Zasady Podłączania i Montażu Hydrantów Przeciwpożarowych

Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne to kluczowe urządzenia służące do poboru wody z sieci wodociągowej podczas akcji gaśniczej, stanowiące fundament ochrony przeciwpożarowej budynków i terenów. Choć często niedostrzegane w codziennym otoczeniu, pełnią one niezwykle ważną funkcję w systemie bezpieczeństwa pożarowego. Ich sprawność i dostępność mogą bezpośrednio wpłynąć na przebieg akcji ratunkowej, ochronę mienia, a nawet ludzkie życie. Od właścicieli, zarządców budynków oraz projektantów wymagane jest nie tylko prawidłowe umiejscowienie hydrantów, ale także zapewnienie ich zgodności z obowiązującymi normami technicznymi, odpowiednia konserwacja oraz gotowość do natychmiastowego użycia.

Rodzaje Hydrantów i Ich Rola

Hydranty Wewnętrzne

Hydranty wewnętrzne są rozwiązaniami montowanymi w przestrzeniach zamkniętych i stanowią jeden z najczęstszych elementów systemów przeciwpożarowych w budynkach użyteczności publicznej, centrach handlowych, zakładach przemysłowych, hotelach czy szkołach. Służą one do szybkiego i skutecznego gaszenia pożarów wewnątrz obiektu, będąc efektywnym uzupełnieniem stałych systemów gaśniczych.

Hydranty wewnętrzne mogą być podłączone do instalacji wodnej systemów gaśniczych (np. tryskaczy) lub być zasilane przez oddzielny system rur, stworzony specjalnie dla nich. W przypadku pożaru, natychmiast zapewniony jest dostęp do dużych ilości wody gaśniczej. Podłączenie węży pożarniczych umożliwia elastyczne wykorzystanie siły gaśniczej wody i dostosowanie jej do konkretnej sytuacji.

Hydranty Zewnętrzne

Podczas gdy hydranty wewnętrzne chronią przestrzeń w budynku, hydrant zewnętrzny odpowiada za bezpieczeństwo na terenach wokół obiektu. Są to zazwyczaj charakterystyczne, czerwone słupki montowane na trawnikach, parkingach, poboczach dróg czy placach manewrowych. Hydranty przeciwpożarowe montowane w sieciach wodociągowych są ważnym elementem ochrony ludzi i obiektów, wykorzystywanym do poboru wody do gaszenia pożarów i zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej.

Wymogi Prawne i Normatywne

Kluczowe Akty Prawne

Podczas projektowania i wykonywania instalacji hydrantowej należy bezwzględnie uwzględnić aktualne normy przeciwpożarowe oraz szczegółowe wymagania techniczne. Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą:

• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2010 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst ujednolicony.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690).
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063).
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137).
• Rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 13 czerwca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym.

Obowiązek Stosowania Hydrantów Wewnętrznych

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. hydranty wewnętrzne są obowiązkowe dla następujących kategorii budynków oraz części budynków, stanowiących odrębne strefy pożarowe:

• ZL I: zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.
• ZL II: przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się.

Wymagania Przeciwpożarowe dla Sieci Wodociągowych (Hydranty Zewnętrzne)

Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna spełniać poniższe kryteria:

• Powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny.
• Powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm³/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa, przez co najmniej 2 godziny.
• Sieć należy wykonywać jako sieć obwodową. Dopuszcza się budowę sieci wodociągowej przeciwpożarowej rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s.
• Dopuszcza się budowę odgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
• W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm³/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
• Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm³/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
• Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.

Wymagania Techniczne i Wydajność Hydrantów

Hydranty Wewnętrzne

Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego oraz na zaworze 52 powinno zapewniać minimalną wydajność i nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa. Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m. Hydranty o średnicach DN 25, DN 33 i DN 52 muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Minimalne wymagania dotyczące wydajności poboru wody i ciśnienia dynamicznego na zaworze:

• Hydrant 25: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 60 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
• Hydrant 33: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 90 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa.
• Hydrant 52: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.
• Zawór 52: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 150 l/min, zaś ciśnienie dynamiczne na zaworze, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, powinno zapewnić podaną wydajność, być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa.

Hydranty Zewnętrzne

Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80. Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu. Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).

Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia, na sieci wodociągowej należy stosować hydranty nadziemne DN80 mm dla sieci o średnicy do DN250 mm i DN100 mm na sieci wodociągowej DN250 i większej.

Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:

• dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
• dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm³/s;
• dla hydrantu podziemnego DN 80 - 10 dm³/s;
• dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia - 5 dm³/s.

Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250, powinny być instalowane hydranty nadziemne, spełniające następujące wymagania:

• średnica nominalna hydrantu powinna wynosić DN 100 lub DN 150;
• wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm³/s;
• hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostępnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej;
• przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu;
• na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.

Lokalizacja, Montaż i Oznakowanie

Lokalizacja i Rozmieszczenie Hydrantów Wewnętrznych

Odpowiednia lokalizacja hydrantu wewnętrznego ma bezpośredni wpływ na skuteczność działań ratowniczych. Hydranty wewnętrzne powinny być umiejscowione w taki sposób, by zasięgiem obejmowały całą powierzchnię budynku. Oznacza to, że podczas akcji gaśniczej nie powinno być problemu z doprowadzeniem węża w miejsce pożaru i dosięgnięciem ognia strumieniem wody. W przepisach wskazano, że hydranty wewnętrzne muszą być rozmieszczone tak, aby zasięg węża obejmował całe piętro budynku. Każdy hydrant wewnętrzny w budynku powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym, niezasłoniętym przez elementy wyposażenia.

Lokalizacja i Rozmieszczenie Hydrantów Zewnętrznych

Hydrant zewnętrzny powinien być zainstalowany w odległości nie większej niż 75 metrów od chronionego budynku oraz znajdować się w miejscu łatwo dostępnym - zarówno dla straży pożarnej, jak i innych służb technicznych. Minimalna odległość od ściany chronionego budynku to 5 m. Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.

Niestety, zbyt często zdarza się, że urządzenia te są zastawiane przez zaparkowane pojazdy, zasłonięte roślinnością lub zdewastowane, co drastycznie obniża ich funkcjonalność. W miejscach, gdzie estetyka przestrzeni lub ograniczenia urbanistyczne uniemożliwiają zastosowanie tradycyjnych hydrantów słupowych, stosuje się mniej widoczne alternatywy, takie jak hydranty podziemne. Należy jednak pamiętać, że również w ich przypadku obowiązują określone regulacje prawne, a takie urządzenia są bardziej narażone na zalanie, zanieczyszczenia i uszkodzenia mechaniczne.

W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant, odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.

Montaż i Odbiór

Profesjonalny montaż hydrantu wewnętrznego powinien być wykonywany przez wykwalifikowane firmy posiadające doświadczenie w realizacji instalacji ppoż. Nieprawidłowo przeprowadzony montaż może skutkować niewystarczającym ciśnieniem wody w hydrancie lub nieszczelnością instalacji.

Każda wykonana instalacja hydrantu wewnętrznego wymaga odbioru technicznego. Podczas kontroli sprawdzane są m.in. wydajność, ciśnienie i ogólny stan instalacji. Odbiór potwierdza, że zastosowano właściwe zasady montażu oraz że całość spełnia obowiązujące normy przeciwpożarowe. Prawidłowy montaż hydrantu, zgodny z wymaganiami projektowymi i technicznymi, to fundament bezpieczeństwa w każdym obiekcie.

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączanie ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.

Inwestor, na którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, musi przedstawić dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów przeciwpożarowych. Komendant Państwowej Straży Pożarnej ma 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu budowlanego.

Oznakowanie Przeciwpożarowe

Oznakowanie ppoż hydrantów powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 7010:2012. Warto jednak wiedzieć, że chociaż poprzednia norma - PN-92-N-01256-01 - została wycofana, nie ma obowiązku wymieniania znaków na nowe. Tabliczki według „starej normy” nie tracą ważności, nadal można je stosować i są dostępne w sprzedaży.

W miejscach, gdzie zamontowanie zwykłego znaku jest utrudnione lub tabliczka przytwierdzona do ściany byłaby słabo widoczna, warto stosować oznakowanie przestrzenne 3D. Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami, wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu.

Konserwacja i Odpowiedzialność

Dbanie o stan techniczny hydrantów to nie tylko obowiązek formalny, ale też realna konieczność. Niezwykle istotna jest kwestia regularnych przeglądów technicznych. Minimum raz w roku hydranty muszą zostać sprawdzone pod kątem szczelności, wydajności wodnej, stanu węża i zaworu.

Niezależnie od typu, każdy system musi być zgodny z przepisami - zarówno na etapie projektowania, jak i użytkowania. W praktyce oznacza to obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków technicznych i eksploatacyjnych, przechowywania dokumentacji przeglądów, potwierdzenia wydajności wodnej oraz posiadania aktualnych certyfikatów dopuszczenia do stosowania. Co ważne, odpowiedzialność za ich przestrzeganie ponosi właściciel lub zarządca obiektu. Zainstalowanie hydrantu to nie jednorazowa decyzja, ale długofalowe zobowiązanie, od którego zależy bezpieczeństwo.

tags: #podlaczenie #pod #hydrant