Okres Powstania Styczniowego, którego 22 stycznia jest datą wybuchu, naznaczony był wzmożonymi dążeniami niepodległościowymi Polaków oraz represjami ze strony zaborcy rosyjskiego. Chociaż główny nacisk kładziono na walkę zbrojną, towarzyszyły jej również inne formy oporu i zniszczeń, w tym pożary, które symbolizowały tragiczny wymiar konfliktu.
Geneza Powstania Styczniowego i Narastające Napięcia
Po przegranej Rosji w wojnie krymskiej z Turcją (1853-1856) Polacy dostrzegli, że zaborca nie jest tak silny, jak mogło się wydawać. Przejawem narastających dążeń niepodległościowych stały się liczne manifestacje w Warszawie. Jedną z nich był pogrzeb Katarzyny Sowińskiej, wdowy po generale Józefie Sowińskim, w 1860 roku, a także demonstracje w 1861 roku. Dnia 27 lutego 1861 roku Rosjanie oddali strzały do manifestujących na Krakowskim Przedmieściu, w wyniku czego pięć osób zmarło.
Chcąc załagodzić sytuację, carski namiestnik Michaił Gorczakow zezwolił na uroczysty pogrzeb. Pogrzeb „Pięciu Poległych” odbył się 2 marca 1861 roku i przeistoczył się w wielką manifestację narodową, w której wzięły udział delegacje z innych zaborów, a na ulicach zgromadziło się około 150 tysięcy osób. Wobec narastającego wzburzenia, carski namiestnik mianował policmajstrem warszawskiego naczelnika Warszawskiej Straży Ogniowej - Jana Demonkala, mając nadzieję, że dzięki jego popularności i sympatii uda się uspokoić napiętą sytuację.
Mimo to, podczas kolejnej manifestacji patriotycznej, 8 kwietnia 1861 roku, Rosjanie ostrzelali bezbronny tłum, co doprowadziło do śmierci około 100 osób i zranienia kilkuset. W maju 1861 roku zmarł carski namiestnik Gorczakow, a jego następca Nikołaj Suchozanet wprowadził jeszcze większe represje, co jeszcze bardziej zaostrzyło nastroje społeczne i przyspieszyło wybuch powstania.
Pożar Ratusza Warszawskiego w 1863 Roku
Jednym z dramatycznych wydarzeń, które miało miejsce już w trakcie trwania Powstania Styczniowego, był pożar warszawskiego ratusza. Następne wydarzenie miało miejsce 18 października 1863 roku. Tym razem wybuchł pożar w warszawskim ratuszu. Ogień zniszczył trzy piętra frontowej części budynku oraz strażacką czatownię, czyli punkt obserwacyjny.
Warto zwrócić uwagę na okoliczności tego zdarzenia: nie wszyscy warszawscy strażacy znali przyczynę celowego opóźnienia gaszenia pożaru, ponieważ stanowiska oficerskie zajmowali również Rosjanie. Nie ulega jednak wątpliwości, że część warszawskich strażaków była wtajemniczona w przebieg nieudanej akcji gaśniczej, co może wskazywać na akt sabotażu lub celowego działania wpisującego się w szerszy kontekst walki powstańczej. Ten incydent podkreśla złożoność sytuacji w Warszawie podczas powstania, gdzie nawet służby porządkowe były pod wpływem politycznych napięć i sprzecznych lojalności.
tags: #pozar #domow #w #powstanie #styczniowe