Drewniane podkłady kolejowe, choć są kluczowym elementem infrastruktury torowej, po zakończeniu eksploatacji stają się odpadem niebezpiecznym. Nasączone rakotwórczymi substancjami chemicznymi, takimi jak kreozot, wymagają specjalistycznej utylizacji. Niestety, od lat obserwuje się problem ich niewłaściwego zagospodarowania, w tym nielegalnej sprzedaży jako opału, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i środowiska. Dodatkowo, niewłaściwe przechowywanie podkładów może prowadzić do tragicznych zdarzeń, takich jak pożar w Nasycalni Podkładów Kolejowych w Czeremsze.
Niewłaściwe Wykorzystanie Podkładów Kolejowych jako Opału
Problem niewłaściwego wykorzystania wycofanych z eksploatacji podkładów kolejowych jest znany od dawna. Mimo że podkłady są wykorzystywane tylko jako element toru, po ich demontażu z remontowanych linii PKP, nasączone niebezpiecznymi substancjami, powinny być utylizowane przez firmy posiadające specjalistyczne uprawnienia. Jednak podkłady te często trafiają do sprzedaży dla klientów indywidualnych i są wykorzystywane jako opał w gospodarstwach domowych.
Potwierdzeniem tego problemu jest incydent, który miał miejsce w Zawierciu. Mieszkaniec tego miasta palił w piecu podkładami kolejowymi, za co został ukarany mandatem przez straż miejską. Kontrola strażników miejskich z Zawiercia (woj. śląskie) miała miejsce w jednej z dzielnic usytuowanych na obrzeżach miasta. Praktyka spalania zaimpregnowanego drewna uwalnia do atmosfery toksyczne i rakotwórcze związki, zagrażając zdrowiu ludzi i jakości powietrza.
Ekolodzy od lat zabiegają o "kontrolę procedur i praktyk gospodarowania odpadem niebezpiecznym". Aktywiści Polskiego Alarmu Smogowego, Dolnośląskiego Alarmu Smogowego i Warszawy bez Smogu zorganizowali w 2018 r. happening przed ministerstwem środowiska, zwracając uwagę na skalę problemu i konieczność zmian w systemie nadzoru nad utylizacją tych materiałów.
Pożar w Nasycalni Podkładów Kolejowych w Czeremsze
Poza zagrożeniami związanymi z niewłaściwym spalaniem, problemem jest również prawidłowe przechowywanie podkładów. Do tragicznego zdarzenia doszło w Czeremsze, gdzie w piątek wieczorem palił się magazyn, w którym składowano podkłady kolejowe. Sygnał o pożarze budynku nasycalni podkładów kolejowych otrzymano o godz. 22.06 - poinformował oficer dyżurny Komendy Wojewódzkiej PSP w Białymstoku.
Płonął magazyn znajdujący się na terenie Nasycalni Podkładów Czeremcha. Świadkowie zdarzenia relacjonowali dramatyczne sceny: „Najpierw było słychać taki dziwny świst, jakby samolot leciał, a później ogromny huk. Gdy wyjrzeliśmy z okna, płomienie sięgały kilkunastu, jeśli nie kilkudziesięciu metrów”. Spłonął drewniany dach magazynu, a wraz z nim maszyny służące do nasycania drewna.
Zagrożenia i Akcja Gaśnicza
Podczas pożaru istniała poważna obawa, że podkłady, nasączone specjalną substancją zabezpieczającą, mogły zanieczyścić atmosferę. Strażakom w porę udało się zabezpieczyć 150 ton chemikaliów służących do impregnowania podkładów, co zapobiegło znacznie większej katastrofie ekologicznej. Na szczęście, specjalne pomiary nie wykazały, by toksyczne substancje wydostały się do atmosfery na szerszą skalę, a podczas pożaru nikt nie ucierpiał.
Jak działa system przeciwpożarowy w budynku?
Pożar nasycalni podkładów kolejowych w Czeremsze wywołał straty szacowane na cztery miliony złotych. Na razie nie są znane przyczyny tego zdarzenia, które będzie przedmiotem dalszego śledztwa.
Historia Nasycalni Podkładów Czeremcha
Nasycalnia Podkładów Czeremcha to zakład pracy z tradycjami sięgającymi okresu wojennego. Początek działalności datuje się na rok 1939, co czyni ją historycznym punktem na mapie polskiego przemysłu kolejowego. Wydarzenia takie jak pożar podkreślają konieczność zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa w miejscach, gdzie składowane są materiały o potencjalnie niebezpiecznych właściwościach.