Jak zostać strażakiem w Polsce?

Państwowa Straż Pożarna (PSP) to formacja, która cieszy się niesłabnącym zaufaniem społecznym, co potwierdzają badania prestiżu zawodów. W 2024 roku strażacy osiągnęli wynik 84% zaufania. Zawód ten, choć wymagający i niosący ryzyko, daje ogromną satysfakcję z pomagania innym. Artykuł ten stanowi kompleksowe opracowanie dotyczące rekrutacji do Państwowej Straży Pożarnej, przedstawiając dwie główne ścieżki kariery oraz szczegółowe wymagania i etapy postępowania kwalifikacyjnego.

Drogi do służby w Państwowej Straży Pożarnej

Istnieją dwie podstawowe drogi, aby zostać zawodowym strażakiem w Polsce:

• Służba kandydacka: Polega na ukończeniu nauki w szkołach PSP kształcących w systemie dziennym. Są to Szkoły Aspiranckie (w Krakowie, Poznaniu i Częstochowie) oraz Szkoła Główna Służby Pożarniczej (SGSP) w Warszawie, która kształci na poziomie oficerskim.
• Służba przygotowawcza: Oznacza odbycie służby w jednej z jednostek organizacyjnych PSP, do której ogłoszono nabór. Jest to tzw. „nabór z ulicy”.

Niezależnie od wybranej ścieżki, testy sprawnościowe są zunifikowane i pozostają takie same dla wszystkich kandydatów.

Wymagania ogólne dla kandydatów

Aby móc ubiegać się o służbę w Państwowej Straży Pożarnej, kandydat musi spełnić szereg wymagań ogólnych, niezależnie od wybranej drogi rekrutacji:

• Posiadanie pełni praw publicznych.
• Zdolność fizyczna i psychiczna do pełnienia służby.
• Uregulowany stosunek do służby wojskowej (nie dotyczy kobiet).
• Niekaralność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
• Posiadanie co najmniej średniego wykształcenia. W przypadku naboru do szkół wymagana jest również matura, której wyniki są oceniane w procesie rekrutacji.

Zgodnie z przepisami, postępowanie kwalifikacyjne o przyjęcie do służby w PSP zarządza i prowadzi kierownik jednostki organizacyjnej PSP, a szczegółowe zasady określa odpowiednie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Testy sprawnościowe - kluczowy etap rekrutacji

Testy sprawnościowe są identyczne dla wszystkich kandydatów, niezależnie od tego, czy aplikują do szkół aspiranckich, SGSP, czy bezpośrednio do jednostek organizacyjnych PSP.

Obecnie testy sprawnościowe składają się z:

• Próby wydolnościowej (tzw. Beep Test).
• Podciągania na drążku.
• Biegu po kopercie.

Należy zaznaczyć, że sprawdzian z pływania oraz sprawdzian braku lęku wysokości (akrofobia) nie są elementami testów sprawnościowych, lecz stanowią odrębne etapy rekrutacji. W przypadku naborów do służby przygotowawczej („nabór z ulicy”), te dwa sprawdziany są opcjonalne. Natomiast w naborach do szkół PSP są one obowiązkowe.

Szczegóły poszczególnych elementów testów sprawnościowych:

• Podciąganie na drążku

  Drążek jest umieszczony na wysokości umożliwiającej swobodny zwis. Kandydat, na komendę „start”, wykonuje podciągnięcie tak, aby broda znalazła się powyżej drążka, a następnie wraca do pozycji wyjściowej z wyprostowanymi ramionami. Oceniający podaje głośno liczbę poprawnie zaliczonych podciągnięć. Dopuszcza się pracę tułowia i nóg.

• Bieg po kopercie

  Kandydat ustawia się przed linią startu. Na komendę „start” rozpoczyna bieg trasą wyznaczoną przez tyczki (kierunek A-B-E-C-D-E-A), mijając tyczki od strony zewnętrznej. Trasa pokonywana jest trzykrotnie. Zabronione jest chwytanie lub przytrzymywanie tyczek. W przypadku przewrócenia lub przesunięcia tyczki, kandydat musi ją natychmiast postawić na miejscu i kontynuować bieg. Dopuszczalny jest jeden falstart. Wynik stanowi czas pokonania ćwiczenia.

• Próba wydolnościowa (Beep Test)

  Kandydat biegnie między dwoma znacznikami oddalonymi o 20 metrów, w tempie narzuconym przez sygnały dźwiękowe. Sygnał dźwiękowy wyznacza moment, w którym kandydat musi znaleźć się jedną nogą poza wyznaczoną linią. Jeśli kandydat dotrze do linii przed sygnałem, powinien poczekać za nią do kolejnego sygnału. Test kończy się, gdy kandydat dwukrotnie nie przebiegnie dystansu w wyznaczonym czasie lub dwukrotnie wystartuje przed sygnałem. Wynik to liczba rozpoczętego poziomu i przebiegniętych odcinków na tym poziomie.

Sprawdzian z pływania

Kandydat musi przepłynąć dystans 50 metrów dowolnym stylem w czasie nie dłuższym niż 90 sekund.

Test braku lęku wysokości (akrofobia)

Kandydat, będąc asekurowanym, musi samodzielnie wejść na wysokość 20 metrów po drabinie ustawionej pod kątem 75 stopni, a następnie z niej zejść.

Służba kandydacka - nauka w szkołach PSP

Postępowanie rekrutacyjne do szkół aspiranckich (Częstochowa, Poznań, Kraków) oraz Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie przebiega według następującego schematu:

1. Weryfikacja podań i dokumentów.
2. Ustalenie punktów rekrutacyjnych na podstawie wyników maturalnych.
3. Przeprowadzenie testu sprawności fizycznej (koperta, Beep Test, drążek), sprawdzianu braku lęku wysokości i sprawdzianu z pływania.
4. Sporządzenie listy osób wstępnie zakwalifikowanych.
5. Badania lekarskie w Centralnej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA.

Absolwenci szkół aspiranckich uzyskują tytuł technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta. Nauka kończy się egzaminem państwowym, a absolwenci są kierowani do służby w jednostkach PSP na terenie całego kraju.

Absolwenci SGSP uzyskują tytuł inżyniera i stopień młodszego kapitana.

Wymagania formalne do szkół aspiranckich i SGSP:

Kandydat powinien:

• Mieć ukończone 25 lat.
• Posiadać świadectwo dojrzałości (maturę) z przedmiotów:
  • Matematyka
  • Wybrany język obcy
  • Fizyka, chemia, informatyka lub biologia (jeden wybrany przedmiot).
• Spełniać wymogi zdrowotne i psychofizyczne.

Szczegółowe informacje dotyczące terminów naboru (zazwyczaj w pierwszym kwartale roku) można znaleźć na stronach internetowych poszczególnych szkół.

Służba przygotowawcza - „nabór z ulicy”

Przyjęcie do służby przygotowawczej odbywa się w jednostkach organizacyjnych PSP, które ogłaszają nabór ze względu na posiadane możliwości etatowe.

Aby zostać przyjętym, należy spełnić wymagania ogólne oraz pomyślnie przejść proces rekrutacji, który zazwyczaj obejmuje następujące etapy:

1. Ocena złożonych dokumentów:

   • Podanie o przyjęcie do służby.
   • Zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych.
   • Kopie dokumentów potwierdzających wykształcenie, wyszkolenie lub posiadane umiejętności.
2. Test sprawności fizycznej (drążek, bieg po kopercie, Beep Test).
3. Akrofobia (opcjonalnie).
4. Pływanie (opcjonalnie).
5. Test wiedzy (opcjonalnie - 20 pytań zamkniętych, 25 minut, wymagane minimum 11 poprawnych odpowiedzi).
6. Ocena złożonej dokumentacji i podliczenie punktacji za posiadane kwalifikacje, uprawnienia, wykształcenie, a także udział w działaniach OSP czy ćwiczeniach PSP.
7. Rozmowa kwalifikacyjna.
8. Badania lekarskie i psychologiczne w komisji rejonowej MSWiA.

Po pozytywnym przejściu wszystkich etapów, kandydat jest przyjmowany do służby przygotowawczej i kierowany na kurs podstawowy w zawodzie strażak. Kurs ten wlicza się do okresu stażu, który trwa 3 lata (z możliwością skrócenia). Po ukończeniu stażu i uzyskaniu pozytywnej opinii, strażak jest mianowany do służby stałej.

Podczas stażu, od momentu podpisania umowy, strażak otrzymuje wynagrodzenie, również w trakcie kursu podstawowego.

Inne możliwości zatrudnienia w PSP

W strukturach Państwowej Straży Pożarnej mogą być również zatrudniani pracownicy cywilni. Nabór kandydatów do korpusu służby cywilnej odbywa się poprzez umieszczenie ogłoszenia o naborze w siedzibie urzędu oraz publikację w Biuletynie Informacji Publicznej.

Straż Pożarna - zawód o wysokim prestiżu i zaufaniu społecznym

Zawód strażaka niezmiennie plasuje się w czołówce najbardziej prestiżowych i darzonych zaufaniem profesji w Polsce. W 2024 roku, według badania SW Research, strażacy uzyskali 84% zaufania społecznego. Jest to służba wymagająca, ale jednocześnie niezwykle satysfakcjonująca, polegająca na niesieniu pomocy innym.

Na początku 2024 roku w Państwowej Straży Pożarnej służyło 29 612 funkcjonariuszy i 1 884 pracowników cywilnych. Tylko w 2023 roku strażacy interweniowali ponad 486 000 razy, w tym dwukrotnie poza granicami kraju - w Turcji po trzęsieniu ziemi i w Grecji podczas pożarów lasów.

Wymagania wobec kandydata na strażaka obejmują doskonały stan zdrowia, sprawność fizyczną, odwagę i determinację. Do kluczowych umiejętności należą również niezbędna wiedza fachowa i biegłość w obsłudze specjalistycznego sprzętu.

Wynagrodzenie zawodowych strażaków jest zróżnicowane i zależy od zajmowanego stanowiska, stopnia służbowego oraz stażu pracy. Mediana zarobków na koniec 2023 roku wynosiła 5 920 zł brutto (4 366 zł netto). Przewidziane są również regularne podwyżki uposażeń.

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) - służba dla społeczności

Ochotnicza Straż Pożarna stanowi niezwykle ważny element ochrony przeciwpożarowej w Polsce, współpracując ściśle z Państwową Strażą Pożarną. Jednostki OSP funkcjonują jako stowarzyszenia i mogą być włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).

Aby zostać strażakiem OSP, należy:

• Mieć ukończone 18 lat (lub 16 lat za zgodą rodziców/opiekunów prawnych w przypadku szkoleń podstawowych) i nie więcej niż 65 lat.
• Posiadać dobry stan zdrowia i polskie obywatelstwo.
• Znaleźć jednostkę OSP, do której chce się należeć, i skontaktować się z jej przedstawicielami.
• Przejść procedurę rekrutacyjną określoną w statucie jednostki, która może obejmować spotkanie organizacyjne, złożenie podania i okres próbny.
• Po pozytywnym przejściu okresu próbnego i złożeniu ślubowania, można brać udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych po ukończeniu odpowiedniego szkolenia podstawowego.

Strażacy OSP otrzymują ekwiwalent pieniężny za udział w akcjach ratowniczych, jednak nie jest to wynagrodzenie stanowiące podstawę utrzymania.

Działalność w OSP to nie tylko udział w akcjach ratowniczych, ale również zaangażowanie w życie lokalnej społeczności, działalność edukacyjną i promowanie bezpieczeństwa.

Wstąpienie do OSP jest często świadomą decyzją, motywowaną chęcią pomocy innym, zdobyciem nowych umiejętności czy podtrzymaniem tradycji rodzinnych. Wielu młodych ludzi rozpoczyna swoją przygodę ze strażą od działalności w Młodzieżowych Drużynach Pożarniczych (MDP), co stanowi doskonałe przygotowanie do przyszłej służby.

Podsumowanie ścieżek kariery

Droga do zostania strażakiem PSP jest wieloaspektowa i wymaga spełnienia określonych kryteriów. Niezależnie od wybranej ścieżki - służby kandydackiej poprzez szkoły pożarnicze, czy służby przygotowawczej w jednostkach terenowych - kluczowe są sprawność fizyczna, predyspozycje psychiczne oraz posiadanie odpowiedniego wykształcenia. Dla osób zainteresowanych pracą w strukturach PSP, ale niekoniecznie w służbie czynnej, dostępne są również stanowiska cywilne.

tags: #pani #strazak #nago