Łożyska elastomerowe to niewielkie, często niewidoczne elementy konstrukcji, których głównym zadaniem jest przeniesienie obciążeń oraz sprostanie odkształceniom układu. Stanowią one niezbędny element współczesnych konstrukcji prefabrykowanych, realizując przegubowy lub przegubowo-przesuwny schemat oparcia. Zastosowanie elastycznego oparcia konstrukcji zapewnia swobodę przemieszczeń elementów względem siebie, niezależnie od źródła wpływów. Łożyska budowlane mają za zadanie przenieść reakcję pionową (ściskającą) oraz umożliwić swobodny obrót elementu na podporze.
Rodzaje i Zastosowania Podkładek Elastomerowych
Podkładki Niezbrojone
Podkładki elastomerowe niezbrojone gwarantują kontrolowany przekaz obciążenia na podporę i zapobiegają zniekształceniom poziomym oraz skróceniu się podkładki wywołanym skurczem. Stosuje się je przy dużym nacisku, zgodne z AbP (ogólnym świadectwem kontroli Nadzoru Budowlanego) dla 2. klasy obciążenia według normy DIN 4141, część 3, przy nacisku do 15 N/mm² (N15) lub 20 N/mm² (N20).
Podkładki elastomerowe niezbrojone CR, zgodne z normą DIN 4141, część 15/150, przeznaczone są dla 1. i 2. klasy obciążenia według normy DIN 4141, część 3. Oparcie przegubowe realizowane jest za pomocą niezbrojonych podkładek o gładkiej powierzchni, np. Calenberg S65 lub S70 o nośnościach odpowiednio 14 i 21 MPa. Podkładki niezbrojone występują również w wariancie perforowanym. Popularne podkładki niezbrojone (np. S65 / S70 / CR2000 / perforowany 205 Calenberg) pod wpływem ściskania mocno rozszerzają się na zewnątrz połączenia.
Podkładki Zbrojone
Innym rodzajem przegubowego łożyska są elastomery zbrojone płytkami ze stali kortenowskiej, do których zaliczyć można podkładki warstwowe Q Calenberg, znajdujące zastosowanie jako łożyska belek podsuwnicowych. W przypadku współpracy konstrukcji z łożyskiem zbrojonym płytkami stalowymi (np. podkład warstwowy Q / podkład perforowany typ Z Calenberg) naprężenia ściskające są mocno skupione i przekazywane punktowo przez łożysko. Najmocniejszym typem łożysk zbrojonych Calenberg są podkłady perforowane typu Z dla uśrednionych naprężeń ściskających równych 25 MPa.
Podkładki ślizgowe elastomerowe zbrojone odpowiadają pod względem budowy i materiału zbrojonym podkładkom elastomerowym według normy DIN 4141, część 14/140 lub EN 1337-3. Dopuszczalne niskie wartości obciążeń pionowych i kątów obrotu przekładają się na wysoki poziom bezpieczeństwa dla klasy łożyskowania 1 zgodnie z normą DIN 4141, część 3, i są wynikiem dekad doświadczeń w ich zastosowaniach, w zaawansowanych konstrukcjach mostów. Podkładki elastomerowe, zbrojone, ślizgowe Typ B1EG produkowane są w kształcie płytek kwadratowych, prostokątnych lub okrągłych z otworami lub bez otworów. Podkładki typ B1EG produkowane są w dowolnych wymiarach.
Podkładki Ślizgowe
Podkładki elastomerowo ślizgowe, zgodnie z AbP (Ogólnym Świadectwem Kontroli Nadzoru Budowlanego), przeznaczone są do podpierania punktowego z większymi zakresami przemieszczeń przy nacisku do 5 N/mm², a także do 15 N/mm². Dzięki idealnemu doborowi materiałów ślizgowych, wchodzących w skład podkładki elastomerowo-ślizgowej, zostaje zminimalizowany współczynnik tarcia (od 0,01 do 0,05 przy 23°C) przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego przekazania obciążenia. Idealny dobór materiałów ślizgowych pozwala zminimalizować współczynnik tarcia zapewniając prawidłowe łożyskowanie. Standardowy zakres przemieszczeń wynosi ± 20 mm.
Podkładki te kompensują przesunięcia poziome poprzez swobodny przesuw płyty ślizgowej po rdzeniu podkładki. Jednocześnie zapewniają przekazywanie obciążenia w kontrolowany sposób, wyrównują obrót na podporach, a także wyrównują nierówności i odchylenia powierzchni podpory i elementu podpieranego. Podpora przesuwna może zostać zrealizowana przy zastosowaniu łożysk Ciparall lub Civalit Calenberg o nośnościach do 15 MPa. Dla jeszcze większych naprężeń ściskających idealnie nadaje się ślizgowy podkład perforowany typ Z Calenberg, który przejmie nawet 25 MPa. Oprócz wysokich wytrzymałości na ściskanie elementy składowe łożysk ślizgowych charakteryzują się wzajemną współpracą z zapewnieniem niskiego współczynnika tarcia nieprzekraczającego 2%. Istotnym elementem połączenia są trzpienie lub ograniczniki zabezpieczające opierany element konstrukcyjny przed niekontrolowanym zsunięciem.
Folie ślizgowe oferowane przez firmę Forbuild to dwustronne folie na bazie HDPE przedzielone warstwą smaru. Przeznaczone są do łożyskowania dachów płaskich o niewielkiej rozpiętości i do fundamentów. Stosowane są do elementów betonowych monolitycznych i prefabrykowanych. W przypadku układania nielaminowanych folii ślizgowych powierzchnie łożyskowania muszą być bardzo gładkie, równe i czyste, bowiem tylko wtedy będą mogły spełniać swoje funkcje. Folie ślizgowe Typ TG1 A zgodnie ze świadectwem kontroli (MPA Hannover) przeznaczone są do dachów o niewielkiej rozpiętościach. Zastosowanie folii gwarantuje ograniczenie „zakleszczenia się” elementów konstrukcyjnych budynku, mogących powstać w skutek skurczu i pełzania oraz zmian wywołanych wpływem temperatury na budynek. Folie ślizgowe Typ TG 1 A z laminatem elastomerowym stosowane są przy nacisku do 3N/mm² do oddzielenia elementów konstrukcji.
Podkładki Dźwiękochłonne
Podkładki dźwiękochłonne Typ SD/TD 21 SD przeznaczone są do izolacji akustycznej schodów, spoczników oraz pomostów łączących. Zgodnie z AbP (Ogólnym Świadectwem Kontroli Nadzoru Budowlanego), służą do tłumienia drgań i dźwięków w budynkach budownictwa ogólnego i konstrukcjach przemysłowych. Charakteryzują się one bardzo dobrą sprężystością. Oprócz tłumienia drgań i dźwięków, podkładki SD gwarantują przenoszenie obciążeń z elementów podpieranych oraz zabezpieczają krawędzie przylegających elementów przed uszkodzeniem. Poprawa izolacji akustycznej w stosunku do zastosowania standardowych podkładek elastomerowych wynosi (przy nacisku w przedziale od 0,1 do 1,0 N/mm²) co najmniej 28 dB. Wysokie wymagania odnośnie do komfortu nowo budowanych obiektów mieszkaniowych wpływają na dużą popularność podkładek akustycznych, służących do wygłuszania dźwięków uderzeniowych z klatek schodowych.
Wymagania i Rozwiązania Ochrony Przeciwpożarowej
Wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej materiałów rosną na całym świecie. W przemyśle budowlanym, a także w budowie pojazdów szynowych, statków i maszyn, duża liczba norm i przepisów reguluje pożądane zachowanie zastosowanych materiałów w warunkach pożaru.
Rodzina produktów ognioodpornych (FR) Sylomer® zapewnia ochronę przed niepożądanymi wibracjami i wstrząsami, szczególnie w obszarach zagrożonych pożarem. Podobnie jak wypróbowane i przetestowane produkty Sylomer®, Sylomer® FR ma doskonałe właściwości tłumiące.
Podstawowym sposobem zabezpieczania złączy z podkładkami Calenberg jest zastosowanie osłon ogniochronnych Ciflamon, wykonanych ze skalnej wełny mineralnej. Alternatywną opcją jest przeprowadzenie obliczeń osłabienia podkładek, bazując na współczynnikach degradacji ogniowej wg Krajowej Oceny Technicznej ITBKOT20201230.
5 różnych typów konstrukcji budowlanych
Znaczenie Odpowiedniego Doboru i Montażu
Podkładki elastomerowe wykorzystywane są do oparcia elementów prefabrykowanych oraz wykonywania tzw. przegubów w elementach monolitycznych. Ugięcie elementu opieranego oraz obrót na podporze prowadzą do koncentracji naprężeń na krawędziach, co z kolei może powodować ich uszkodzenia. Bagatelizowanie właściwego doboru i jakości stosowanych łożysk w dłuższej perspektywie generuje znaczne koszty.
Zróżnicowanie dostępnych typów podkładek Calenberg oraz nieustanny rozwój nowych linii produktowych umożliwiają dobór rozwiązań dla różnych zakresów obciążeń i dostępnych powierzchni podparcia. Łożyska Calenberg są bezobsługowe, poza tym nie wymagają wymiany w całym okresie użytkowania konstrukcji przy spełnieniu warunku odpowiedniego doboru oraz montażu.
tags: #podkladki #elastomerowe #pozar