Region Grójca, leżący w województwie mazowieckim, obfituje w zabytkowe obiekty pałacowe, z których wiele ma burzliwą historię, naznaczoną zarówno okresami świetności, jak i zniszczeń, w tym pożarów. Poniżej przedstawiono losy dwóch znaczących pałaców z tego obszaru: Pałacu w Woli Worowskiej oraz Pałacu w Głuchowie, z uwzględnieniem kluczowych wydarzeń i incydentów pożarowych.
Pałac w Woli Worowskiej
Incydenty Pożarowe i Stan Obecny
W ostatnich latach Pałac w Woli Worowskiej wielokrotnie stawał w obliczu zagrożenia pożarowego. Zgłoszenie o pojawieniu się ognia w starym pałacyku w miejscowości Wola Worowska pojawiło się w środę tuż po północy, według informacji podanych przez dyżurnego straży pożarnej w Grójcu. W akcji gaśniczej uczestniczyło pięć zastępów straży pożarnej. Na miejsce od razu udało się pięć zastępów straży pożarnej. Na szczęście okazało się, że pożar nie był zbyt poważny. W ciągu dwóch dni strażacy musieli dwukrotnie wyjeżdżać do pożaru opuszczonego Pałacu w Woli Worowskiej. Były to nie jedyne takie zdarzenia - kilkukrotnie wybuchł w nim pożar, raz w 2017 roku i 2 razy w 2019 roku.
Zabytkowy budynek jest obecnie pustostanem i znajduje się w bardzo złym stanie. Obecnie pałac pozostaje opuszczony i znajduje się w administracji gminy Grójec.
Historia i Właściciele
Historia Woli Worowskiej sięga XV wieku, a pierwsza wzmianka o miejscowości w dokumentach pochodzi z 1430 roku. Na przestrzeni wieków majątek zmieniał właścicieli. W 1564 roku dziedzicem majątku był Jan Uleniecki. Kolejnym właścicielem w 1576 roku został Jan Osuchowski. W 1674 roku dobra przeszły na Michała Arnolda Prażmowskiego. W XVIII wieku Wola Worowska w całości ponownie należała do rodziny Prażmowskich, a w 1783 roku właścicielem był sędzia ziemski czerski, Franciszek Prażmowski (1734-1813).
W 1827 roku majątek był wystawiony na sprzedaż. W 1842 roku jako współwłaścicielkę wymieniana jest Honorata z Grabskich Fajst. Po jej śmierci otworzyła się sprawa spadkowa. W 1866 roku jako właściciel wymieniany jest Konstanty Łączyński. W 1870 roku zmarł ówczesny właściciel majątku, Feliks Bedliński (1805-1870). W 1871 roku dobra zostały wystawione na licytację. W 1872 roku zmarł kolejny właściciel Woli Worowskiej, Władysław Miniewski (1833-1872), po którym również toczyła się sprawa spadkowa. W 1893 roku zmarł w majątku Wola Worowska obywatel ziemski Józef Gorczyński. W 1905 roku dobra należały do Bronisława Rudnickiego.
W 1909 roku właścicielem majątku był Antoni Mękarski, który w 1917 roku nadal był właścicielem wraz ze swoją żoną Natalią z Kunickich. Pałac w Woli Worowskiej został zbudowany w 1917 roku dla Antoniego Stefana Mękarskiego i jego żony Natalii z Kunickich.
Po II Wojnie Światowej
Po zakończeniu II wojny światowej majątek znacjonalizowano. Stworzono w nim Spółdzielnię Produkcyjną „Ogrodnik”. W latach 90-tych XX wieku pałac pełnił funkcję mieszkalną dla pracowników spółdzielni, gdzie znajdowały się mieszkania pracownicze Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "Ogrodnik".
Architektura Pałacu
Pałac w Woli Worowskiej jest budynkiem piętrowym, murowanym z cegły, otynkowanym i podpiwniczonym, nakrytym dachem czterospadowym. Został założony na planie prostokąta i usytuowany jest na osi północ-południe. Na fasadzie frontowej od wschodu znajduje się płytki ryzalit ujęty lizenami i zwieńczony trójkątnym frontonem, a poniżej widnieje data: AD MXMXVII. Wejście do pałacu jest poprzedzone gankiem, który jest złożony z dwóch par filarów, dźwigających taras. Z boku budynku istniała kiedyś dobudówka, w której znajdowała się kuchnia, jednak nie zachowała się ona do czasów współczesnych. Interesującym faktem jest, że przy pogłębianiu sadzawki w majątku zostały odnalezione dwa tylne zęby mamuta.
Pałac w Głuchowie
Pożar z 2013 roku i Stan Obecny
11 września 2013 roku doszło do tragicznego pożaru pałacu w Głuchowie, w wyniku którego konstrukcja dachowa niemal doszczętnie spłonęła, a sufit pierwszego piętra częściowo się zawalił. Przed tą datą jego stan zachowania określany był na "dobry". Obecnie pałac jest własnością prywatną, jednak dom jest w trakcie zarzuconego remontu. Park jest częściowo zdewastowany i zaniedbany, a sam obiekt niedostępny i niewidoczny z większej odległości.
@WIDZOWIE: Pożar w Głuchowie Górnym, "Fakty" 03.11.2011
Historia i Przeznaczenie
Pałac w Głuchowie, położony w województwie mazowieckim, powiecie grójeckim, gminie Grójec, jest zarejestrowany jako zespół pałacowy z przełomu XVIII i XIX wieku (nr rej.: 1055/A/74 z 22.05.1974 oraz 51/A z 7.05.1980).
W XVIII wieku Głuchów był własnością Prażmowskich - np. w 1783 roku sędziego ziemskiego czerskiego Franciszka Prażmowskiego. Na początku XX wieku pałac był w rękach Jeleniewskich (w 1909 roku Romana Jeleniewskiego), a następnie Krzymuskich. Pałac został wybudowany na początku XX wieku dla rodziny Krzymuskich. W latach 30. XX wieku należał do rodziny Noskowskich. Ostatnim prywatnym właścicielem była rodzina Kowerskich.
W czasie II wojny światowej w pałacu mieścił się szpital polowy. Po wojnie majątek znacjonalizowano i przeznaczono na przedszkole oraz szkołę, adaptacja miała miejsce w 1946 roku. W 1956 roku przeprowadzono remont i doprowadzono wodę oraz kanalizację. W 1984 roku przeprowadzono remont generalny wnętrz i wymianę pokrycia dachowego, a w 1985 roku otynkowano budynek. W 1997 roku pałac przeszedł w ręce samorządu, a następnie trafił w ręce prywatne. 12 września 2011 roku podjęto się prac remontowych, aby przystosować pałac do pełnienia funkcji hotelowej.
Architektura Pałacu i Park
Pałac jest murowany z cegły, otynkowany, posadowiony na planie prostokąta. Jest piętrowy, podpiwniczony z mieszkalnym poddaszem przekrytym czterospadowym dachem o połaciach z blachy. Elewacja frontowa jest 9-osiowa z dwoma skrajnymi osiami w formie lekko wysuniętych przed lico ściany ryzalitów. Na osi środkowej znajduje się parterowy przedsionek z wejściem głównym, podtrzymujący taras pierwszego piętra z żeliwną balustradą. Na elewacjach bocznych umieszczono prostokątne przebudówki z dodatkowym wejściem i tarasem. Na elewacji ogrodowej umieszczono rozległy taras z wejściem do parku. Przed elewacją ogrodową znajduje się okazały podjazd. Układ wnętrz jest dwutraktowy z sienią na osi, w której umieszczono schody prowadzące na piętro. Całość utrzymana jest w duchu neorenesansu z motywami rodzimymi. Motywami typowo polskimi jest attyka oraz szczyt wieńczący oś środkową o falistej linii. W wystroju elewacji widoczne są opaski okienne oraz gzymsy.
Od południa zachowały się resztki parku krajobrazowego ze stawami. W skład zespołu wchodził również drewniany młyn wodny z końca wieku.