Stabilne dostawy paliwa gazowego to dla wielu priorytet, który gwarantuje ciągłość działania przedsiębiorstwa. Przerwa w dostępie do gazu może być efektem awarii, ale także zaniedbania ze strony klienta lub nieścisłości w umowach. Niniejszy artykuł przedstawia kluczowe informacje dotyczące warunków wstrzymywania dostaw, procedur reklamacyjnych, pułapek umownych, a także obowiązków właścicieli nieruchomości w przypadku pożaru lub wybuchu gazu.
Wstrzymanie dostaw gazu: Przyczyny i procedury
W sytuacji, gdy przedsiębiorca nie dotrzymuje warunków umowy, sprzedawca może wstrzymać dostawy. Prawo energetyczne dość jasno definiuje, kto i w jakich sytuacjach może spodziewać się takich konsekwencji.
Zaległości w płatnościach
Odbiorca spóźniający się z zapłatą za paliwo gazowe - w takim wypadku sprzedawca może wstrzymać dostawy każdorazowo po upłynięciu 30 dni od terminu płatności. 31. dnia od upłynięcia terminu płatności sprzedawca ma prawo wstrzymać dostawy gazu nawet gdy niedopłata wynosi 0,01 zł.
Zagrożenie dla środowiska i bezpieczeństwa
Odbiorca, u którego funkcjonuje stara instalacja stanowiąca zagrożenie dla środowiska, kondycji budynku, a także zdrowia i życia ludzi - Polska Spółka Gazownictwa (PSG), która jest dystrybutorem, może w takiej sytuacji zdecydować o wstrzymaniu dostaw gazu.
Nielegalny pobór paliwa gazowego
Odbiorca, który nielegalnie pobiera paliwo gazowe - PSG jako dystrybutor może podjąć decyzję o wstrzymaniu dostaw, np. w sytuacji, w której sprzedawca wystosował już wniosek o wstrzymanie dostaw, a klient nielegalnie znów podłączył się do sieci. Taką informację PSG może uzyskać od sprzedawcy, który odnotuje w danym punkcie zużycie, mimo że już wystawiono klientowi wniosek o wstrzymanie dostaw czy demontaż licznika.
Procedura wstrzymania i wznowienia dostaw gazu
Pamiętaj, że samo wstrzymanie dostaw gazu dla Twojej firmy nie jest równoznaczne z anulowaniem należności, jakie powinieneś zapłacić. Jeśli przedsiębiorstwo energetyczne zdecydowało się na wstrzymanie dostaw, powinno poinformować Cię o swojej decyzji. Zgodnie z prawem energetycznym, wystarczy listowne wezwanie do zapłaty. Sprzedawca nie ma obowiązku dzwonienia lub komunikowania w innej formie niż korespondencyjna.
Jeśli otrzymałeś informację o wstrzymaniu dostaw gazu, a mimo to nie uregulujesz zaległej opłaty w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia, wydarzy się jeden w poniższych scenariuszy:
- Pierwszy - znacznie częściej praktykowany - to demontaż układu pomiarowego. Sprzedawca wystosowuje wniosek do PSG o zaprzestanie dostarczania gazu ze względu na zadłużenie. PSG procesuje go i w większości przypadków udaje się do klienta, aby zrealizować wniosek o wstrzymanie, co wiąże się z dezaktywacją i demontażem licznika. Jeśli będziesz chciał wznowić dostawy gazu lub zawrzeć umowę z innym sprzedawcą, będziesz musiał jeszcze raz zapłacić za zakup i montaż licznika. To, z jaką datą poszczególne wnioski zostaną zrealizowanie, nie jest do końca zależne od sprzedawcy, ale to do niego należy podjęcie decyzji dotyczącej wstrzymania i wznowienia dostaw.
- Drugi - stosowany w przypadku zakupu energii elektrycznej, ale od jakiegoś czasu praktykowany także przy gazie - to przeniesienie klienta na cennik rezerwowy, zwykle dużo mniej korzystny niż standardowa oferta u sprzedawcy energii.
Reklamacja w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostaw
Jeśli opłacasz zadłużenie w ostatniej chwili, może zdarzyć się tak, że dokumenty czy potwierdzenie zapłaty nie dojdą na czas i nastąpi wstrzymanie dostaw gazu, pomimo że uregulowałeś należności. W takim wypadku warto znać swoje prawa i wiedzieć o możliwości złożenia reklamacji.
Jeśli opłaciłeś rachunki, a mimo to dostawa gazu została wstrzymana, skontaktuj się ze swoim sprzedawcą. Po pozytywnej weryfikacji takiego zgłoszenia sprzedawca powinien przywrócić dostawy. Pamiętaj jednak, że sprzedawca potrzebuje na to nieco czasu, ponieważ nie da się automatycznie włączać i wyłączać dostaw gazu.
Problemy z umowami na dostawę gazu: nieuczciwe praktyki handlowe
„Uważnie czytajmy dokumenty podsuwane nam przez przedstawicieli handlowych różnych firm” - ostrzega inspekcja handlowa. Pretekstem do apelu była sytuacja, w której jedna ze słuchaczek podpisała umowę z nowym dostawcą gazu, nie zdając sobie z tego sprawy. Była przekonana, że przyszła do niej przedstawicielka PGNiG, a dokumenty, które podpisała są związane ze zmianą sposobu naliczania rachunków. Okazało się jednak, że zmieniła dostawcę błękitnego paliwa na firmę Energetyczne Centrum.
Warszawska spółka szuka klientów w regionie świętokrzyskim. Nie wszyscy jednak wiedzą, że podpisanie umowy z przedstawicielem proponującym tańszy gaz oznacza wypowiedzenie umowy dotychczasowemu dostawcy. Umowa z firmą jest podpisywana na 3 lata. Próba wycofania się z niej oznacza konieczność zapłacenia 25 złotych kary za każdy miesiąc pozostały do zakończenia umowy.
Rzecznik Energetycznego Centrum - Karolina Kawska tłumaczy, że druki firmy zawierają wyraźne logo. Dodaje, że każdy klient może bez konsekwencji odstąpić od umowy w ciągu 10 dni. Handlowcy zostawiają służący do tego dokument. Wystarczy go wypełnić i odesłać do siedziby w Warszawie.
Wojciech Kobylarz z Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach przyznaje, że to pierwszy znany mu przypadek skargi na umowę dotyczącą dostaw gazu. Przeważnie zgłaszają się ludzie, którzy podpisali umowy na dostawy energii elektrycznej. Problemy zawsze wynikają z tego, że klient nie doczytał treści dokumentu. W trakcie późniejszej analizy okazuje się, że zawiera ona wszystkie niezbędne informacje. Nie można więc zarzucić w takiej sytuacji chęci wyłudzenia czy wprowadzenia w błąd.
Roszczenia wobec wspólnot mieszkaniowych z tytułu nieodebranych ilości gazu
Kancelaria Adwokacka obserwuje wzmożoną aktywność ORLENU (a wcześniej: PGNiG) w kierowaniu pozwów do właściwych sądów. Powództwa o zapłatę wytaczane są przeciwko wspólnotom mieszkaniowym, które odebrały „za małą” ilość paliwa gazowego.
Często grzech pierworodny wspólnoty mieszkaniowej polega na tym, że wstąpiła w prawa i obowiązki dewelopera, który podpisywał wcześniej umowę z PGNiG. W zależności od konkretnych przypadków roszczenia opiewają na kwoty od kilkunastu tysięcy do kilkuset tysięcy złotych.
Wspólnoty mieszkaniowe często borykają się z problemem, którego źródłem są zaniedbania po stronie dewelopera bądź pierwotnego zarządcy nieruchomości. Mowa o zwieraniu z PGNiG umów kompleksowych dostarczania paliwa gazowego, którego ilość umowna jest niewspółmierna do rzeczywistego zapotrzebowania nieruchomości. W efekcie powstaje problem nieodebrania zamówionej ilości paliwa gazowego, a to wiąże się z wysuwanymi przez PGNiG w stosunku do wspólnot mieszkaniowych roszczeniami z tytułu kar umownych. „DEWELOPER ZANIEDBAŁ, WSPÓLNOTA MIESZKANIOWA ZA TO ZAPŁACI (kowal zawinił a … powiesili).
O obowiązku „spłaty” kary umownej wspólnoty mieszkaniowe dowiadują się zazwyczaj z przesłanego im przez Sąd nakazu zapłaty. Jeśli zarząd lub zarządca są zainteresowani złożeniem sprzeciwu, „zdezaktywuje” on nakaz zapłaty. Następnie sprawa będzie się toczyć według standardowej procedury. Sprzeciw można złożyć osobiście, jak również skorzystać z usług Kancelarii Adwokackiej. W skutek prawidłowo złożonego sprzeciwu, nakaz zapłaty traci moc, a sąd wyznacza termin rozprawy. Wobec czego ważne jest, aby sprzeciw spełniał wszelkie wymogi formalne oraz został złożony w prawidłowym terminie. Sprzeciw złożony po upływie dwutygodniowego terminu zostanie odrzucony przez sąd, a nakaz zapłaty uprawomocni się. Kancelaria Adwokacka specjalizuje się w obsłudze wspólnot oraz spółdzielni mieszkaniowych, dlatego zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą.
Studium przypadku: Kary umowne za nieodebrany gaz
Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) zawarło z deweloperem umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego. W wyniku błędów rachunkowych dewelopera doszło do zakontraktowania dziewięciokrotnie wyższej ilości paliwa gazowego, aniżeli zużywane jest przez nieruchomości o tożsamej liczbie lokali. Nieodebranie przez wspólnotę mieszkaniową KIO (Kontraktowe Ilości Obowiązkowe) spowodowało wystosowanie po blisko 2 latach przez PGNiG noty obciążeniowej oraz wezwań przedsądowych, które opiewały na kwotę ponad 130 000 złotych. Podstawą dochodzonych roszczeń były zastrzeżone w aneksie kary umowne. Brak zapłaty przez wspólnotę mieszkaniową żądanej kwoty spowodował skierowanie sprawy na drogę sądową.
Przedawnienie roszczeń i zasady współżycia społecznego
Jak w każdej sprawie o zapłatę, zawsze należy zwrócić uwagę na kwestię przedawnienia roszczeń. W tym przypadku przedawnienie roszczeń z tytułu kar umownych zawartych w umowie kompleksowej. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt I ACa 465/13) wskazuje, że „będąc świadczeniem ubocznym kara umowna dzieli losy zobowiązania głównego. Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się z upływem lat dwóch.”
Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się dzień po upływie wyznaczonego terminu zapłaty w nocie obciążeniowej czy wezwaniu do zapłaty kary umownej. Bieg terminu należy liczyć od pierwszego możliwego terminu wyliczanego odrębnie dla każdej kary umownej w danym okresie rozliczeniowym sprzedaży gazu. Wspólnota mieszkaniowa nie powinna zatem ponosić odpowiedzialności za to, że dostawca paliwa gazowego nie wzywał jej do zapłaty kary umownej w możliwym, najwcześniejszym terminie.
„Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.” Jeżeli doszło do zamówienia zawyżonej ilości paliwa gazowego przez zaniedbania innych podmiotów niż wspólnota mieszkaniowa, warto rozważyć zastosowanie art. 5 Kodeksu Cywilnego. Dochodzenie zapłaty kar umownych może być w takiej sytuacji sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
Kancelaria Adwokacka oferuje doradztwo oraz pełni rolę pełnomocników w sprawach dotyczących interesów majątkowych wspólnot mieszkaniowych w postępowaniach cywilnych i egzekucyjnych, a także w sprawach administracyjnych i sądowo-administracyjnych. Zapewniamy również asystę prawną na zebraniach rocznych wspólnoty mieszkaniowej. Zapraszamy do współpracy. Prowadzimy działalność na terenie całej Polski.
Umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego zawierana jest pomiędzy myORLEN sp. z o.o. (dawniej PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o.) i Odbiorcą, zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy Prawo energetyczne. Aktualne cenniki i taryfy, takie jak "Gaz dla Biznesu" myORLEN sp. z o.o. (dawniej PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o.), Taryfa nr 16 myORLEN sp. z o.o. (obowiązująca od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r.) oraz aktualna taryfa Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o., są publicznie dostępne i określają warunki dostaw oraz ewentualnych kar.
Zagrożenia związane z użytkowaniem gazu i bezpieczeństwo pożarowe
Zagrożenia mogące powstać przy użytkowaniu gazu wynikają przede wszystkim z braku należytej dbałości o instalację i urządzenia gazowe. Odbiorniki gazu powinno się eksploatować zgodnie z instrukcją producenta, np. gotowane ciecze na kuchenkach gazowych należy kontrolować w celu uniknięcia wykipień, zgaszenia płomienia i niekontrolowanego wypływu gazu.
Właściciel budynku mieszkalnego lub zarządzający budynkiem wielorodzinnym co najmniej raz w roku powinien wykonać przegląd techniczny i badanie szczelności instalacji gazowej oraz sprawdzić drożność przewodów kominowych. Pożar w budynku mieszkalnym powstać może w pomieszczeniach mieszkalnych, piwnicach, poddaszach, zsypach, pionach instalacji elektrycznych oraz innych instalacji ocieplanych materiałem palnym.
Postępowanie w przypadku pożaru w budynku
W przypadku odcięcia drogi wyjścia z mieszkania, należy udać się do pomieszczenia najdalej usytuowanego od pożaru, posiadającego okno lub balkon. Należy zabrać ze sobą (jeśli jest to możliwe) mokry koc, zamykając za sobą drzwi do innych pomieszczeń na klamkę. W celu niedopuszczenia do przenikania dymu i wysokiej temperatury przez drzwi wejściowe do mieszkania należy zabezpieczyć otwory i nieszczelności drzwi (np. mokrą tkaniną). Należy pozostać w mieszkaniu lub opuścić je na wezwanie kierującego akcją gaśniczą, zamykając drzwi wejściowe do mieszkania na klucz (w przypadku takiej możliwości). Niezależnie od powyższych wskazań, po przybyciu straży należy bezwzględnie podporządkować się poleceniom kierownika działań ratowniczych.
Ważnym elementem bezpieczeństwa są autonomiczne czujki dymu (posiadające zasilanie bateryjne), które umożliwiają już przy pierwszych oznakach pożaru zaalarmowanie sygnałem akustycznym osób przebywających w mieszkaniu i w sąsiednich mieszkaniach.
Konsekwencje wybuchów gazu w budynkach
Niestety, zdarzają się sytuacje, w których zaniedbania lub nieszczęśliwe wypadki prowadzą do tragicznych konsekwencji. Kilka minut po godzinie 9 rano w domu wybuchła butla z gazem. Jedna osoba trafiła do szpitala. Zniszczony budynek to dom rodzinny Jana Pielocha, który mieszkał tu 53 lata. W chwili wybuchu był w domu. Razem z bratem i sąsiadami ugasili pożar. Do szpitala trafił brat właściciela.
Wybuch gazu we wsi Bogumiły koło Pisza spowodował doszczętne zniszczenie budynku wewnątrz. Jak mówi zastępca komendanta powiatowej straży pożarnej w Piszu młodszy brygadier Paweł Pieńkosz, dom w każdej chwili grozi zawaleniem. Przyczyną wybuchu było rozszczelnienie butli z gazem.
Szczecin. Wybuch gazu w budynku mieszkalnym (06.11.2021)
Obowiązki właściciela lokalu po zniszczeniu budynku (np. wskutek wybuchu gazu)
Mieszkanie mojej mamy uległo zniszczeniu przez wybuch gazu w lokalu obok. Główny winowajca nie żyje. Od sierpnia 2022 r. mieszkanie nie nadaje się do zamieszkania, co potwierdza opinia nadzoru budowlanego. Czy mama musi nadal wnosić opłaty do wspólnoty mieszkaniowej? Media zostały odcięte.
Sam fakt zniszczenia mieszkania w sposób uniemożliwiający jego zamieszkanie nie powoduje wyłączenia odpowiedzialności właściciela za ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości, czyli np. kosztów nieruchomości, wpłat na rzecz wspólnoty mieszkaniowej (m.in. fundusz remontowy). Opłaty, co do których nie ma konieczności ich uiszczenia, pod warunkiem że nie są doprowadzane, to np. opłaty za media.
Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) „Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów.”
Nadto, zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, „Właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.”
Prawne aspekty obowiązku płatności
W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2019 r. (sygn. akt XII C 467/19): „Środki gromadzone na funduszu remontowym - od momentu dokonania wpłaty przez właścicieli - stanowią składnik majątku wspólnoty mieszkaniowej i nie podlegają rozliczeniu w ramach rozliczenia rocznego tak, jak standardowe zaliczki na bieżące utrzymanie. Trudno zresztą wyobrazić sobie sytuację, w której - gdy w danym roku nie przeprowadzono by żadnego remontu - niewykorzystane zaliczki na fundusz remontowy byłyby zwracane właścicielom, a od początku roku kolejnego ponownie uiszczane. W przeciwieństwie do bieżącej konserwacji, remont nieruchomości wspólnej - konstrukcji budynku, jego fundamentów, ścian, dachu, warstw izolacyjnych, wspólnych części instalacji - z natury rzeczy generuje poważny poziom wydatków, które częstokroć nie mogą zostać pokryte ze środków bieżących, ale wymagają albo poczynienia oszczędności, albo zaciągnięcia kredytu. Gromadzenie funduszu remontowego przez dłuższy, kilkuletni okres pozwala na przygotowanie inwestycji pod względem finansowym. Obowiązek ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem lokalu i obowiązek uczestniczenia w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej są nierozerwalnie związane z prawem własności lokalu mieszkalnego. Są to obowiązki o charakterze bezwzględnym i właściciel lokalu nie może skutecznie zwolnić się z nich wobec wspólnoty mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy z osobą trzecią. Jak wskazuje się w orzecznictwie, właściciel lokalu, a zarazem współwłaściciel nieruchomości wspólnej musi uczestniczyć w kosztach związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej proporcjonalnie do udziału, jaki mu w tej nieruchomości przysługuje. Koszty zarządu nieruchomością wspólną ponosi każdy z właścicieli lokali, przy czym obowiązek ten związany jest z własnością lokalu i istnieniem części wspólnych nieruchomości. Bez tych części wspólnych korzystanie z budynku i położonych w nim lokali w sposób zgodny z ich przeznaczeniem nie byłoby możliwe. Obowiązek ponoszenia kosztów z tytułu utrzymania nieruchomości wspólnej związany jest zatem z określonym lokalem, z którego korzystanie wymaga także korzystania z części wspólnych (por. wyr. SO w Olsztynie z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I C 198/19).”
Pani Anna miała mieszkanie na parterze, które zostało zalane podczas intensywnych opadów. Mimo że lokal nie nadawał się do zamieszkania, a woda uszkodziła większość instalacji, musiała nadal płacić na fundusz remontowy i opłaty do wspólnoty. Po pożarze, który wybuchł w budynku, pan Janek stracił dach nad głową. Mimo że jego mieszkanie było kompletnie zniszczone, nadal musiał płacić składki na fundusz remontowy oraz utrzymanie części wspólnych budynku. Mieszkanie pani Elżbiety zostało poważnie uszkodzone w wyniku wybuchu gazu w sąsiednim lokalu. Choć nie mogła w nim mieszkać, zgodnie z obowiązującymi przepisami musiała dalej płacić za zarządzanie częścią wspólną budynku.
Właściciel mieszkania, nawet jeśli jego lokal został zniszczony i nie nadaje się do zamieszkania, nadal zobowiązany jest do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem części wspólnych budynku oraz opłat na fundusz remontowy. Wyjątek stanowią opłaty za media, które nie są dostarczane do lokalu.
Potrzebujesz wsparcia prawnego? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz przygotowanie pism dostosowanych do Twojej sytuacji - szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Podstawa prawna i orzecznictwo
- Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388
- Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2019 r. (sygn. akt XII C 467/19)
- Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2019 r. (sygn. akt I C 198/19)
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt I ACa 465/13)