie druhów przed wybuchem II wojny światowej miało miejsce 14 maja 1939 roku.

II wojna światowa i lata powojenne (1939-1959)

W czasie wojny ponownie nastąpił regres w rozwoju jednostki. Młodzi, zdolni do noszenia broni członkowie POSP zostali powołani do wojska, a pozostali mężczyźni masowo udawali się na wschód do formujących się oddziałów polskich. Dodatkowo aktywność OSP utrudniał zakaz tworzenia jakiejkolwiek działalności społecznej, wydany przez władze niemieckie funkcjonujące na terenie Rymanowa. Działalność straży pożarnych sprowadziła się jedynie do sprawowania dyżurów przeciwpożarowych i brania udziału w akcjach gaśniczych, często z narażeniem życia i utraty sprzętu. Członkowie OSP w tym okresie bardziej skupiali się na prowadzeniu walki z okupantem w różnych formacjach.

Po latach zastoju Ochotnicza Straż Pożarna w Posadzie Dolnej do dalszej działalności przystąpiła w lipcu 1948 roku, kiedy to odbyło się wspólne posiedzenie 22 druhów z OSP i 4 członków Gromadzkiej Komisji Gospodarczej. Brak jest dokumentów z lat 1944-1947, dlatego trudno stwierdzić, czy Straż w Posadzie Dolnej działała w tym okresie, ale nie można tego wykluczyć. Na wspomnianym wcześniej zebraniu wybrano nowy zarząd w składzie: prezes dh Franciszek Szajna, naczelnik dh Józef Wołczański, z-ca naczelnika dh Dominik Szajna, skarbnik dh Józef Niemczyk, sekretarz dh Józef Niemczyk II, gospodarz dh Józef Niemczyk I. W 1948 roku zebrania odbywały się jeszcze dwukrotnie. Na grudniowym zebraniu po raz pierwszy w dziejach jednostki dyskutowano o zakupie sztandaru i postanowiono gromadzić na ten cel środki finansowe z imprez dochodowych. W 1949 roku na kolejnym zebraniu wytypowano dh Franciszka Szajnę i dh Józefa Wołczańskiego do odznaczenia złotym medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, natomiast srebrnym medalem dh Jana Rajchla s. Szymona. Pomimo tego wystąpienia druhowie nie otrzymali medali. Franciszek Szajna złoty medal otrzymał dopiero 21 grudnia 1977 roku, a kilkanaście dni później zmarł.

W czerwcu 1949 roku odbył się Tydzień Ochrony Przeciwpożarowej, z okazji którego zorganizowano uliczną zbiórkę pieniędzy, dwa popisy pożarnicze i jeden alarm ćwiczebny. W kolejnych latach zebrania odbywały się w miarę regularnie, a jednostka działała prężnie i sprawnie. W 1955 roku zmarł długoletni naczelnik Józef Wołczański. Na jego miejsce wybrano Michała Białko, a następnie Jana Rajchla s. Piotra. 27 października 1957 roku jednostka wreszcie otrzymała upragniony sztandar. W uroczystości wręczenia udział wzięła orkiestra strażacka oraz wiele sąsiednich jednostek OSP. Dwa lata później, tj. 12 lipca 1959 roku, działalność jednostki kontynuowano z pełnym zaangażowaniem.

Okres od lat 60. do końca XX wieku (1960-2000)

Lata 60. i 80. XX wieku charakteryzują się brakiem dokumentów z tego okresu, aczkolwiek można odtworzyć niektóre wydarzenia z działalności straży w tym czasie. W 1964 roku OSP Posada Dolna obchodziła uroczystość 60-lecia istnienia, co, jak wiemy, było niezgodne z rzeczywistością. W 1973 roku, w związku z likwidacją powiatu sanockiego, jednostka została podporządkowana Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej w Krośnie. Natomiast w 1960 roku wieś Posada Dolna została włączona do miasta Rymanowa i od tej pory działają w nim dwie jednostki ochotniczych straży pożarnych.

Na początku lat 80. zabezpieczono dla strażaków pełne umundurowanie. W tym okresie naczelnik OSP Posada Dolna Tadeusz Szajna s. Franciszka rozpoczął szkolenie drużyny młodzieżowej przy Zespole Szkół Ogólnokształcących w Rymanowie. Podczas rejonowego przeglądu drużyn strażackich drużyna szkolona przez Tadeusza Szajnę zajęła II miejsce. 19 sierpnia 1977 roku, dzięki staraniom naczelnika Miasta i Gminy oraz Zarządu OSP, jednostka otrzymała samochód pożarniczy GLM-8 marki ŻUK. Wcześniej jednostka posługiwała się samochodem Dodge zakupionym z funduszu jednostki. ŻUK poświęcony został przez ks. Franciszka Mroza 26 sierpnia. Prezesem zarządu był wówczas Stanisław Ziemiański, naczelnikiem Tadeusz Szajna s. Franciszka, a sekretarzem Stanisław Szepieniec s. Pawła. W 1979 roku na walnym zgromadzeniu OSP kolejny długoletni działacz ochotniczej straży pożarnej dh Józef Niemczyk został odznaczony złotym medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Jednostka w Posadzie Dolnej co roku, począwszy od 1978 roku, wraz z innymi jednostkami z terenu gminy, brała udział w obchodach Dni Strażaka. W tym czasie odbywał się uroczysty pochód ze stadionu do Domu Kultury, a następnie akademia. Ponadto strażacy zawsze - z wyjątkiem lat 1981-1982 - uczestniczyli w defiladzie 1-majowej.

W styczniu 1983 roku podczas walnego zgromadzenia prezesem wybrano ponownie Stanisława Ziemiańskiego, naczelnikiem Bolesława Wołczańskiego, z-cą naczelnika Władysława Wołczańskiego s. Józefa, sekretarzem Andrzeja Wiernusza, a skarbnikiem Józefa Niemczyka s. Antoniego. Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został Leszek Szerszeń. W tym samym roku 23 stycznia dh Stanisław Ziemiański został wybrany na członka Zarządu Miejsko-Gminnego ZOSP w Rymanowie. 23 sierpnia 1986 roku jednostka OSP Posada Dolna odznaczona została Złotym Znakiem Związku. Podczas zebrania sprawozdawczo-wyborczego w 1991 roku dokonano tylko kilku zmian na stanowiskach w zarządzie. Skarbnikiem wybrano Wojciecha Wołczańskiego, gospodarzem został Władysław Błaż, a kronikarzem Antoni Szajna. Podczas tego zebrania powrócono do wcześniejszej nazwy Podhalańska Ochotnicza Straż Pożarna, która przez wiele lat nie była używana.

W 1992 roku dokonano poświęcenia nowo wybudowanej strażnicy z pełnowymiarowym boksem garażowym i świetlicą. Strażnicę poświęcił proboszcz parafii ks. Franciszek Mróz. Natomiast 6 listopada dh Antoni Szajna został wybrany Komendantem Gminnym ZOSP w Rymanowie. W 1994 roku doszło do pewnych zmian osobowych w zarządzie jednostki. Prezesem został dh Andrzej Wołczański, który tę funkcję pełni do dziś, natomiast na zastępcę naczelnika ds. szkoleniowych powołany został dh Marek Tomkiewicz, który również do chwili obecnej działa w zarządzie jednostki. Ważnym wydarzeniem było również otrzymanie od holenderskich strażaków samochodu gaśniczego typu GBA marki Ford z pełnym wyposażeniem. W 1997 roku Posada Dolna została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). W tym czasie doszło również do zmian personalnych w zarządzie, na naczelnika powołany został dh Marek Tomkiewicz.

XXI wiek: rozwój i kluczowe wydarzenia (od 2001)

Integracja z Krajowym Systemem Ratowniczo-Gaśniczym i nowe wyzwania

W 2001 roku jednostka OSP Posada Dolna, po spełnieniu określonych warunków, stała się jednostką tzw. pięciominutowego wyjazdu. W tym czasie, w związku z apelem krośnieńskiego szpitala, druhowie z OSP honorowo oddali 3150 ml krwi. Ponadto 8 druhów przez 11 dni brało udział w likwidacji skutków powodzi w gminie Gorzyce, powiat tarnobrzeski. W marcu 2004 roku na posiedzeniu Zarządu Oddziału Gminnego OSP w Rymanowie nowym komendantem gminnym został wybrany dh Marek Tomkiewicz. W związku z tym naczelnikiem POSP Posada Dolna został dh Andrzej Wiernusz. W 2004 roku dużym wyzwaniem dla jednostki była organizacja ogólnopolskich zawodów młodzieżowych drużyn pożarniczych. Z przyjętych zobowiązań jednostka wywiązała się wzorowo. W zawodach wzięła również udział drużyna MDP chłopców, zajmując 15. miejsce. 5 grudnia 2004 roku starostowany został nowy samochód pożarniczy Star 244, natomiast samochód ŻUK przekazano OSP Nowa Wieś.

Rozbudowa remizy i nowy sprzęt

W 2005 roku, dzięki dotacjom z ZG OSP RP, Komendy Głównej PSP, Urzędu Gminy w Rymanowie, PZU oddział Rzeszów oraz zbiórce pieniężnej przeprowadzonej wśród mieszkańców Osiedla nr 2 Rymanów-Posada Dolna, udało się rozbudować i wyremontować budynek remizy. W maju tego roku, podczas powiatowych obchodów Dnia Strażaka, prezes POSP Posada Dolna został odznaczony Złotym Znakiem Związku. 23 sierpnia 2006 roku odbyły się obchody 120-lecia POSP Posada Dolna. Przy tej okazji dokonano uroczystego poświęcenia nowego samochodu pożarniczego Star 244, a jednostka OSP oraz prezes dh Andrzej Wołczański odznaczeni zostali Medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza przyznawanym przez Prezydium Zarządu Głównego OSP RP.

Nowoczesne pojazdy i specjalistyczny sprzęt

W dniu 7 września 2010 roku Podhalańska Ochotnicza Straż Pożarna Rymanów-Posada Dolna wzbogaciła się o nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy marki MAN TGM.13.290 z napędem 4x4, wyposażony w sprzęt do ratownictwa technicznego, wykorzystywany przy uwalnianiu osób poszkodowanych uwięzionych w samochodach w zdarzeniach drogowych. Ponadto samochód ten wyposażony jest w 4 aparaty powietrzne do ochrony dróg oddechowych. Samochód MAN zakupiony został w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013, w realizacji którego brał udział Urząd Gminy w Rymanowie. 10 marca 2011 roku samochód pożarniczy Ford GBA 1/40 został odsprzedany jednostce OSP Bandrów Narodowy. W 2011 roku również doszło do zmian personalnych w zarządzie, na stanowisku naczelnika dh Andrzeja Wiernusza zastąpił dh Krzysztof Wiernusz.

W 2012 roku pozyskano samochód Land Rover Defender, który pomocny jest szczególnie przy transporcie łodzi. W październiku 2018 roku samochód Star 244 został zastąpiony ciężkim samochodem ratowniczo-gaśniczym marki Jelcz 442. W chwili obecnej jednostka na wyposażeniu posiada 3 samochody: MAN, Jelcz 442 i Land Rover Defender, łódź desantową z silnikiem zaburtowym oraz 3 motocykle marki KTM i Honda. W 2016 roku uroczyście obchodzono jubileusz 135-lecia powstania jednostki. W trakcie uroczystości poświęcono nowy sztandar ufundowany przez mieszkańców Osiedla nr 2 Posada Dolna w Rymanowie.

Uroczystości jubileuszowe 140-lecia (2025)

15 sierpnia 2025 roku zapisał się na długo w pamięci mieszkańców Posady Dolnej. Tego dnia świętowano bowiem 140-lecie istnienia Podhalańskiej Ochotniczej Straży Pożarnej w Posadzie Dolnej - jednostki, która od pokoleń niesie pomoc i dba o bezpieczeństwo lokalnej społeczności. Uroczystości jubileuszowe rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. św. Wawrzyńca w Rymanowie. Po nabożeństwie uczestnicy, prowadzeni przez Orkiestrę Dętą z Miejsca Piastowego, przemaszerowali pod remizę OSP w Posadzie Dolnej, gdzie odbyła się dalsza część obchodów. - Dzisiejszy dzień jest wyjątkowy - podkreślił w swoim wystąpieniu Grzegorz Sołtysik, prezes OSP Posada Dolna. - To święto nie tylko naszej jednostki, ale całej społeczności. Spotykamy się, by uczcić 140 lat działalności Ochotniczej Straży Pożarnej, 140 lat służby, poświęcenia i tradycji, które są nierozerwalną częścią historii naszej gminy.

Jak zaznaczył prezes, współczesny strażak ochotnik to nie tylko osoba gasząca pożary. To ratownik medyczny, osoba usuwająca skutki klęsk żywiołowych, zabezpieczająca wydarzenia publiczne czy ratująca zwierzęta. - Nasz mundur oznacza gotowość 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu - dodał. Ważnym punktem uroczystości było poświęcenie dwóch nowych pojazdów strażackich. Pierwszy z nich to nowoczesny, ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy Scania P370, wyposażony m.in. w zbiornik na 5000 litrów wody, wysokowydajną pompę, drona z kamerą termowizyjną oraz system gaszenia pianą sprężoną, przydatny np. przy pożarach instalacji fotowoltaicznych. Został on przekazany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Państwowej Straży Pożarnej. Pojazdy poświęcili księża Grzegorz Polasz i Piotr Babiarz, a symboliczne kluczyki prezesowi jednostki wręczyli burmistrz Grzegorz Wołczański wraz z Józefem Kijowskim, Przewodniczącym Rady Miejskiej w Rymanowie i st. bryg. Zbigniewem Nowakiem, Komendantem Miejskim PSP w Krośnie.

Podczas obchodów nie zabrakło też momentów wzruszających i pełnych dumy. Wręczono medale i dyplomy zasłużonym druhom i druhnom. Warto podkreślić, że jednostka OSP Posada Dolna otrzymała „Strażacką Gwiazdę Podkarpacia”. Dekoracji sztandaru dokonali: dh Józef Tucki oraz st. bryg. Zbigniew Nowak. Złoty Medal za Zasługi dla Pożarnictwa otrzymali: Grzegorz Sołtysik, Krzysztof Wiernusz. Srebrny Medal: Rafał Kilar, Lucjan Penar, Mateusz Szerszeń, Piotr Walus, Edyta Wiernusz. Brązowy Medal: Łukasz Litarowicz, Bartosz Pular, Sylwia Wiernusz, Konrad Zarzyczny. Dyplomy honorowe otrzymały: Edyta Wiernusz, Joanna Solińska, Alicja Wołczańska, Sabina Zimna, Karolina Pelczar, Kamila Kawa, Angelika Pałka. Pamiątkowe grawertony otrzymali: Grzegorz Wołczański, Józef Kijowski, Bernarda Łożańska, Małgorzata Trybus, Jan Pelczar, st. bryg. Zbigniew Nowak, Wojciech Farbaniec, Andrzej Pitrus. Na zakończenie części oficjalnej była okazja do wbicia symbolicznego gwoździa do jubileuszowej tablicy oraz wpisania się do księgi pamiątkowej. Obchody 140-lecia OSP Posada Dolna były nie tylko okazją do świętowania, ale również momentem refleksji nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością jednostki. Dziękujemy wszystkim druhom i druhnom za Waszą codzienną gotowość do niesienia pomocy.

OSP Posada Dolna dziś

Aktualny stan i potencjał

Podhalańska Ochotnicza Straż Pożarna Rymanów-Posada Dolna obecnie zrzesza 57 członków czynnych i 12 honorowych. 33 druhów, w tym 4 kobiety, posiada uprawnienia do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych.

Działalność szkoleniowa i młodzieżowe drużyny pożarnicze

Strażacy ciągle podnoszą swoje kwalifikacje, szkolą się z zakresu ratownictwa technicznego, kwalifikowanej pierwszej pomocy. Niektórzy posiadają uprawnienia dowódcy, do kierowania ruchem drogowym, sternika motorowodnego, czy przyjmowania śmigłowca LPR. Od lat przy jednostce działają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze dziewcząt i chłopców oraz Kobieca Drużyna Pożarnicza.

Sprzęt i wyposażenie

Druhowie ciągle podejmują działania mające na celu doposażenie jednostki w nowy sprzęt, zarówno ratownictwa medycznego (m.in. defibrylator AED, Torba PSP R1), jak i ratownictwa technicznego (m.in. sprzęt do ratownictwa drogowego, czujnik dwutlenku węgla, kamera termowizyjna). W chwili obecnej jednostka na wyposażeniu posiada 3 samochody: MAN, Jelcz 442 i Land Rover Defender, łódź desantową z silnikiem zaburtowym oraz 3 motocykle marki KTM i Honda.

Udział w akcjach i życiu społecznym

Podkreślić należy, że w ciągu wielu lat działalności jednostka brała udział w niezliczonej ilości akcji ratowniczo-gaśniczych, a także w zawodach sportowo-pożarniczych na szczeblu gminnym, powiatowym, wojewódzkim i krajowym, często zajmując wysokie lokaty na podium. Uczestniczy również w wielu uroczystościach na terenie całej gminy i poza nią.

tags: #osp #posada #dolna