We współczesnej miejskiej straży pożarnej i akcjach ratunkowych dostępność i zasięg mają kluczowe znaczenie. Wraz z rozwojem miast w pionie, muszą rosnąć również możliwości sprzętu gaśniczego. Jednym z najbardziej zaawansowanych i niezbędnych narzędzi we flocie straży pożarnej jest wóz strażacki z platformą podniebną - specjalistyczny pojazd zaprojektowany do wykonywania podwyższonego ratownictwa i gaszenia pożarów w złożonych i wysokich środowiskach.

Czym jest Podnośnik Koszowy?
Podnośnik koszowy to wóz strażacki, czyli specjalistyczny sprzęt strażacki wyposażony w rozsuwany wysięgnik oraz platformę lub kosz na końcu. Ten sprzęt umożliwia strażakom dotarcie na znaczne wysokości i działanie w miejscach niedostępnych dla drabin lub węży na poziomie gruntu.
W przeciwieństwie do standardowych wozów drabinowych, które charakteryzują się drabiną prostą lub przegubową bez platformy roboczej, podnośniki koszowe zapewniają stabilną i zamkniętą przestrzeń roboczą na wysokości. Ten rodzaj podestu ruchomego jest szeroko wykorzystywany do prac na wysokościach. Składa się z platformy lub kosza umieszczonego na ramieniu hydraulicznym. Całość znajduje się najczęściej na przyczepie samochodu ciężarowego, co daje urządzeniu duże możliwości, jeśli chodzi o transport.
Kluczowe Parametry Podnośników Koszowych
Podstawowe parametry, jakimi mogą różnić się poszczególne modele podestów koszowych, to:
- Maksymalna wysokość podnoszenia, czyli wysokość, na jaką może wznieść się platforma.
- Maksymalny wysięg podestu - mierzony od osi obrotu do skrajnego położenia kosza.
- Wymiary platformy roboczej.
- Maksymalny udźwig - masa, jaką może unieść platforma, wyrażana w kilogramach lub liczbie osób.
- Masa i wymiary urządzenia.
- Rodzaj napędu: elektryczny lub spalinowy.
Budowa i Specyfika Wozu Strażackiego z Platformą Podniebną
Wysięgnik i System Hydrauliczny
Wysięgnik jest sercem systemu podnośników koszowych. Nowoczesne jednostki mogą się wydłużać od 30 do 100 metrów (około 100 do 330 stóp), w zależności od modelu i przeznaczenia. Wysięgnik jest zazwyczaj napędzany przez systemy hydrauliczne zdolne do utrzymania ciężaru platformy w warunkach obciążenia.
Platforma Robocza (Kosz)
Platforma zazwyczaj zawiera zintegrowane systemy dostarczania wody, zdolne do dostarczania wody lub piany do punktów położonych wyżej.
Systemy Bezpieczeństwa
Bezpieczeństwo jest najważniejsze w przypadku operacji na wysokości. Podnośniki koszowe są wyposażone w automatyczne lub ręczne systemy podpór, aby ustabilizować pojazd na nierównym lub miękkim terenie.
Kabina
Pojazdy te często są wyposażone w kabiny dwuosobowe, mogące pomieścić do 6 osób.

Zastosowanie Podnośników Koszowych w Akcjach Straży Pożarnej
Dzięki swoim unikalnym możliwościom, podnośniki koszowe są nieocenione w wielu scenariuszach ratowniczo-gaśniczych i innych pracach wysokościowych:
- Bezpośrednie gaszenie pożarów na wysokościach: Dzięki umieszczeniu dysz bezpośrednio nad źródłem pożaru, szczególnie w wysokich budynkach, wozy gaśnicze te umożliwiają bardziej bezpośrednie gaszenie.
- Ewakuacja: Platformę można manewrować na balkonach, oknach lub dachach, zapewniając bezpieczną drogę ewakuacji dla uwięzionych osób.
- Inne zastosowania zwyżek:
- Prace wysokościowe na placu budowy.
- Konserwacja, sprzątanie, malowanie dachów.
- Naprawa oświetlenia, instalacji elektrycznej, sygnalizacji świetlnej.
- Mycie okien i elementów elewacji.
- Przycinanie gałęzi, pielęgnacja zieleni w parkach i innych terenach zielonych.
Za potężną technologią w lotniskowych wozach strażackich
Szkolenie i Uprawnienia do Obsługi Podnośników Koszowych
Obsługa tak specjalistycznego sprzętu wymaga odpowiednich kwalifikacji i specjalistycznego szkolenia. Celem szkolenia jest nie tylko jak najlepsze przygotowanie kursantów do egzaminu UDT, ale także przekazanie wiedzy i nauka umiejętności, które przydadzą się w późniejszej pracy. Instruktorzy przykładają dużą wagę do zasad bezpiecznej eksploatacji urządzeń, co pozwala uniknąć awarii i wypadków przy pracy.
Przebieg Szkolenia na Podnośnik Koszowy
Zakres zagadnień w obu częściach szkolenia jest uzgadniany z UDT. Szkolenia mogą różnić się liczbą godzin, w zależności od stopnia zaawansowania i potrzeb grupy oraz typu podestów (od ok. 8 do 35 godzin).
- Zajęcia z teorii: Kurs rozpoczyna się wykładami, w trakcie których instruktorzy w przystępny sposób przekazują wiedzę na temat budowy podnośników, działania mechanizmów, czytania instrukcji obsługi, zasad eksploatacji, badań i prób. Zajęcia odbywają się stacjonarnie lub online, w formie webinarów.
- Zajęcia praktyczne: Kursanci mogą umawiać się indywidualnie na ćwiczenia praktyczne w hali na placu manewrowym. Ośrodek dysponuje własną bazą techniczną z urządzeniami omawianymi na kursie. Kandydat na operatora ma okazję zapoznać się w praktyce z budową zwyżek, przećwiczyć uruchamianie i obsługę, poznać zasady BHP obowiązujące przy wypadkach i awariach.
Wymagania dla Kandydatów
W zajęciach mogą wziąć udział osoby na różnym poziomie zaawansowania, w wieku powyżej 18 lat, bez przeciwwskazań zdrowotnych, posiadające co najmniej wykształcenie podstawowe.
Egzamin UDT i Uprawnienia
W ramach zajęć organizowany jest egzamin państwowy przed inspektorami z ramienia UDT (w Warszawie lub innych lokalizacjach). W cenie szkolenia zawarty jest egzamin, po którego zaliczeniu uzyskuje się uprawnienia UDT, niezbędne do pracy w zawodzie. Po jego zaliczeniu otrzymuje się uprawnienia na zwyżki, ważne przez 5 lat. Obowiązują one na terenie Polski.
Przykład Zastosowania: Podnośnik Koszowy Bronto Skylift dla LOTOS Straż
W świecie, w którym krajobrazy miejskie stale się rozrastają, a zagrożenia pożarowe stają się coraz bardziej złożone, wóz strażacki z platformą podniebną stanowi kluczowe narzędzie do ratownictwa i gaszenia pożarów na wysokości. Połączenie dostępu do wysokości, wszechstronności operacyjnej i zaawansowanych funkcji bezpieczeństwa sprawia, że jest to niezastąpiony atut dla straży pożarnej na całym świecie.
Jednym z najnowocześniejszych tego typu urządzeń w Polsce jest podnośnik koszowy, który trafił do LOTOS Straż na początku marca. Jest to najnowocześniejsze tego typu urządzenie, zdolne prowadzić skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze na wysokości 81 m. Jego bazą jest podwozie SCANIA P450 10x4. Producentem zabudowy z podnośnikiem jest znana w branży pożarniczej firma Bronto Skylift z Finlandii. Nowy sprzęt będzie służyć LOTOS Straż do zabezpieczania najwyższych obiektów rafineryjnych.

Imponujące Możliwości Techniczne Bronto Skylift
- Maksymalna robocza wysokość podnośnika to 81 m, a boczny wysięg - prawie 30 m, co czyni go najwyższym tego typu sprzętem w Polsce.
- Maksymalny udźwig zamontowanego na końcu kosza to 500 kg.
- Odpowiednią sztywność konstrukcji zapewnia zespawanie jej elementów ze stali o wysokiej wytrzymałości techniką plazmową.
- Specjalistyczną zabudowę z podnośnikiem wykonano w zakładach Bronto Skylift w Finlandii. Prace nad nią trwały 14 miesięcy.
- Urządzenie dysponuje możliwością zdalnego sterowania i pozwala na prowadzenie akcji gaśniczej z wykorzystaniem działka wodno-pianowego o wydajności 3800 l/min. Źródłem jego zasilania są wozy gaśnicze, znajdujące się na wyposażeniu LOTOS Straż.
- W razie potrzeby, urządzenie może pracować bezzałogowo i być sterowane przez operatora na ziemi.
- W koszu zamontowane są kamery termowizyjna i obserwacyjna, których zadaniem jest pomoc operatorowi w zdalnym sterowaniu. Koszem można sterować również za pomocą znajdującego się w nim manipulatora.
- Podnośnik ma także własną linię powietrza oddechowego z odpowiednim osprzętem, z którego mogą korzystać ratownicy.
- Kosz wyposażono również we wciągarkę sprzętową o udźwigu 150 kg.
- Całość osadzono na 5-osiowym podwoziu marki Scania, z trzema skrętnymi osiami. Dwie przednie nadają kierunek skrętu, a koła piątej wychylają się w przeciwnym kierunku, zacieśniając promień skrętu. To niezwykle ważne, biorąc pod uwagę, że pojazd ma aż 16,5 metra długości.
- Wysokość pojazdu po złożeniu podnośnika nie przekracza 4 metrów, co pozwala bezpiecznie przejechać pod wszystkimi instalacjami na terenie gdańskiej rafinerii.
Rola dla LOTOS Straż i Szkolenie Operatorów
Do gdańskiego zakładu podnośnik trafił 1 marca, od tego czasu trwają szkolenia. Do pracy na tym wyjątkowym urządzeniu zostanie przeszkolonych w sumie 15 strażaków i 2 ratowników chemicznych z LOTOS Straż. Do jego obsługi niezbędna jest specjalistyczna wiedza, a jego możliwości są imponujące. Strażacy na terenie rafinerii w Gdańsku zabezpieczają instalacje na różnych wysokościach. Nowy podnośnik umożliwi im skuteczniejsze i bezpieczniejsze wykonywanie zadań.
„Głównym zadaniem LOTOS Straż jest zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości pracy na terenie rafinerii. Nowy sprzęt będzie dla nas ogromnym wsparciem w przypadku prowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych na dużych wysokościach” - podkreśla przedstawiciel LOTOS Straż. Spółka LOTOS Straż jest jednostką ochrony p.poż świadczącą usługi na terenie Grupy LOTOS. Do jej zadań należy prowadzenie działań prewencyjnych, polegających na nadzorowaniu i kontroli operacyjnej zabezpieczenia Grupy LOTOS, organizowanie i prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych.