Wybuch pożaru i szybkie rozprzestrzenianie się
W sobotę, 19 czerwca 2021 roku, o godzinie 18:22 do Komendy Powiatowej PSP w Nowym Targu wpłynęło zgłoszenie informujące o pożarze budynków gospodarczych w miejscowości Nowa Biała, położonej w powiecie nowotarskim. Nowa Biała to wieś usytuowana w niedalekim sąsiedztwie Białki Tatrzańskiej, na lewym brzegu rzeki Białki. Domy mieszkalne w tej miejscowości tworzą zwartą, tradycyjną zabudowę spiską, usytuowaną obok siebie.
Ogień pojawił się około godziny 18:20 i niezwykle szybko się rozprzestrzeniał. Przyczyną tak dynamicznego rozwoju pożaru była przede wszystkim zwarta i zgrupowana zabudowa wsi Nowa Biała. Dodatkowo, część zabudowań była drewniana, a także wiele budynków gospodarczych było wypełnionych sianem i słomą, co stanowiło idealną pożywkę dla ognia.
Masowa akcja gaśnicza i siły ratownicze
Od razu po zgłoszeniu, Stanowisko Kierowania KP PSP w Nowym Targu zadysponowało w pierwszym rzucie 15 zastępów straży, w tym siły i środki z OSP Nowa Biała, JRG Nowy Targ, JRG Rabka Zdrój, jak również najbliższych jednostek OSP z terenu gminy. Pierwsza na miejsce pożaru, zaledwie po 3 minutach od jego zgłoszenia, przybyła jednostka OSP Nowa Biała.
W kulminacyjnym momencie na miejscu akcji brało udział 111 zastępów, co oznaczało zaangażowanie 459 strażaków. Były to siły i środki Państwowej Straży Pożarnej oraz Ochotniczej Straży Pożarnej z powiatów nowotarskiego, tatrzańskiego, limanowskiego, myślenickiego, suskiego, wadowickiego, chrzanowskiego oraz krakowskiego. W sumie w akcji gaśniczej brało udział ponad 400 strażaków ze 100 zastępów z pięciu powiatów. Medyczne zabezpieczenie działań gaśniczych realizował pluton Medyk z Małopolskiej Brygady Odwodowej, a także kilka zespołów ratownictwa medycznego i śmigłowiec LPR, który udzielił niezbędnego wsparcia.
Z uwagi na rozmiar i rodzaj zdarzenia, na miejscu pożaru zawiązano sztab działań. W jego skład weszli m.in. małopolski komendant wojewódzki PSP, komendant powiatowy PSP w Nowym Targu, oficerowie KW PSP Kraków, komendant powiatowy policji w Nowym Targu oraz przedstawiciele innych instytucji. Sztab kryzysowy nieustannie pracował na miejscu, koordynując działania.
Wielki pożar w Nowej Białej. Jak po roku żyją mieszkańcy?
Pożar, który objął obszar o powierzchni około 1 hektara, został opanowany o godzinie 22:07, czyli po 3 godzinach i 42 minutach od przybycia pierwszych sił i środków Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Strażacy prowadzili swoje działania, w tym prace rozbiórkowe spalonych budynków i dogaszanie, aż do godzin porannych w niedzielę. Gdzieniegdzie pojawiały się jeszcze zarzewia ognia, zwłaszcza w budynkach gospodarczych, gdzie składowano siano.
Skala zniszczeń i bilans poszkodowanych
W wyniku pożaru wieś Nowa Biała poniosła ogromne straty. Zgodnie z ustaleniami służb nadzoru budowlanego, uszkodzonych w różnym stopniu zostało 25 budynków mieszkalnych, w których mieszkało 27 rodzin. Inne doniesienia wskazywały na uszkodzenie 13 budynków mieszkalnych i 23 budynków gospodarczych, a także informowano, że 21 budynków mieszkalnych zostało uszkodzonych, a 23 budynki gospodarcze doszczętnie spłonęły lub zostały częściowo zniszczone.
Niestety, w wyniku pożaru obrażeń doznało 8 mieszkańców oraz 1 strażak z OSP. Na miejscu akcji pomoc została udzielona w sumie 17 osobom, z czego 9 osób, głównie z lekkimi oparzeniami, przetransportowano do szpitali w Nowym Targu i Zakopanem. Dzięki opiece Opatrzności i bohaterstwu strażaków, nikt nie zginął w tym tragicznym zdarzeniu.
Reakcja władz i pomoc dla mieszkańców
Na miejsce akcji niezwłocznie przybyli najwyżsi rangą przedstawiciele władz, aby osobiście ocenić sytuację i zadeklarować pomoc. Wśród nich byli premier Mateusz Morawiecki, wojewoda małopolski Łukasz Kmita oraz małopolski komendant wojewódzki PSP st. bryg. Piotr Filipek. Wzięli oni udział w posiedzeniu sztabu kryzysowego. Premier Morawiecki i prezydent Andrzej Duda wydali oświadczenia, zapewniając mieszkańców o pełnym wsparciu. Premier podkreślił: "Wasze marzenia, Wasze życia nie spłonęły. Jesteśmy z Wami. Nikogo nie zostawiamy, gdy jego i jej życie płonie. Wasze rodziny będą miały dach nad głową."
W miejscowej szkole zorganizowano punkt pomocy dla poszkodowanych. Pomoc zadeklarowali także właściciele pensjonatów. Wojewoda małopolski Łukasz Kmita poinformował o uruchomieniu szybkiej ścieżki pomocy. Poszkodowane rodziny mogły otrzymać zasiłki celowe na najpilniejsze potrzeby w wysokości do 6 tys. zł, które mogły być przekazane w ciągu 24 godzin od wniosku gminy. Później mieszkańcy będą mogli ubiegać się o zasiłki celowe na remont budynków mieszkalnych w wysokości od 20 do 100 tys. zł, a w sytuacjach szczególnych, jak ta w Nowej Białej, nawet do 200 tys. zł. Premier zapowiedział również natychmiastowe zaangażowanie Wojska w akcję pomocy rodzinom.
Dalsze działania i śledztwo
Spalone domy i zabudowania gospodarcze są pilnowane przez policję, a ulica, na której szalał pożar, została zamknięta dla ruchu. Osoby postronne nie są wpuszczane w ich pobliże. Cały czas trwa rozbiórka pogorzelisk i szacowanie strat, które jest kluczowe dla ustalenia pełnego zakresu zniszczeń i potrzebnej pomocy. Policja pod nadzorem prokuratury będzie prowadziła śledztwo w sprawie przyczyn pożaru, aby dokładnie ustalić, co doprowadziło do tej tragedii.