Wypadek może zdarzyć się każdemu z nas. To zdarzenie nagłe, nieprzewidziane i niezależne od nas samych. Z raportu Państwowej Straży Pożarnej wynika, że Straż wyjeżdża rocznie do około 30 tysięcy interwencji. Z kolei dane GUS informują, że aż 70% interwencji zespołów ratownictwa dotyczy zgłoszeń do zdarzeń w domu. Niestety, nie mamy możliwości uczynienia naszego domu absolutnie bezpiecznym i w stu procentach pozbawionym zagrożeń, ale możemy znacząco zminimalizować ryzyko. Wypadki w domu często spowodowane są nieuwagą, dlatego tak ważne jest zaprowadzenie własnych standardów bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy w domu są dzieci. Aby jednak nie doszło do tragedii, już od najmłodszych lat uczmy nasze pociechy zasad bezpiecznego zachowania się w domu, bo one mogą uratować im życie!
Bezpieczeństwo dzieci na wysokościach i przy oknach
Kwestia bezpieczeństwa dzieci w pobliżu okien jest niezwykle istotna. Funkcjonariusze interweniowali w Oświęcimiu po zgłoszeniu dotyczącym małego dziecka, które chodziło po parapecie otwartego okna na drugim piętrze mieszkania. Jak się okazało, był to 4-letni obywatel Ukrainy. Na miejsce natychmiast skierowano policjantów i strażaków. W mieszkaniu przebywało w sumie trzech małoletnich obywateli Ukrainy: 16-, 12- i 4-letni. Kobieta została wezwana na miejsce i przejęła opiekę nad dziećmi. Policja podkreśla, jak ważna była szybka reakcja małżeństwa z Oświęcimia, które widząc dziecko w niebezpieczeństwie, natychmiast powiadomiło służby.

Aby uniknąć podobnych, tragicznych w skutkach sytuacji, należy podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze. Najczęściej urazom z powodu upadków ulegają małe dzieci. Jeżeli chcesz uniknąć upadków Twojego dziecka z wysokości, musisz zmienić nawyki, np. nie zostawiać krzesła przy parapecie czy blacie kuchennym, na które dziecko mogłoby wejść. Dodatkowo eksperci zalecają, aby w domu nie stawiać foteli ani kanap pod oknem. Warto również wyposażyć okna w specjalne klamki zabezpieczające. Pamiętaj, nie wolno niczego wyrzucać przez okno.
Zapobieganie pożarom w domu
Pożar w domu to ogromne nieszczęście, którego za wszelką cenę wolelibyśmy uniknąć. Najczęstszą przyczyną pożaru w domu jest nieodpowiedzialne zachowanie dorosłych. Znacznie dalej w statystykach znajdują się wady urządzeń czy ich nieprawidłowa eksploatacja (np. pozostawienie włączonego żelazka lub garnka na gazie). Statystyki podają, że corocznie w pożarach mieszkań ginie około 500 osób, w tym aż 40 dzieci, a około 1000 osób odnosi rany. Gdy w domu szaleje ogień, temperatura w pomieszczeniach może wynieść nawet... 1200 stopni Celsjusza. A powstały w procesie spalania dym zawiera związki toksyczne, m.in. tlenek węgla, który może spowodować śmierć poprzez zaczadzenie.

Bezpieczeństwo elektryczne i gazowe
- Nie należy przeciążać instalacji elektrycznej.
- Elektryczne urządzenia grzewcze nie powinny stać w pobliżu materiałów palnych (np. mebli, firanek).
- Do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem nigdy nie używaj wody - grozi to porażeniem prądem. W razie potrzeby staraj się wyciągnąć z gniazdka wtyczkę.
- Używaj tylko urządzeń elektrycznych oznaczonych symbolem CE, który potwierdza, że ich eksploatacja jest bezpieczna.
- Zabezpiecz gniazdka i przewody elektryczne, aby dzieci nie miały do nich dostępu.
Bezpieczeństwo w kuchni
- Nigdy nie wychodź z kuchni, gdy coś gotujesz, a zwłaszcza smażysz.
- Pamiętaj, że do ugaszenia ognia powstałego wskutek palącego się tłuszczu na kuchence gazowej, w żadnym wypadku nie używaj wody. Ugaś pożar solą kuchenną lub sodą do pieczenia. Jeżeli zaś ogień jest nieduży i pali się tylko na patelni, możesz go ugasić, przykrywając naczynie.
Inne źródła zagrożeń
- Łatwopalne przedmioty, np. zasłony, papier, nigdy nie powinny znajdować się w pobliżu źródeł ciepła.
- Jeśli używasz świec, stawiaj je na stabilnych podkładkach i pamiętaj, aby w pomieszczeniu zawsze obecny był ktoś dorosły i nie spał.
- Jeśli palisz papierosy, to nigdy nie pal, gdy jesteś senny, piłeś wcześniej alkohol czy brałeś leki nasenne.
- Wiele klejów, jak np. butapren, niosą ze sobą niebezpieczeństwo. Kontakt z nimi jest niebezpieczny, a zaprószenie ognia w pobliżu ich składowania może spowodować wybuch.
- Bawiąc się, unikaj miejsc, gdzie leżą beczki, puszki i pojemniki niewiadomego pochodzenia, nie tylko ze względu na łatwozapalne, ale również trujące substancje, które mogą się w nich znajdować.
Wyposażenie domu w systemy bezpieczeństwa
Istotną rolę w trosce o bezpieczeństwo odgrywa prawidłowe wyposażenie mieszkania. Przede wszystkim warto zaopatrzyć się w czujnik dymu, aby od razu wiedzieć, że coś się pali. To niewielkie urządzenie jest naprawdę czułe, a dzięki temu domownicy mogą ugasić ogień, gdy będzie jeszcze mały, i co za tym idzie, nie dopuścić do powstania ogromnego pożaru. Zainwestuj i kup czujnik wykrywający podwyższone stężenie tlenku węgla, gazu i dymu. To niewielki koszt, a może uratować życie. Czujniki są już obowiązkowe w wielu krajach UE, m.in. we Francji, Austrii czy Belgii.

Warto również wyposażyć mieszkanie w gaśnicę z aktualnymi badaniami technicznymi. Pamiętaj także o domowej apteczce.
Jak zachować się podczas pożaru z dzieckiem
Koniecznie powiedz maluchowi, jak powinno zachować się, gdy zobaczy ogień w mieszkaniu. Najważniejsze: dziecko nigdy nie może samo próbować walczyć z pożarem, ani szukać wody do jego ugaszenia.
Ewakuacja i zachowanie w obliczu ognia
- Jeżeli pożar zaskoczy cię, i jego rozmiar będzie duży, bezzwłocznie skieruj się do wyjścia. Uczyń to, przesuwając się do drzwi na czworakach. Uchroni cię to od szkodliwego dymu i wysokiej temperatury, które skupiają się w górnych partiach pomieszczenia. Maluch powinien spróbować jak najszybciej opuścić dom, jeżeli zachodzi taka potrzeba, nawet w pozycji na czworakach, z nisko opuszczoną głową - jest to bardzo ważne, gdyż toksyczny dym i wysoka temperatura znajdują się głównie w górnych warstwach powietrza w obiekcie, w którym wybuchł pożar.
- W żadnym wypadku nie wolno chować się w szafach, zakamarkach, za firanami lub zasłonami. Nie uchroni cię to od ognia, a ratownikom utrudni odnalezienie ciebie.
- Jeśli jesteś w lokalu powyżej miejsca pożaru, nie otwieraj drzwi prowadzących na korytarz. Uszczelnij je najlepiej, np. za pomocą mokrej szmaty. Gdy dziecko znajdzie się w pomieszczeniu nieobjętym jeszcze płomieniami, musi zamknąć drzwi i uszczelnić szparę znajdującą się między nimi a podłogą, najlepiej za pomocą mokrej szmaty.
- Nie otwieraj okien!
Jak przetrwać pożar domu? | Edukacja o bezpieczeństwie pożarowym dla dzieci | Program Dr Binocs | Peekaboo Kidz
Zamykanie drzwi do sypialni dziecka
Strażacy radzą wszystkim, a zwłaszcza rodzicom, aby zadbali o drzwi. Tak, właśnie o drzwi. Strażacy tłumaczą, że każdego wieczoru powinno się zamykać drzwi do poszczególnych pomieszczeń. Dlaczego? Gdy w domu zacznie się coś palić, to w ten sposób ogień nie przedostanie się zbyt szybko do innych części domu. Co więcej, w ten sposób również samo pomieszczenie wolniej się nagrzewa, a także dłużej utrzymuje się tlen. Daje to szansę, by przeżyć do momentu, aż nadejdzie pomoc. Zamykajcie drzwi do pokoju dziecka na noc. O tym, jak ważne jest zamknięcie drzwi do pokoju w przypadku pożaru, pokazuje zdjęcie opublikowane jakiś czas temu na Instagramie instytucji Fire Safety Research Institute (Instytut Badań Ochrony Przeciwpożarowej).

Numery alarmowe i pierwsza pomoc
Naucz swoje dziecko elementarnych zasad bezpieczeństwa. Wpisz numer 112 do komórki swojego dziecka, a jako użytkownika pod tym numerem zapisz "AAAPomoc" lub przypisz go, w ramach szybkiego wybierania numeru, przyciskowi z numerem 1. Naucz dziecko numerów alarmowych na pamięć! Gdy jednak ktoś z Twojego młodszego rodzeństwa przez pomyłkę wypije trującą substancję lub dojdzie do pożaru, natychmiast powiadom rodziców i zadzwoń na pogotowie ratunkowe pod numer alarmowy 999 lub do straży pożarnej - 998. Już od najmłodszych lat uczmy naszego malucha przedstawiania się. Dziecko musi wiedzieć, jak ma na imię, jak się nazywa, gdzie mieszka, ile ma lat itp. To kluczowe informacje, które należy podać dzwoniąc na numer alarmowy.
W przypadku oparzenia, troskliwie zaopiekuj się poszkodowanym, a miejsce poparzenia ochłodź natychmiast strumieniem zimnej, bieżącej wody. Czynność ta powinna trwać około 20 minut lub do momentu, kiedy oparzony przestanie odczuwać ból.
Odpowiedzialność rodziców za bezpieczeństwo dzieci
Sąd Okręgowy w Poznaniu stwierdził winę rodziców dziecka za pożar wywołany pod ich nieobecność. Do zdarzenia doszło w mieszkaniu babci koleżanki pewnej 11-letniej dziewczynki. Po pewnym czasie dziewczynki udawały się na poddasze i tam bawiły się ogniem. Nie trzeba było długo czekać na efekty takiej zabawy - powstał trudny do opanowania pożar. Szkodę pokrył ubezpieczyciel, a dziewczynki z racji wieku nie zostały pociągnięte do odpowiedzialności. Jednak to nie koniec całej sprawy, gdyż sąd stwierdził, że rodzice odpowiadają za zachowanie dziecka nawet wtedy, gdy fizycznie nie są w stanie go przypilnować. Sąd stwierdził, że rodzic sprawuje nadzór nad dzieckiem przebywającym w danym momencie, np. u koleżanki. Sąd Okręgowy w Poznaniu powołał się w tym wypadku na art. 427 KC. Sąd w tym wypadku nie zgodził się z matką dziecka, która chciała obarczyć obowiązkiem nadzoru nad dzieckiem babcię dziewczynki. Sędzia nadmienił także, że pozwana wyraziła zgodę na to, aby jej córka udała się do mieszkania ojca jej koleżanki. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził ponadto, że pozwana nie udowodniła, że córka dawała jakiekolwiek gwarancje, że bez nadzoru nie zachowa się w sposób nieodpowiedzialny. Najważniejsze pozostaje jednak uczenie dziecka bezpiecznych zachowań i troska o jego bezpieczeństwo na co dzień.