OSP Witanowice: Historia, Rozwój i Teraźniejszość Remizy

Ochotnicza Straż Pożarna w Witanowicach, będąca najstarszą jednostką w Gminie Tomice i jedną z najstarszych w rejonie Nadskawia, to symbol patriotyzmu, ofiarności i troski o dobro wspólne. Jej bogata historia, od założeń w 1925 roku po współczesne modernizacje i jubileusze, świadczy o nieustannej służbie na rzecz lokalnej społeczności.

Remiza OSP Witanowice po modernizacji

Strażacy ochotnicy z OSP Witanowice mają powód do radości. W ich remizie zakończyły się kompleksowe prace budowlane związane z jej odnowieniem, które objęły docieplenie, nowy dach, rynny, drzwi garażowe i okna. Dzięki tym modernizacjom strażacy mogą cieszyć się gruntownie odremontowaną remizą.

Pierwszy etap prac realizowano dzięki środkom z konkursu "Małopolskie remizy 2015". W jego ramach wykonano konserwację pokrycia dachowego, wymianę orynnowania oraz wymianę i montaż drzwi garażowych. Zdemontowane zostały ponadto szklane pustaki, a w ich miejsce zamontowano nowe okno. Całkowity koszt tego zadania wyniósł 46 799,44 zł, z czego kwota przyznanej przez Urząd Marszałkowski dotacji wyniosła 22 763,00 zł.

Realizacja tej inwestycji umożliwiła złożenie dodatkowego wniosku do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. W ramach zadania związanego z ochroną środowiska wykonano docieplenie ścian zewnętrznych remizy OSP w Witanowicach na parterze i piętrze, docieplenie ścian zewnętrznych piwnicy oraz docieplenie zewnętrzne stropu nad wejściem głównym. Koszt tych prac remontowych wyniósł 78 200,00 zł, z czego kwota dotacji z WFOŚiGW w Krakowie wyniosła 39 100,00 zł.

Remiza w Witanowicach jest kolejną w powiecie, która została wyremontowana i odnowiona dzięki środkom z konkursu „Małopolskie Remizy”. Ten program, realizowany od 2009 roku, jest unikatowy w skali całego kraju. Dotychczas udało się zmodernizować ponad 600 małopolskich remiz, a przyznane na ten cel dotacje z budżetu województwa opiewają na łączną sumę prawie 21 mln zł. Od 2013 roku konkurs jest realizowany przy współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, który współfinansuje prace z zakresu m.in. termomodernizacji i ochrony środowiska.

Rys historyczny Ochotniczej Straży Pożarnej w Witanowicach

Początki i rozwój jednostki

Ochotnicza Straż Pożarna w Witanowicach została utworzona w lipcu 1925 roku, a zarejestrowano ją w 1926 roku w Wadowicach. Inicjatorem powstania organizacji strażackiej był Ignacy Bronicki, tutejszy organista i naczelnik poczty. W gronie założycieli znaleźli się również: Wincenty, Kazimierz i Kamil Bogaccy oraz Jan Suchan i Ludwik Bobak.

Na początku swej działalności OSP liczyła 16 członków. W składzie pierwszego zarządu OSP znaleźli się: Ignacy Bogacki jako prezes i Wincenty Bogacki jako naczelnik. Nazwiska pozostałych członków nie są znane.

Ewolucja siedziby i sprzętu

Początkowo sprzęt, jakim dysponowała jednostka, umieszczono w wiejskim spichlerzu, położonym na tzw. „Nawsiu”. Obiekt ten zbudowany był z drewnianych bali i kryty dachówką. W 1928 roku, z inicjatywy miejscowego księdza proboszcza ks. Dr Pawła Ryłki, z pomocą Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży i członków OSP, wzniesiono w centrum wsi Dom Ludowy. W nim znalazło się miejsce dla pożarniczego wozu konnego i sprzętu gaśniczego. Nieopodal, przy posesji Józefa Lemparta, znajdowała się wieża służąca jako miejsce suszenia węży strażackich.

Początkowo strażacy dysponowali jedynie tłokową pompą ręczną oraz wężami parcianymi. W 1948 roku miejscowy kowal i członek OSP Leon Partyka wykonał do transportu sprzętu i ludzi wóz konny na obręczach żelaznych, tzw. „rafiak”. Koni pociągowych użyczali w przypadku alarmu m.in. pp. Józef Lempart, Stanisław Michalski, Karol Bobak, Ludwik Kwarciak, Kamil Bogacki, Ryszard Mikołajczyk i Franciszek Krowiarz. W 1962 roku OSP uzyskała drugi wóz konny z miejscem na większą ilość sprzętu (motopompa, węże, węże ssące, rozdzielacz, smok ssawny, prądownice wodne). Do 1960 roku dysponowano motopompą marki Leopolia, a następnie motopompą „Polonia PO3”. Pierwszym samochodem, jaki witanowicka straż otrzymała od Powiatowej Komendy PSP, był skrzyniowy „Star 25”. W 1990 roku rozpoczęto wymianę oraz uzupełnienie posiadanego sprzętu bojowego.

Inicjatywa budowy obecnego Domu Strażaka w Witanowicach zrodziła się w latach 1964-1965. Wówczas pod przewodnictwem druhów Ignacego, Mariana, Ludwika i Kazimierza Kwarciaków, Kazimierza Sadowskiego, Tadeusza Wojtowicza, Jana Tarapaty i Tadeusza Grabiona zawiązał się Komitet Budowy wspomnianego obiektu. Wznoszenie Domu Strażaka rozpoczęto w czynie społecznym w 1967 roku. Realizację tego przedsięwzięcia wspomagały finansowo władze gromadzkie, Powiatowa Komenda PSP w Wadowicach oraz miejscowe społeczeństwo własną ofiarnością. OSP uzyskiwała również pewne środki na ten cel, organizując zabawy taneczne. Prace trwały nieraz dniem i nocą. Uroczyste oddanie do użytku nastąpiło w 1972 roku. W latach 90-tych, w oparciu o dotacje z budżetu gminy Tomice, obiekt otrzymał swój obecny wygląd.

Sztandary OSP Witanowice

Witanowicka straż weszła w posiadanie sztandaru w 1938 roku. Ten pierwszy sztandar został ufundowany przez miejscowe społeczeństwo. Na jego płacie, z jednej strony, na czerwonym płótnie znajdował się biały orzeł w koronie i napis „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W WITANOWICACH 1938”, zaś na drugiej - na perłowym tle postać św. Floriana, a w rogach płata, na tarczach hełmy strażackie z toporkami oraz białe orły w koronach.

Sztandar przechowywany przez Franciszka Kurka w latach okupacji hitlerowskiej służył tutejszej OSP do 2000 roku. Wówczas to, z inicjatywy ks. Kanonika Józefa Wróbla, ufundowano i wykonano nowy sztandar. Na jednej stronie przedstawia on krzyż Związku OSP ze srebrnym orłem pośrodku, okolony napisem „W SŁUŻBIE OJCZYZNY”, zaś na drugiej, koloru niebieskiego, wyszyto św. Floriana z biało-czerwoną flagą, a w rogach tarcze z hełmem i toporkami oraz godłem Witanowic wraz z datami 1926 - 2000. Postać świętego jest okolona napisem „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA WITANOWICE”.

Uroczystości i obchody jubileuszowe

Dzień Strażaka 2025

W sobotę, 4 maja 2025 roku, strażacy z jednostek w Witanowicach i Lgocie obchodzili swoje święto - Dzień Strażaka. We wspomnienie św. Floriana (patrona strażaków) mundurowi zebrali się przy remizie OSP Witanowice, by przy dźwiękach Orkiestry Dętej z Zygodowic przemaszerować do kościoła parafialnego p.w. św. Mikołaja w Witanowicach i wziąć udział w uroczystej mszy świętej. Nie zabrakło uroczystego przemarszu, mszy świętej, apelu oraz wręczenia odznaczeń.

W uroczystym apelu przed remizą OSP Lgota wzięły udział poczty sztandarowe wszystkich gminnych jednostek OSP: Witanowice, Lgota, Radocza, Woźniki, Zygodowice, Tomice oraz jednostki z OSP Wysoka.

Podczas Dnia Strażaka tradycyjnie odznaczono druhów. Wyróżniono ich Złotymi, Srebrnymi i Brązowymi Medalami „Za zasługi dla pożarnictwa”, odznakami „Strażak Wzorowy” oraz Medalami „Zasłużony dla pożarnictwa powiatu wadowickiego”.

100-lecie powstania OSP Witanowice

W niedzielę, 17 maja 2025 roku, kolejne pokolenie następców założycieli OSP Witanowice świętowało 100. rocznicę powstania tej jednostki. Obchodzono także 65. lecie powstania w Witanowicach młodzieżowej drużyny pożarniczej.

Punktualnie o godzinie 15:00, po wprowadzeniu sztandarów Ochotniczej Straży Pożarnej w Witanowicach do sali sportowej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Witanowicach, obchody jubileuszu rozpoczęła uroczysta msza św. polowa. Oprawił ją ks. Adam Bartnicki - proboszcz parafii w Witanowicach, w koncelebrze bryg. w st. spocz. ks. kapelana Władysława Kuliga, ks. kapelana Grzegorza Sroki i ks. kan. Józefa Wróbla, który obchodził jubileusz 50.lecia posługi kapłańskiej. Po jej zakończeniu, zaproszeni goście i mieszkańcy przeszli przed budynek remizy, gdzie odbyła się ceremonia odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Treść wmurowanego aktu erekcyjnego odczytał mł. bryg. Jacek Kolber, a tablicę poświęcił ks. Adam Bartnicki.

Tuż po godzinie 16:00 rozpoczęła się oficjalna część uroczystości, którą poprowadzili oficerowie: mł. bryg. Krzysztof Cieciak i kpt. Kamil Guguła. Zgodnie ze strażackim ceremoniałem apel rozpoczął się od złożenia raportu najstarszemu rangą oficerowi i odegraniu hymnu narodowego. Wśród wielu znamienitych gości znaleźli się m.in.: Filip Kaczyński - poseł na Sejm RP i prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Wadowicach, Rafał Jarząbek - przedstawiciel Wojewody Małopolskiego, Rafał Stuglik - radny Sejmiku Województwa Małopolskiego, bryg. Marcin Głogowski - zastępca Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, a także liczni przedstawiciele duchowieństwa i samorządu lokalnego, w tym Mirosław Sordyl - Starosta Wadowicki oraz Witold Grabowski - Wójt Gminy Tomice.

Po uczczeniu minutą ciszy zmarłych druhów strażaków, nastąpiła ceremonia wręczenia odznaczeń i wyróżnień. Z okazji jubileuszu przyznane zostały liczne odznaczenia resortowe i korporacyjne:

• Uchwałą Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP z 30 stycznia 2025 r. Ochotnicza Straż Pożarna w Witanowicach została odznaczona „Złotym Znakiem Związku”.
• Postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lutego 2025 r. odznaką „Za zasługi dla Społeczności Lokalnej” odznaczeni zostali dh Tadeusz Mrowiec, dh Piotr Janus i dh Szymon Putek.
• Postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 1 kwietnia 2025 r. srebrną odznaką „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” odznaczony został dh Zbigniew Kwarciak, a brązową odznaką - dh Katarzyna Hajost i dh Łukasz Głąb.
• Uchwałą Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP z 10 kwietnia „Złotym Znakiem Związku” odznaczony został st. bryg. Paweł Kwarciak.
• Uchwałą Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP woj. małopolskiego z 22 marca 2025 r. złotym medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa” odznaczeni zostali dh Tomasz Galas, dh Witold Grabowski i dh Sławomir Kwaśny; srebrnym medalem - dh Łukasz Galas, dh Mariusz Galas, dh Katarzyna Hajost i dh Zbigniew Kwaśny; brązowym medalem - dh Łukasz Głąb i dh Maciej Mrowiec.
• Tą samą uchwałą „Honorową Odznaką Świętego Floriana dla Seniora” odznaczeni zostali dh Anna Góra, dh Maciej Góra, dh Walenty Góra, dh Józef Kwarciak, dh Antoni Kwarciak, dh Józefa Kwarciak, dh Anna Mrowiec i dh Tadeusz Mrowiec.
• Uchwałą Prezydium Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP w Wadowicach z 1 kwietnia 2025 r. złotą odznaką honorową „Zasłużony dla Pożarnictwa Powiatu Wadowickiego” odznaczeni zostali dh Anna Góra, dh Józefa Kwarciak, dh Jan Kwarciak i dh Anna Mrowiec; srebrną odznaką - dh Edyta Janus, dh Maria Kwarciak, dh Zbigniew Kwarciak, dh Tadeusz Mrowiec i dh Mirosław Głąb.
• Odznaką „Strażak Wzorowy” odznaczeni zostali: dh Adam Garus, dh Paweł Głąb, dh Jakub Kosek, dh Piotr Moskała, dh Karol Stroka i dh Aleksandra Szczerbik.
• Kapituła Orderu Świętego Floriana Cracovia w Krakowie srebrnym „Krzyżem Zasługi Orderu Świętego Floriana” wyróżniła: dh Marka Głąb, dh Krzysztofa Elżbieciak, dh st. ogn. w st. spocz. Grzegorza Kwarciaka, dh Mariusza Galasa, dh Jarosława Janusa i dh Tomasza Galasa.
• Prezydium Zarządu Oddziału Gminnego Związku OSP RP w Tomicach wyróżniło odznakami Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) łącznie 22 osoby w kategoriach Złotej, Srebrnej i Brązowej Odznaki.

Rada Gminy Tomice uchwałą z 24 marca 2025 r. przyznała Ochotniczej Straży Pożarnej w Witanowicach tytuł „Zasłużony dla Gminy Tomice”. Wójt Gminy Tomice Witold Grabowski podkreślił, że: „Wasza służba to nie tylko codzienny trud i poświęcenie, ale również żywy dowód umiłowania Ojczyzny. Strażacy od pokoleń byli i są symbolem patriotyzmu, ofiarności i troski o dobro wspólne. W najtrudniejszym momentach historii Polski, w czas wojen i niepokojów, to właśnie strażacy stawali na straży bezpieczeństwa, chronili dobytek narodowy, ratowali życie i mienie współobywateli, a także podtrzymywali ducha narodowego. Wasza postawa jest najpiękniejszym przykładem patriotyzmu dnia codziennego - tego, który wyraża się w trosce o bliźnich, w gotowości do poświęceń i w budowaniu lepszej przyszłości następnych pokoleń. Przyjmijcie to wyróżnienie „Zasłużony dla Gminy Tomice” jako wyraz naszego szacunku, wdzięczności i podziwu dla Waszej postawy i dokonań.”

Wiele ciepłych słów z okazji jubileuszu 100. lecia jednostki otrzymali druhowie strażacy od zaproszonych gości.

Skład osobowy i działalność

Informacje z 2012 roku wskazywały, że OSP w Witanowicach liczyła 36 czynnych członków oraz 21 członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP), zarówno chłopców, jak i dziewcząt.

tags: #osp #witanowice #remiza