Jak postępować w przypadku pożaru?

Pożar to zdarzenie, które może zaskoczyć każdego, wywołując panikę, strach i olbrzymi stres. Szczególnie dla osób, które nigdy nie miały z nim styczności, perspektywa zobaczenia własnego domu czy miejsca pracy w płomieniach może być paraliżująca. Kluczowe jest zachowanie spokoju i opanowania, ponieważ odpowiednia wiedza i świadomość działania w przypadku pożaru znacząco ułatwiają odnalezienie się w sytuacjach podbramkowych.

Natychmiastowe działania w sytuacji zagrożenia

Kontrola własnych emocji to dopiero początek. W trakcie wybuchu pożaru nie zawsze jesteśmy sami, dlatego niezależnie od okoliczności, trzeba poinformować o sytuacji domowników, pracowników lub inne osoby znajdujące się w niebezpieczeństwie.

1. Powiadomienie innych i służb ratowniczych

• Pierwszym krokiem jest powiadomienie innych osób, którym może zagrażać pożar. Okrzyk "pali się!" spowoduje najprawdopodobniej ewakuację ludzi.
• Kolejnym, bardzo istotnym krokiem jest niezwłoczne powiadomienie Straży Pożarnej, wybierając numer alarmowy 998. Osoba na dyżurze zada kilka pytań, które pozwolą na zlokalizowanie miejsca pożaru.

Należy podać następujące informacje:

• Imię i nazwisko
• Numer telefonu
• Dokładny adres pożaru
• Ewentualnie nazwę palącego się obiektu

2. Przejęcie kierowania akcją

Podczas oczekiwania na wezwaną Straż Pożarną ktoś powinien przejąć kierowanie akcją. Kto to będzie, zależy od miejsca zdarzenia:

• W zakładzie pracy akcją powinien zarządzać kierownik.
• W innym miejscu, np. publicznym, odpowiedzialny może być właściciel obiektu.
• W domu kontrolę nad akcją ratowniczą przejmuje osoba najbardziej opanowana.

3. Odłączenie mediów i zabezpieczenie obszaru

Kolejnym krokiem jest odłączenie gazu i elektryczności. Ważne jest również sprawdzenie, czy wszystkie okna są zamknięte. Po tych czynnościach można przystąpić do gaszenia pożaru, o ile jest to możliwe i bezpieczne.

Alarmy pożarowe i wyłączniki prądu

W każdym większym obiekcie można zauważyć dwa kluczowe przyciski:

• Przycisk alarmu pożarowego: Uruchamia alarm pożarowy, który może również przekazywać sygnał do centrali alarmowej. Przycisk ten zawsze powinien być oznaczony specjalnym znakiem. Nie zaleca się uruchamiania go dla zabawy.
• Przeciwpożarowy wyłącznik prądu: Odcina prąd w całym obiekcie lub w danym obszarze, pozostawiając zasilanie jedynie w niezbędnych urządzeniach podczas pożaru. Przycisk wygląda bardzo podobnie do przycisku alarmu, ale jest inaczej oznaczony.

Gaszenie pożaru - możliwości i ograniczenia

Kiedy gasić samodzielnie?

Gaszenie pożaru na własną rękę jest możliwe i zalecane tylko wtedy, gdy ogień jest jeszcze niewielki, mamy do niego szansę się dostać, a wokół nie pojawiły się jeszcze kłęby dymu. Przy rozprzestrzenianiu się pożaru szanse z ogniem maleją, płomienie stają się coraz większe, a co najważniejsze, wydziela się czad.

Czad, czyli tlenek węgla (symbol „CO”), jest niezwykle niebezpieczny, ponieważ nie ma zapachu ani nie jest widoczny, a jest zabójczy. Powoduje większość zgonów podczas pożarów oraz w wyniku wadliwego działania piecyków gazowych czy kotłów. Jeśli ogień jest zbyt duży lub podejrzewamy obecność czadu, priorytetem jest ewakuacja.

Gaśnice - pierwsza linia obrony

Jeśli zdecydujemy się na samodzielne gaszenie, najlepszym narzędziem jest gaśnica. Dlaczego nie hydrant? Gaśnice w krótszym czasie gaszenia są skuteczniejsze niż woda z hydrantu i minimalizują ryzyko porażenia prądem podczas gaszenia.

Lokalizacja i rodzaje gaśnic

Gaśnicę najłatwiej zlokalizować, rozglądając się w miejscu, gdzie stoimy. Można ją rozpoznać po czerwono-białym znaku „gaśnica”, zaraz obok którego powinna się znajdować. Znak ten występuje w dwóch wariantach: przyklejany do ściany na płasko lub w formie trójkąta, bardziej widocznego nie tylko na wprost, ale i z boku.

Użycie gaśnicy

Aby uruchomić gaśnicę, należy:

1. Mocno pociągnąć za zawleczkę.
2. Nacisnąć dźwignię.
3. Koniecznie przytrzymać wąż, ponieważ zacznie latać z dużą siłą. Naciśnięcie dźwigni spowoduje wyrzucenie proszku przez wąż.

Najprawdopodobniej będzie to gaśnica proszkowa, ponieważ jest najpopularniejsza, najczęściej spotykana i najbardziej uniwersalna. Ma najlepszą skuteczność przeciwko palącym się ciałom stałym klasy A, a także gasi pożary klasy B (ciecze) oraz C (gazy). Należy się przygotować na to, że w zamkniętym pomieszczeniu proszek zasypie różne przedmioty.

Mechanizm działania proszku gaśniczego

Proszek gaśniczy nie „zasypuje” źródła ognia, jak się powszechnie sądzi, lecz wchodzi z nim w reakcję. Gasząc np. drewno, proszek będzie próbował pochłonąć energię cieplną. Podczas tej reakcji zamienia się w twardą, zbitą masę. Ma to na celu zneutralizowanie źródła ognia oraz gaszenie „żaru”, aby płomień za chwilę się nie odnowił.

Rozmieszczenie gaśnic

Odległości między gaśnicami nie powinny być większe niż 30 metrów. Oznacza to, że gdziekolwiek stoimy w danym obiekcie, gaśnica musi znajdować się w promieniu 30 metrów od nas.

Hydranty wewnętrzne - zastosowanie

Jeśli jednak nie mamy gaśnicy, a stoimy obok hydrantu wewnętrznego, śmiało można po niego sięgnąć. Hydranty wewnętrzne mają zwykle drzwiczki o rozmiarze około 70x70 cm.

Otwieranie i budowa hydrantu

Hydrant otwiera się najczęściej kluczykiem, który znajduje się w drzwiczkach za szybką. Niektórzy producenci stosują inny patent - bez kluczyka, gdzie zbija się plastikową szybkę lub wyłamuje ją, uzyskując dostęp do dźwigni, której pociągnięcie otwiera drzwiczki. Jeśli na drzwiczkach hydrantu oprócz znaku „hydrant” znajduje się również znak „gaśnica”, to w środku znajdziemy także gaśnicę.

W środku hydrantu znajduje się bęben, który można odchylać o 180 stopni. Na bębnie jest nawinięty wąż zakończony prądownicą, której strumień wody można regulować poprzez obracanie.

Kroki do gaszenia hydrantem:

1. Odkręcić zawór z czerwonym pokrętłem do samego końca. Należy obracać do oporu, ale bez przesady, aby nie zerwać gwintu. Opór oznacza koniec przekręcania.
2. Wziąć końcówkę węża z prądownicą i udać się do źródła pożaru.
3. Poprzez obrót prądownicy otworzyć strumień wody. Należy zwrócić uwagę na kierunek obrotu, aby nie wyłamać końcówki zamykającej wypływ wody.
4. Po obróceniu prądownicy woda wypłynie. W zależności od długości obrotu, woda może wypłynąć strumieniem zwartym w jednym kierunku lub - obracając dalej - strumieniem rozproszonym, tworząc kurtynę wodną.

Ewakuacja - priorytet bezpieczeństwa

Jeśli ogień jest zbyt duży, wydziela się czad, a samodzielne gaszenie jest niemożliwe lub zbyt ryzykowne, najważniejsza jest ewakuacja. Jeśli nie czujemy się na siłach, aby zostać bohaterem lokalnych gazet, po powiadomieniu Straży Pożarnej najlepiej jest się ewakuować.

Znaki i oświetlenie ewakuacyjne

Co zrobić, jeśli jesteśmy w jakimś budynku po raz pierwszy i nie pamiętamy, skąd przyszliśmy? Tutaj z pomocą przychodzą nam znaki ewakuacyjne oraz oświetlenie ewakuacyjne.

• Znaki ewakuacyjne: Mają kolor zielony i są fotoluminescencyjne, co oznacza, że po zaniku światła świecą w ciemności. Wskazują drogę ewakuacji za pomocą strzałek, piktogramów ludzików, symboli drzwi i napisu „wyjście ewakuacyjne”.
• Oświetlenie ewakuacyjne: Działa na zasadzie podświetlania znaków wskazujących drogę do wyjścia ewakuacyjnego przez pewien czas po zaniku prądu.

Jak postępować podczas ewakuacji?

Plany ewakuacyjne i instrukcje postępowania, które powstały w szczególności dla miejsc publicznych (takich jak lotniska, szkoły, galerie handlowe), są niezbędne. Bez nich ewakuacja pracowników i ludności byłaby dużo bardziej skomplikowana, chaotyczna i mogłaby doprowadzić do tragedii. Na planie ewakuacyjnym znajdziemy wszelkie drogi ewakuacyjne, w tym korytarze i schody prowadzące do wyjścia.

Kierunki ewakuacji powinny zawsze być rozmieszczone tak, aby wskazywać najbliższą drogę na zewnątrz budynku. Jeśli na przykład mamy bliżej przed sobą znak wskazujący kierunek w prawo, a za nami trochę dalej znak wskazujący w lewo, to należy kierować się w prawo.

Podczas ewakuacji:

• Zamiast szukać czerwonego znaku gaśnicy, szukamy zielonych znaków ewakuacyjnych.
• W tym czasie nie wolno biec, tylko należy poruszać się szybkim tempem prosto do wyjścia.
• Najlepiej nie korzystać z wind, tylko ze schodów.

Co zrobić, gdy droga ucieczki jest odcięta?

W przypadku odcięcia drogi wyjścia z mieszkania należy:

• Udać się do pomieszczenia najdalej usytuowanego od pożaru, które posiada okno lub balkon.
• Zabrać ze sobą (jeśli to możliwe) mokry koc.
• Zamykać za sobą drzwi do innych pomieszczeń, blokując je klamką.
• Zabezpieczyć otwory i nieszczelności drzwi (np. mokrymi ręcznikami), aby uniemożliwić przenikanie dymu i wysokiej temperatury.

Nowoczesne systemy wczesnego ostrzegania i zapobiegania

Pożar zawsze potrafi zaskoczyć, zazwyczaj w najmniej oczekiwanym momencie. Dlatego warto być przygotowanym wcześniej. Znajomość instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i planów ewakuacyjnych to absolutne podstawy. Lepiej być mądrym przed szkodą i wiedzieć, jak działać w obliczu zagrożenia, niż panikować i być bezradnym.

W zabezpieczeniu mieszkań kluczowe są również nowoczesne technologie:

• Autonomiczne czujki dymu: Posiadają zasilanie bateryjne i umożliwiają już przy pierwszych oznakach pożaru zaalarmowanie sygnałem akustycznym osób przebywających w mieszkaniu i w sąsiednich mieszkaniach.
• Detektory tlenku węgla: Instalowane w pomieszczeniach z urządzeniami spalającymi paliwo (np. w łazienkach z piecykami gazowymi), ostrzegają przed niewidzialnym i bezzapachowym czadem.

Wyposażanie mieszkań, w szczególności w autonomiczne czujki dymu oraz podręczny sprzęt gaśniczy, jest obecnie standardem w zabezpieczeniu mieszkań w krajach zachodnich.

tags: #pali #sie #oj #pozar #pozar