W lipcu 2020 roku gotycka Katedra Świętych Piotra i Pawła w Nantes, zabytkowy obiekt o bogatej historii, ponownie stanęła w ogniu. To poważne wydarzenie wstrząsnęło Francją, przypominając o tragicznym pożarze paryskiej Notre-Dame, choć skala zniszczeń okazała się mniejsza.
Pożar Katedry w lipcu 2020 roku
Początek i przebieg pożaru
Służby ratunkowe zostały zaalarmowane o pożarze gotyckiej katedry w Nantes w sobotę, 18 lipca 2020 roku, o godzinie 7:44. Ogień, który wybuchł przed godziną 8 rano, "został ograniczony" około godziny 10 - poinformowała straż pożarna w departamencie Loara Atlantycka na zachodzie Francji.
Na miejscu z ogniem walczyło ponad 100 strażaków. Generał Laurent Ferlay, szef straży pożarnej w departamencie Loara Atlantycka, poinformował, że strażacy, którzy przybyli na miejsce, odkryli "poważny pożar na poziomie organów znajdujących się za rozetą i na tym skupiła się akcja gaśnicza". Służby dokonały również rekonesansu budowli i ochroniły dzieła sztuki w porozumieniu z władzami katedry.
Mieszkańcy i turyści patrzyli z przerażeniem na płonący zabytek, a służby ratunkowe otoczyły budynek katedry w historycznym centrum miasta nad Loarą, ostrzegając ludzi, aby omijali ten teren.
Smoke pours out of Nantes Cathedral as firefighters tackle blaze
Skala zniszczeń
Pożar Katedry Świętych Piotra i Pawła spowodował poważne zniszczenia. Najbardziej ucierpiały zabytkowe organy, które - jak stwierdził generał Ferlay - "wydają się być całkowicie zniszczone". Platforma (empora), na której się znajdowały, była bardzo niestabilna i groziła zawaleniem.
W wyniku pożaru zostały również zniszczone witraże, a czarny dym unosił się spomiędzy dwóch wież budowli. Mimo tych strat, generał Ferlay wskazał, że wyrządzonych szkód nie można porównać z katastrofalnym pożarem tej katedry z 1972 roku, pożarem paryskiej Notre Dame z 2019 roku, czy bazyliki Saint Donatien w Nantes z 2015 roku. Burmistrz Nantes, Johanna Rolland, również oświadczyła, że szkody nie są tak poważne, jak w następstwie pożaru z 1972 roku.
Śledztwo w sprawie podpalenia
Francuska prokuratura, na czele z prokuratorem Pierre'em Sennesem, wszczęła dochodzenie "w sprawie podpalenia". Jak poinformowano, w budynku ogień wybuchł w trzech miejscach, m.in. przy organach i w nawie głównej. Prokurator Sennes podkreślił, że "to nie wygląda na przypadek" i przyczyna pożaru może mieć charakter kryminalny, zastrzegając jednocześnie, że na razie nie można wyciągnąć żadnych ostatecznych wniosków, a śledztwo może przynieść nowe ważne informacje. Do Nantes miał zostać oddelegowany ekspert w zakresie pożarnictwa z policyjnego laboratorium w Paryżu, aby pomóc w dochodzeniu.
Reakcje władz
Burmistrz Nantes, Johanna Rolland, pochwaliła straż pożarną za jej szybką reakcję i profesjonalizm. Swoje wsparcie dla strażaków ratujących "gotycki klejnot" wyraził również prezydent Emmanuel Macron. Swój przyjazd do Nantes na sobotnie popołudnie zapowiedzieli premier Jean Castex, a także minister spraw wewnętrznych Gerald Darmanin i minister kultury Roselyne Bachelot, co świadczyło o randze wydarzenia.
Historia i wcześniejsze incydenty Katedry
Architektura i budowa
Katedra Świętych Piotra i Pawła w Nantes to imponujący gotycki rzymskokatolicki kościół, którego budowa rozpoczęła się w 1434 roku i trwała - z przerwami - ponad 400 lat, aż do 1891 roku. Budowla reprezentuje styl gotyku płomienistego. Główna nawa kościoła ma 103 metry długości i 38 metrów szerokości, a jej sklepienie liczące około 38 metrów jest najwyższym sklepieniem katedralnym we Francji. Witraż w południowym transepcie jest największym witrażem we Francji.
Poprzednie pożary i uszkodzenia
Pożar z 2020 roku nie był pierwszym incydentem w historii katedry. 28 stycznia 1972 roku ogień strawił dach świątyni w wyniku prac dekarskich. Dopiero po ponad 13 latach prac rekonstrukcyjnych, w maju 1985 roku, katedra została ponownie otwarta.
Katedra została również częściowo zniszczona na skutek nalotów wojsk alianckich w czasie drugiej wojny światowej, a po wojnie została odbudowana.
W 2013 roku doszło do aktów wandalizmu, kiedy to nieznani sprawcy dostali się prawdopodobnie po rusztowaniach do wnętrza katedry. Zniszczyli i pomalowali sprayem chór oraz prezbiterium, pozostawiając obsceniczne napisy, rysunki hitlerowskie oraz symbole nazistowskie. Na jednym z ołtarzy wymalowali symbole satanistyczne, takie jak liczba „666”, a także symbole używane przez przeciwników "małżeństw homoseksualnych". Czarne farbą zostały również zbezczeszczone niektóre figury i krzyże w katedrze.
Inne pożary kościołów w Nantes i Francji
Pożar Bazyliki Saint Donatien w 2015 roku
W Nantes, pięć lat przed pożarem katedry, w czerwcu 2015 roku, wybuchł inny poważny pożar w XIX-wiecznej Bazylice Saint Donatien. Ogień, który pojawił się na dachu, gdzie akurat trwały roboty renowacyjne, zniszczył znaczną część konstrukcji dachu - według relacji świadków trzy czwarte połaci. Bardzo zniszczona została również tylna część bazyliki, a fragment konstrukcji zawalił się.
Z pożarem, który został opanowany, walczyło nawet 90 strażaków. Wierni, nie czekając na strażaków, ratowali znajdujące się w kościele dzieła sztuki, wynosząc cenne obrazy i rzeźby. Strażakom udało się szybko ugasić pożar dachu, jednak nie mogli wejść do środka bazyliki, aby ratować zabytkowe obiekty, ponieważ konstrukcja dachu groziła zawaleniem. Przyczyną pożaru były prawdopodobnie roboty spawalnicze prowadzone na dachu. Dekarze, którzy najprawdopodobniej nieumyślnie spowodowali pożar, zostali zatrzymani. Organy liczące ponad 40 lat, odbudowane po poprzednim pożarze, który strawił znaczną część bazyliki w 1971 roku, były zagrożone.
Kontekst pożaru Katedry Notre-Dame w Paryżu
Obecna katastrofa w Nantes dotknęła Francję w ponad rok po tragicznym pożarze Katedry Notre-Dame w Paryżu, najbardziej znanej świątyni Francji. 15 kwietnia 2019 roku wybuchł tam wielki pożar, który zniszczył ogromne powierzchnie dachu i zrujnował sklepienie głównej nawy, a także doprowadził do runięcia iglicy. Prezydent Francji Emmanuel Macron zapowiedział, że ten jeden z symboli kraju zostanie odbudowany i wiernie odtworzony, a prace remontowe mają potrwać do pięciu lat. Te wydarzenia podkreślają wrażliwość historycznego dziedzictwa na niszczycielskie siły ognia.
