Pojazdy serii PANTHER firmy Rosenbauer od dziesięcioleci stanowią punkt odniesienia w zakresie bezpieczeństwa lotnisk na całym świecie. Ich sukces opiera się na wyjątkowej wydajności, innowacyjnych funkcjach i niezawodności, co czyni je najnowocześniejszymi i najskuteczniejszymi pojazdami ratowniczo-gaśniczymi. Bezpieczeństwo pasażerów jest zawsze najwyższym priorytetem dla producenta.
Historia i Rozwój Pojazdów Lotniskowych Rosenbauer
Firma Rosenbauer z siedzibą w Leonding w Austrii rozpoczęła produkcję pojazdów dla wojskowych straży pożarnych lotniskowych w połowie lat pięćdziesiątych XX wieku. Ewolucja pojazdów gaśniczych Rosenbauer obejmuje kluczowe etapy i innowacje. W 1984 roku Rosenbauer zaprezentował swój pojazd „SIMBA” w wersji ośmiokołowej 8x8, który był wówczas największym tego typu pojazdem. Firma wytwarzała również mniejsze pojazdy strażackie, takie jak „Cheetah” - szybki pojazd gaśniczy, zbudowany na podwoziu amerykańskiej półciężarówki Dodge W 300 FF, osiągający prędkość do 160 km/h.
Kolejna generacja pojazdów strażackich, nazwana „PANTHER”, została zaprezentowana w 1991 roku. Lotnisko w Genewie jako pierwsze na świecie otrzymało pojazd „PANTHER” już w 1992 roku. W 1997 roku do produkcji pojazdów PANTHER na rynek amerykański zaczęto wykorzystywać podwozia wykonane z aluminium, zaprojektowane we współpracy z firmą Freightliner, producentem ciężarówek w USA. Rosnące zapotrzebowanie i innowacyjność doprowadziły do tego, że w 2003 roku Rosenbauer uruchomił własną linię produkcyjną do wytwarzania podwozi z aluminium specjalnie dla pojazdów „PANTHER”.
Charakterystyka Techniczna i Modele PANTHER
Pojazdy serii PANTHER wyróżniają się zaawansowanymi rozwiązaniami technologicznymi i elastycznością konfiguracji, pozwalającą na dopasowanie ich do różnorodnych potrzeb lotniskowych straży pożarnych.
PANTHER czwartej generacji - Nowoczesność na Lotnisku
Dostawa nowego lotniskowego pojazdu pożarniczego austriackiej firmy Rosenbauer, model PANTHER czwartej generacji, w dniu 10 lipca 2023 roku, stanowiła istotne wzmocnienie dla Lotniskowej Służby Ratowniczo-Gaśniczej. Poniżej przedstawiono kluczowe specyfikacje tego pojazdu:
| Cecha | Specyfikacja |
|---|---|
| Zbiornik paliwa | 300 litrów |
| Zbiornik AdBlue | 32 litry |
| Ilość załogi | 1 + 3 |
| Kabina | Ogrzewanie/Klimatyzacja |
| Ogumienie | Michelin 445/80 R25 XGC |
| Felgi | Stalowe, średnica 25 cali, szerokość 14 cali |
| Zbiornik na wodę | 12 500 litrów (z polipropylenu, ogrzewany termostatem) |
| Zbiornik na śr. pianotwórczy | 1500 litrów (z polipropylenu) |
| Zbiornik na proszek gaśniczy | 250 kg |
| Autopompa | Rosenbauer N80 |
| Wydajność autopompy | 8000 l/min przy 10 bar (1-stopniowa) |
| Przekładnia autopompy | Rosenbauer RGB |
| Napęd autopompy | Wał Cardana |
| Pompa zasysająca | Rosenbauer Professional, dwutłokowa z centralnie rozmieszczonymi zaworami |
| Agregat proszkowy | Minimax PLA 250 |
| Gaz napędowy (agregat) | Azot |
| Butla z gazem (agregat) | 25 l |
| Ciśnienie w butli (agregat) | 200 bar |
| Wydajność (agregat proszkowy) | 2.5 kg/s |
| Długość węża agregatu | 30 m |
| Działko dachowe | Rosenbauer RM80 |
| Pełna wydajność działka dachowego | 9000 l/min przy 12 bar |
| Połowa wydajności działka dachowego | 4500 l/min przy 12 bar |
| Zasięg rzutu (działko dachowe, pełna) | ok. 100 m |
| Zasięg rzutu (działko dachowe, połowa) | ok. 65 m |
| Działko zderzakowe | Rosenbauer RM35 |
| Pełna wydajność działka zderzakowego | 3500 l/min przy 10 bar |
PANTHER 8x8 - Potęga w Walce z Pożarem
Jednym z największych na świecie lotniskowych pojazdów strażackich jest PANTHER 8x8. Pojazd ten o długości 13 metrów i wadze 52 ton został dostarczony między innymi do Portu Lotniczego Hamad w Katarze. Największa odmiana Pantery, oznaczona jako CA7, posiada zbiornik na wodę o pojemności 12 500 litrów, zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 1600 litrów oraz pojemnik na proszek gaśniczy o pojemności 250 kg. Jest wyposażona w autopompę Rosenbauer N100 o wydajności 10 000 l/min (przy ciśnieniu 10 bar), działko wodne RM60 o wydajności maksymalnej 6500 l/min przy ciśnieniu 10 bar oraz działko przednie RM15 o wydajności 1500 l/min przy ciśnieniu 10 bar. Obsadę pojazdu „PANTHER CA7” stanowi czterech strażaków. Napęd „PANTHER CA7” realizują dwa silniki Caterpillar C15 o łącznej mocy 1250 KM (932 kW), które zapewniają przyspieszenie pojazdu w czasie 25 sekund do prędkości 80 km/h i osiągnięcie maksymalnej prędkości 135 km/h.
PANTHER electric - Wkraczając w Erę Elektromobilności
Za sprawą rewolucyjnego pojazdu PANTHER electric, Rosenbauer wprowadza aktualną generację w erę elektromobilności. Model ten łączy w sobie zalety klasycznego PANTHERa z korzyściami napędu elektrycznego, oferując zwiększoną wydajność przy minimalnej emisji zanieczyszczeń podczas pracy. Dzięki energii zgromadzonej w akumulatorze, PANTHER electric umożliwia wielokrotne wykonanie typowych akcji gaszenia pożarów na lotniskach, wymagających szybkiej jazdy i podawania środka gaśniczego, korzystając wyłącznie z energii elektrycznej. Ciche silniki elektryczne zapewniają znacznie cichszą pracę zarówno w czasie podróży, jak i na miejscu akcji.
Firefighter on the Rosenbauer Panther (2020) - Powered by Volvo Penta
PANTHER electric wyznacza nowe standardy w branży, oferując działko dachowe o wydajności do 9000 l/min i zasięgu do 100 metrów. Pojazd osiąga przyspieszenie od 0 do 80 km/h w 25 sekund w trybie w pełni elektrycznym. Zawartość energii w akumulatorach i elementach napędowych została specjalnie zaprojektowana pod kątem wymagań użytkowania na lotnisku. Zintegrowany system Energy Backup dostarcza pojazdowi dodatkowej energii podczas dłuższych podróży lub sesji szkoleniowych. Dzięki mocy ładowania do 300 kW, PANTHER electric potrzebuje zaledwie około 45 minut, aby naładować akumulator od 0% do 100%. Jednostka zasilająca umożliwia funkcję pojazd-ładowarka i symuluje sieć za pomocą akumulatorów wysokiego napięcia. To znacząco przesuwa granice e-mobilności w pojazdach ratowniczo-gaśniczych.
PANTHER electric został opracowany jako niezawodny lotniskowy wóz strażacki (ARFF), gdzie wszystkie funkcje, takie jak jazda czy gaszenie, mogą być wykonywane w pełni elektrycznie bez kompromisów. System zapasowy jest również dostępny. PANTHER electric opiera się na własnej platformie napędu elektrycznego, co pozwala efektywnie dostosować pojazd do potrzeb lotniskowego wozu strażackiego. Napęd elektryczny, w tym zestaw akumulatorów, wyróżnia się solidnością i komponentami, które sprawdziły się już wielokrotnie w innych zastosowaniach. Partnerem rozwojowym Rosenbauera jest Magna, jeden z największych na świecie dostawców branży motoryzacyjnej i technologii mobilności.
Efektywne rozwiązania ładowania są kluczowe dla płynnego przejścia na elektromobilność. Port ładowania PANTHER electric spełnia obecne standardy motoryzacyjne i obsługuje różne metody ładowania. W zależności od infrastruktury i poziomu naładowania (SOC), szybkie ładowanie prądem stałym (DC) pozwala naładować pojazd w około 45 minut. Główna różnica między PANTHER 6x6 a PANTHER 6x6 electric dotyczy systemu napędowego: w wersji spalinowej zarówno napęd, jak i pompy są zasilane przez potężny silnik diesla, podczas gdy w wersji elektrycznej funkcje te realizują silniki elektryczne. PANTHER electric wyróżnia się także udoskonalonym projektem i koncepcją oświetlenia w porównaniu do obecnej serii PANTHER. Dzięki nowoczesnej technologii akumulatorowej, objętość środka gaśniczego w PANTHER electric praktycznie nie różni się od tej w wersji spalinowej. Pojazd jest wyposażony w akumulatory wysokiego napięcia spełniające standardy motoryzacyjne i może obsługiwać cały system gaśniczy, w tym pompy wody i piany, w pełni elektrycznie. PANTHER electric oferuje taką samą wysoką wydajność gaśniczą jak tradycyjne modele z silnikiem diesla, jednak bez emisji spalin i z mniejszym poziomem hałasu dla operatorów i personelu lotniska.
Bezpieczeństwo i Ergonomia Serii PANTHER
Bezpieczeństwo załogi i pasażerów jest kluczowym elementem filozofii projektowania pojazdów Rosenbauer PANTHER. Kabina pojazdu PANTHER cechuje się dużymi przeszkleniami, sięgającymi nawet do przestrzeni na nogi, co zapewnia wyjątkowo dobrą widoczność do przodu, w górę i na boki. Panoramiczna widoczność poprawia bezpieczeństwo, ponieważ kierowca nie ma praktycznie żadnych ograniczeń wizualnych. Wszystkie elementy sterujące w kokpicie są optymalnie i ergonomicznie zaaranżowane, a wyświetlacz RBC LCS 3.0 i deska rozdzielcza z ergonomicznym układem przełączników zapewniają intuicyjną obsługę.
Kabina PANTHER jest sprawdzana w rygorystycznych testach zderzeniowych zgodnie z normą ECE R29-3, co potwierdza bezpieczeństwo załogi. Bezpieczeństwo pasywne jest dodatkowo zwiększone przez opcjonalne boczne poduszki powietrzne, w tym napinacze pasów dla załogi. Rosenbauer oferuje również dodatkowe systemy optymalizujące bezpieczeństwo czynne. Oprócz monitorowania ciśnienia w oponach, należy do nich funkcja Bird View, która wykorzystując obraz z wielu kamer, wyświetla na ekranie pojazd i potencjalne przeszkody w jego pobliżu. Skręt tylnej osi jest dostępny dla pojazdów posiadających więcej niż dwie osie, co zmniejsza promień skrętu i zużycie opon. Dodatkowo, układ hamulcowy wyposażono w system ESC (Electronic Stability Control), który eliminuje ryzyko przewrócenia się lub przechylenia pojazdu. Standardowo pojazd PANTHER jest wyposażony w 6-biegową skrzynię biegów.
Wdrożenia i Obecność w Polsce
Pojazdy Panther znajdują się na wyposażeniu Lotniskowych Straży Pożarnych w 81 krajach świata, w tym także w Polsce. Pierwsze dwa egzemplarze, „Panther 4×4” i „Panther STINGER HRET 6×6”, trafiły do Polski w 2009 roku, stając się częścią floty Portu Lotniczego Kraków-Balice. Krakowskie lotnisko jest obecnie jednym z najlepiej wyposażonych w Polsce pod względem sprzętu ratowniczo-gaśniczego.
Ostatnia dostawa, realizowana na mocy umowy z firmą Rosenbauer Polska, obejmowała dwa nowe pojazdy Panther 6×6, które wzmocniły potencjał strażaków czuwających nad bezpieczeństwem pasażerów. Pojazdy te posiadają zintegrowane systemy podwozia, zabudowy i sprzętu pożarniczego. Są wyposażone w najnowszy silnik VOLVO D-16 EURO 6 o mocy 750 KM, który pozwala rozpędzić się od 0 do 80 km/h w około 30 sekund. Posiadają napęd 6×6 i kabinę przystosowaną do transportu kierowcy i trzech strażaków. Z przodu pojazdu umieszczono zderzakowe działko wodno-pianowo-proszkowe o wydajności 3500 litrów na minutę i 9 kilogramów na sekundę proszku, jego zasięg rzutu to około 65 metrów. Wartość samochodu i całkowite koszty leasingu operacyjnego to łącznie 4,9 mln zł.
Pojazdy Panther uchodzą za jedne z najbezpieczniejszych i najbardziej ekologicznych w swojej klasie. Mimo swojej masy są szybkie - mogą osiągnąć maksymalną prędkość 120 km/h i przyspieszenie od 0 do 80 km/h w mniej niż 28 sekund. W związku z rosnącą troską o ochronę środowiska oraz obowiązującymi normami emisji spalin, wymagania wobec producentów pojazdów ratowniczo-gaśniczych stają się coraz bardziej rygorystyczne, co Rosenbauer uwzględnia w rozwoju swoich pojazdów.