Zasady Gaszenia Pożarów i Taktyki Przeciwpożarowe

Zagrożenie pożarowe może pojawić się niespodziewanie w każdej chwili, obejmując las, dom, zakład pracy, samochód czy fabrykę chemiczną. W związku z tym kluczowe jest posiadanie wiedzy na temat odpowiednich kroków, jakie należy podjąć w przypadku pojawienia się ognia, aby zadbać o bezpieczeństwo własne i innych oraz skutecznie zwalczyć pożar.

Podstawowe Kroki w Obliczu Pożaru

Bezpieczeństwo Osób i Ewakuacja

Paradoksalnie, gaszenie pożaru to ostatnia rzecz, jaką trzeba robić w pierwszej kolejności, jeśli się on pojawi. Najważniejsze jest zaalarmowanie wszystkich, którzy są bezpośrednio zagrożeni pożarem - np. poprzez uruchomienie alarmu przeciwpożarowego. W biurach i innych zakładach pracy, a także w szkołach ćwiczona jest ewakuacja na wypadek pożaru. W praktyce zdarza się jednak, że nie wszyscy zachowają się zgodnie z procedurą lub w obliczu zagrożenia po prostu wpadną w panikę. Należy im udzielić stosownej pomocy. Celem ewakuacji ludzi jest zapewnienie osobom szybkiego i bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożonej lub objętej pożarem.

Osoby niebiorące udziału w akcji ratowniczej powinny ewakuować się najkrótszą oznakowaną drogą ewakuacyjną poza strefę objętą pożarem lub na zewnątrz budynku. Do celów ewakuacji ludzi służą korytarze - poziome drogi ewakuacji i klatki schodowe - pionowe drogi ewakuacyjne, z których istnieje możliwość bezpośredniego wyjścia na zewnątrz. Drogi i wyjścia ewakuacyjne muszą być oznakowane pożarniczymi tablicami informacyjnymi zgodnie z PN - 92/N - 01256/02 "Znaki Bezpieczeństwa - Ewakuacja". Ewakuacją ludzi z części lub z całego obiektu zarządza kierujący akcją ratowniczo-gaśniczą. Osoby ewakuowane muszą podporządkować się poleceniom ratowników, to jest osobom prowadzącym ewakuację: strażakom, pracownikom służby zabezpieczenia obiektu.

Jeśli w pomieszczeniu znajdują się duże ilości dymu, poruszaj się z głową możliwie blisko podłogi. Do ust i nosa przyłóż kawałek odzieży, aby zabezpieczyć drogi oddechowe. Może się zdarzyć, że pożar odetnie ci drogę ewakuacji. W takim wypadku udaj się do najdalszego, nieobjętego pożarem pomieszczenia, zamknij drzwi i uszczelnij je dostępnymi środkami. Następnie otwórz okna i wezwij pomoc. Nie można dopuścić do odcięcia przez pożar drogi wyjścia z mieszkania, a gdy już do tego dojdzie, należy udać się do pomieszczenia posiadającego okno lub balkon, usytuowanego najdalej od miejsca pożaru, zabierając ze sobą (jeśli jest to możliwe) mokry koc lub ręcznik i zamykając za sobą drzwi do innych pomieszczeń na klamkę. Wchodząc do pomieszczeń lub stref silnie zadymionych, należy przyjmować pozycję pochyloną (jak najbliżej podłogi) oraz zabezpieczać drogi oddechowe prostymi środkami (np. kawałkiem odzieży). Podczas gaszenia pożaru zadbaj o bezpieczeństwo, a także o natychmiastowe zaalarmowanie osób znajdujących się w strefie zagrożenia w sposób niepowodujący paniki.

Wezwanie Służb Ratunkowych

Po zadbaniu o bezpieczeństwo osób bezpośrednio zagrożonych należy wezwać straż pożarną. Numer telefonu do Straży Pożarnej to 998, a ogólny numer alarmowy to 112. Po odebraniu telefonu przez dyspozytora powinniśmy przedstawić konkretne informacje:

• Swoje imię i nazwisko.
• Numer telefonu, z którego dzwonimy.
• Adres, pod który ma przyjechać Straż Pożarna (np. pali się budynek Urzędu Miejskiego na ulicy...).
• Opisać zdarzenie: co się pali, gdzie, czy pali się mieszkanie na piętrze.
• Poinformować, jeśli ktoś jest w środku budynku, który się pali, i czy istnieje zagrożenie zdrowia, bądź życia ludzkiego.

Ważną wskazówką będzie też rodzaj pożaru, czyli informacja o tym, jakie materiały płoną, na jakim obszarze i w jakich warunkach. Po przedstawieniu informacji możemy być jeszcze dopytani o kilka szczegółów. Bardzo ważne jest to, aby się nie rozłączać, dopóki nie uzyskamy jasnego potwierdzenia, że zgłoszenie zostało przyjęte.

Pierwsza Pomoc i Ocena Zagrożenia

Jeśli którejś z ewakuowanych osób należy udzielić pierwszej pomocy, zrób to w pierwszej kolejności. Do gaszenia pożaru przystąp po upewnieniu się, że nie zagraża to bezpieczeństwu twojemu lub innych (np. w pobliżu znajdują się materiały łatwopalne albo wybuchowe). W przypadku koniecznym należy przystąpić do ewakuacji ludzi i mienia. Należy czynności te wykonać w taki sposób, aby nie doszło do powstania paniki, jaka może ogarnąć ludzi będących w zagrożeniu, które wywołuje u ludzi ogień i dym. Panika może być przyczyną niepotrzebnych i tragicznych w skutkach wypadków w trakcie prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Dlatego prowadząc jakiekolwiek działania w przypadku powstania pożaru, należy kierować się rozwagą w podejmowaniu decyzji.

Zasady i Środki Gaśnicze

Rodzaje Pożarów i Odpowiednie Środki

W celu zrozumienia tego, jak ugasić pożar, wcześniej warto dowiedzieć się, co jest potrzebne, aby do niego doszło. Mowa jest o trzech czynnikach, do którego zaliczane jest paliwo, czyli materiał, który się zapala. Oprócz tego ogień będzie się rozprzestrzeniać, gdy dojdzie do kontaktu z tlenem, a także będzie występować wysoka temperatura. W związku z tym, jeżeli wyeliminujemy chociaż jeden czynnik, mamy duże szanse na to, że pożar nie będzie się rozprzestreniał, albo nawet go samodzielnie ugasimy.

Pożary klasyfikuje się na następujące grupy:

• Grupa pożarów A: materiały stałe, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli, np. drewno, papier, tkaniny.
• Grupa pożarów B: wszelkie ciecze i materiały stałe topiące się, np. tworzywa sztuczne, paliwa, oleje.
• Grupa pożarów C: gazy, np. metan, propan, acetylen, wodór.
• Grupa pożarów D: metale, np. magnez, sód.

Pamiętaj, aby używać odpowiednich środków gaśniczych (węże, koce gaśnicze, gaśnice) do danego rodzaju pożaru. W przeciwnym wypadku możesz pogorszyć sytuację. Koniecznie sprawdź oznaczenie na gaśnicy lub innym środku gaśniczym. Za najczęściej spotykane i stosowane możemy uznać: gaśnice pianowe, gaśnice śniegowe, gaśnice proszkowe i wodne.

Podczas akcji pożarniczych Strażacy korzystają z różnych substancji gaśniczych:

• Woda - świetnie się spisuje w gaszeniu materiałów stałych, takich jak drewno czy papier. Schładza płomienie i w efekcie eliminuje ogień.
• Pianka gaśnicza - idealna do gaszenia cieczy palnych, takich jak benzyna i oleje. Pianka tworzy powłokę, która blokuje dostęp tlenu do ognia.
• Proszki gaśnicze - na przykład proszek ABC, jest to uniwersalny środek gaśniczy stosowany do różnych typów pożarów, w tym ciał stałych, cieczy i gazów. Działają poprzez przerwanie reakcji chemicznej ognia.
• Dwutlenek węgla (CO2) - bardzo dobrze się sprawdza w trakcie gaszenia urządzeń elektrycznych, gdzie woda lub pianka mogłyby spowodować uszkodzenia. CO2 działa przez wyparcie tlenu i schładzanie płomieni.
• Gazowe środki gaśnicze - takie jak halony czy HFC-227ea, idealne do miejsc, gdzie woda mogłaby uszkodzić sprzęt.

Najważniejszą zasadą, jaką powinniśmy pamiętać, jest to, że nie każdy pożar należy gasić wodą, czy nawet przy użyciu gaśnic pianowych. Do takich sytuacji zalicza się pożar urządzeń elektrycznych, metali, a także karbidu. Wodą nie należy gasić również takich materiałów jak oleje, paliwa, czy też tłuszcze, ponieważ mamy do czynienia z zupełnie inną gęstością tych cieczy. W związku z tym zalewając zapalone wymienione ciecze wodą, doprowadzamy do rozbryzgiwania ich, co przyczyni się do przeniesienia ognia w inne miejsca. Przy pomocy wody lub piany gaśniczej, możemy gasić palące się m.in. węgiel, drewno, papier, gałęzie, czy też inne ciała stałe pochodzenia organicznego. Do palących się metali palnych, takich jak magnez, sód, uran, a także wiele innych, wykorzystuje się wyłącznie specjalne proszki gaśnicze.

Ogólne Zasady Gaszenia

Zawsze pamiętaj o poniższych zasadach:

• Kieruj strumień środka gaśniczego (wody, piany, proszku) w stronę płonącego przedmiotu, wykonując ruch od zewnątrz do środka płomieni.
• W przypadku gaszenia ściany kieruj strumień od góry do dołu.
• Nigdy nie podejmuj próby gaszenia pożaru, który szybko się rozprzestrzenia lub jest niemożliwy do opanowania ze względu na jego rozmiar.
• Pod żadnym pozorem nie stosuj wody i gaśnic wodnych do gaszenia sprzętów elektrycznych lub przedmiotów w ich pobliżu, zwłaszcza jeśli zasilanie nie zostało odcięte.
• W miarę możliwości ogranicz dostęp powietrza do pożaru, np. zamknij drzwi do płonącego pomieszczenia.
• Gdy płomieniami zostanie objęta jakaś osoba (płonie jej odzież), musisz natychmiast ją położyć i okryć kocem gaśniczym albo ubraniami - w ten sposób odetniesz dopływ tlenu.

Przed przystąpieniem do likwidacji pożaru w obiektach z urządzeniami elektrycznymi i gazowymi bezzwłocznie należy wyłączyć dopływ prądu i gazu. Równie ważne jest odcięcie pożaru od materiałów palnych znajdujących się w sąsiedztwie źródła ognia. Robi się to m.in. poprzez przerwy ogniowe, szczególnie podczas gaszenia pokryć dachów i stropów, składów drewna, pożarów lasów, albo też burzy się konstrukcje z palnych materiałów i usuwa je poza obręb miejsca objętego pożarem. Kolejną zasadą jest dążenie do obniżenia temperatury środowiska pożarowego przez stosowanie właściwych środków gaśniczych. Ważne jest też dotarcie możliwie blisko źródła ognia i atakowanie żaru (zarzewia), a nie płomieni. Najlepiej czynić to od strony (kierunku) rozszerzania się pożaru, potem trzeba go otoczyć lub wypierać w miejsca, gdzie nie ma przedmiotów palnych. Gaszenie pożaru powinno odbywać się z poziomu równego lub wyższego, ponieważ umożliwia obserwowanie skuteczności działania środka gaśniczego. Płonące firanki lub zasłony należy zerwać z karniszy i gasić na podłodze. Odzież i bieliznę gasi się również na podłodze. Meble, ściany, okładziny polewa się wodą. Trzeba zawsze pamiętać, że gaszenie pożaru jest działaniem niebezpiecznym, wymagającym ostrożności i dyscypliny.

Ewakuacja Mienia

Jeśli nie stwarza to dodatkowego zagrożenia, możliwa jest także ewakuacja mienia z płonącego budynku albo miejsca (np. dokumentów czy cennych przedmiotów). Zaleca się ewakuowanie mienia z pomieszczeń zagrożonych rozprzestrzeniającym się pożarem lub zalaniem w trakcie akcji straży pożarnej. Celem ewakuacji mienia jest zabezpieczenie cennych przedmiotów oraz ważnych dokumentów przed zniszczeniem lub uszkodzeniem w przypadku pożaru lub innego zagrożenia. Ewakuowane przedmioty i dokumenty należy umieszczać tak, aby nie były narażone na zniszczenie lub uszkodzenie. Działania ewakuacyjne muszą być prowadzone w sposób skoordynowany, niepowodujący utrudnień w innych działaniach. Kierujący działaniami powinien wstępnie określić pomieszczenia, z których należy wynieść mienie.

Specyfika Gaszenia Pożarów Lasu i Kontrowersje Taktyczne

Statystyki Pożarów i Ich Różnorodność

Statystyki mogą czasami otworzyć nam oczy na skalę problemu. Z danych gov.pl wynika, że w 2023 roku wybuchło aż 99 288 pożarów. W tym aż 29 735 pożarów dotyczyło budynków mieszkalnych, w wyniku których zginęło 365 osób, a 1921 osób zostało rannych. Chociaż statystyki pokazują, że jest to o 22 interwencje mniej do pożarów domów, niż w 2022 r., to jednak ich ilość na skalę Polski nadal jest zatrważająca. Pozostałe wyjazdy służb dotyczyły pożarów upraw (16 117), środków transportu (8607), lasów (4621), obiektów użyteczności publicznej (2261), obiektów produkcyjnych (2123) i obiektów magazynowych (862). To imponująca liczba, która zmusza do refleksji nad tym, jak różnorodne mogą być przyczyny pożarów.

Pożar może wybuchnąć w każdej chwili… Co gorsza, najczęściej zaskakuje znienacka. Las, dom, zakład pracy, samochód czy fabryka chemiczna - różnorodność zagrożeń jest ogromna.

Dylemat: Gasić Agresywnie czy Pozostawić do Wypalenia?

Wątek gaszenia pożarów budynków z wykorzystaniem "agresywnych" technik wodnych, które mogą prowadzić do zalania niższych kondygnacji i generowania dodatkowych kosztów dla właścicieli, budzi dyskusje. W przypadku pożaru domu jednorodzinnego, gdzie ogniem objęte jest całe poddasze, a betonowa podłoga oddziela je od reszty budynku, nie ma butli z gazem ani innych zagrożeń, a sąsiadujące obiekty są oddalone, pojawia się pytanie: Czy gasić i narazić właściciela na dodatkowe koszty związane z osuszaniem niższej kondygnacji, skuwanie tynków, odgrzybianiem itp., czy pozostawić pożar do wypalenia się z jednoczesnym badaniem sytuacji w pełnej gotowości? Standardem w takiej sytuacji jest podanie prądów wody w natarciu z zewnątrz i wewnątrz poddasza, co często skutkuje znacznym zalaniem.

Pojawia się dylemat: czy w pewnych sytuacjach jest sens działać "agresywnie", czy lepiej jest podjąć trochę inne działania. Warto gasić, ale z głową. Z głową operować prądami wody. Generalnie - jak najmniej wody, na jak największą powierzchnię pożaru. Stłumić płomienie, dogaszanie można naprawdę ograniczyć do minimum. Niestety, przeprowadzenie skutecznej (pod tym kątem) akcji wymaga naprawdę masy doświadczenia od ekipy gaszącej ten pożar. Wiele jednostek OSP niestety leje tyle wody, ile tylko auto/motopompa jest w stanie podać. Pożary wewnętrzne to szczególny przypadek, ale - nie zwalnia to od myślenia. Małą ilością wody można stłumić pożar, a dogaszanie uskutecznić bardzo małą ilością wody (połączoną z przegrzebaniem terenu). Należy pamiętać, że paląca się kondygnacja (pozwolenie na jej swobodne wypalenie) wpływa bardzo niekorzystnie na wytrzymałość konstrukcji, szczególnie dla kondygnacji wyższej (oraz niższej) miejsca pożaru. Jeśli właściciel posesji nie chce ingerencji wodą, a jedynie swobodnego dopalenia się poddasza, niech nie dzwoni po straż pożarną. Ile czasu trwałaby akcja, gdzie najpierw dozorujemy swobodne wypalanie się budynku, a następnie przystępujemy do dogaszenia i rozbiórki? Kto za to zapłaci? Jeśli nie liczy się każdego grosza i warunki na to pozwalają (poszycie dachu się rozpadło itd.), można pokusić się o podanie piany/roztworu - owszem, karkołomne to i niepodręcznikowe, ale w pewnym znanym wypadku (też pożar poddasza) wbrew pozorom całkiem nieźle się sprawdziło, choć naturalnie jest to mocno kontrowersyjne i zdania na ten temat są bardzo podzielone. Ideałem byłby CAFS (Compressed Air Foam System), ale ze względu na fakt, że nie jest powszechnie stosowany, jest to raczej nierealna opcja. Jest to sensowne tylko wtedy, gdy mamy ku temu warunki. Warto jednak zasygnalizować taką możliwość.

Metoda Wypalania (Ogień od Dowietrznej Strony) w Walce z Pożarami Lasu

Zalety i Wyzwania

Wykorzystanie ognia do gaszenia pożarów lasów to zapomniana w Polsce metoda. Dyskusja o powrocie do tej techniki jako rozwiązania taktycznego została zapoczątkowana na konferencji „Ogień a gospodarka leśna i ochrona przyrody”. Głównym tematem spotkania były zagadnienia dotyczące używania ognia w ochronie i kształtowaniu niektórych zasobów przyrody na gruntach leśnych. Potrzeby i uzasadnianie używania ognia do celów związanych z gospodarką leśną pozostawmy w gestii właścicieli i zarządców lasów oraz ekologów - z wyjątkiem czynnego udziału Państwowej Straży Pożarnej w ustalaniu sposobów zabezpieczenia takich czynności. Skupmy się na innym aspekcie konferencji: jej uczestnicy (kierownictwo Państwowej Straży Pożarnej i Lasów Państwowych) rozpoczęli bowiem merytoryczną dyskusję o zmianie dotychczasowego podejścia do wykorzystania ognia w gaszeniu pożarów lasu.

Metoda ta sprowadza się głównie do usunięcia materiałów palnych poprzez ich wypalenie przed frontem pożaru. Taką technologię można z powodzeniem zastosować do zmniejszania tempa dynamicznie rozwijającego się frontu pożaru oraz dogaszania boków na dużych pożarzyskach. Państwowe Gospodarstwo Leśne już na początku lat 80. rozpoczęło intensywną budowę systemu obronnego dla dużych kompleksów leśnych, które wraz z wprowadzonymi w ostatnim okresie narzędziami umożliwiają pełne i bezpieczne zastosowanie ognia. Wdrożono program model pożaru lasu do prognozowania rozwoju pożaru, a w szczególności do zaplanowania w funkcji czasu miejsca usytuowania linii obrony.

Są jednak i słabe strony tej metody: obawa przed odpowiedzialnością za podjętą decyzję, brak dobrego opisu tej technologii w polskiej literaturze pożarniczej, pominięcie jej w szkoleniu kadr pożarniczych i ćwiczeniach na terenach leśnych, brak profesjonalnego przygotowania wybranych jednostek interwencyjnych do takich działań; a wreszcie niedoskonały stan prawny. I jeszcze prozaiczna trudność - brak odpowiedniego sprzętu do bezpiecznego i sprawnego zakładania ognia (łatwa do usunięcia, bo wystarczy wyposażyć wybrane pojazdy straży pożarnej i leśne bazy sprzętu w tzw. wypalarki, które sprawdzają się doskonale i są dostępne na rynku UE. Wpływ dominującego kierunku wiatru na rozwój zakładanego ognia oraz ograniczenie strefy zadymienia w tym rejonie można skutecznie wyeliminować, stosując mechaniczną dmuchawę. Sprawdzi się tutaj dmuchawa do usuwania jesiennych liści, która z powodzeniem może stanowić dodatkowe wyposażenie leśnej bazy sprzętu gaśniczego lub samochodu gaśniczego.

Aspekty Prawne i Historyczne

Rozpatrując wdrożenie metody gaszenia ogniem, należy również mieć na uwadze potrzebę zmian w prawie. Zasady korzystania z ognia w lesie reguluje art. 30 ust. 3 i 4 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach: ust. 3 zakazuje wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych. Dodatkową regulacją jest § 40 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. O ile prawo wyraźnie dopuszcza zastosowanie ognia na gruntach leśnych w celach gospodarczych - za zgodą właściciela i nadleśniczego, o tyle wyraźnie brakuje takiej regulacji w przepisach dotyczących prowadzenia działań gaśniczych. Rozporządzenie Rady Ministrów z 4 lipca 1992 r. w sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez kierującego działaniem ratowniczym w żadnym zapisie nie ułatwia KDR (Kierującemu Działaniem Ratowniczym) podjęcia takiej decyzji. Uregulowanie tej kwestii stosownymi przepisami i odpowiednimi procedurami jest potrzebne, a inicjatywa i wybór miejsca tej regulacji należy do komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej i ministra spraw wewnętrznych.

Warto przypomnieć, że gaszenie pożarów lasu wodą dowożoną przez pojazdy gaśnicze wyposażone w beczki ma dość krótką historię. Wcześniej system stanowili strażacy i tzw. leśne drużyny ratownicze, wyposażeni w łopaty, tłumice i gałęzie. Ostateczną linią obrony były naturalne przerwy ogniowe lub wprowadzone w IX wieku szerokie pasy przeciwpożarowe I i II rzędu. Wykonywanie pasów ogniowych było wówczas spowodowane bardzo dużymi powierzchniami drzewostanów sosnowych. Były one doskonale przygotowanym miejscem do tzw. odpalenia w stronę zmierzającego pożaru. Decyzję o użyciu ognia podejmowała służba leśna. Rok 1992 zapisał się w powojennej historii polskiego leśnictwa jako rok największych strat popożarowych. Spaleniu uległo wówczas 37 631 ha drzewostanów. Tylko 9 i 11 sierpnia 1992 r. na terenach zachodniej i północnej Polski powstały cztery katastrofalne pożary. W dniach 26-30 sierpnia pożar Kuźnia Raciborska 1992 objął powierzchnię 9080 ha, a w akcji gaśniczej poniosło śmierć dwóch strażaków.

Przykłady z Praktyki i Doświadczenia

Czy da się zwalczać w Polsce pożary lasu ogniem? Zdaniem ekspertów, tak. Pełniąc funkcję inspektora ochrony przeciwpożarowej lasu w Okręgowym Zarządzie Lasów Państwowych w Szczecinie, taką taktykę zastosowano po raz pierwszy z powodzeniem w Nadleśnictwie Kliniska w Wielkanoc 1968 r., wykorzystując istniejący pas przeciwpożarowy przed frontem pożaru. Dowódca akcji gaśniczej przystał na takie rozwiązanie, a przekonano go, powołując się na brak dostatecznych sił straży pożarnej, niedużą prędkość rozwoju pożaru oraz podając, że taką możliwość dopuszcza - zapis obowiązującego wówczas rozporządzenia ministra gospodarki komunalnej z 14 lipca 1951 r. W czasie suszy w 1976 r. w Borach Dolnośląskich na czynnych poligonach wojskowych rozwinęło się równocześnie kilka dużych pożarów lasu. Po pokonaniu przez jeden z pożarów tzw. autostrady na terenie Nadleśnictwa Bolesławiec podjęto decyzję o wypaleniu północnej części autostrady bez wybudowanej jeszcze jezdni i przyległego drzewostanu przed zbliżającym się frontem pożaru w Nadleśnictwie Żagań. Pożar został skutecznie zatrzymany w godzinach wczesno-popołudniowych w trakcie bardzo intensywnego rozwoju na jego froncie. Decyzję o wykorzystaniu ognia zaakceptował komendant rejonowy straży pożarnych, powierzając jej wykonanie służbie leśnej. Trzeba podkreślić, że w wymienionych przypadkach podstawowym problemem był brak sprzętu do sprawnego i w miarę szybkiego założenia równoległej linii ognia.

Z takim problemem spotkano się także przy bardzo dużym pożarze w Nadleśnictwie Lubsko (tzw. pożar Zasieki 82). W akcji gaśniczej dwukrotnie zastosowano metodę wypalania. Pierwsze założenie ognia wzdłuż drogi Brody - Zasieki na długości około 300 m zakończyło się niepowodzeniem, głównie z powodu braku pomocy kadry dowódczej straży pożarnej w odpalaniu i braku narzędzi do sprawnego zakładania ognia na tak długim odcinku. Spowodowało to niebezpieczne zbliżenie się frontu pożaru w jego osi do drogi. Jednak zasadnicze opóźnienie w odejściu założonego ognia w kierunku frontu pożaru na jednym odcinku było spowodowane wcześniejszym, a wyraźnie zabronionym, zmoczeniem przedpola przez sekcję straży pożarnej. Do listy niepowodzeń w wykorzystaniu metody wypalania można dopisać także akcję gaszenia pożaru lasu na polu roboczym poligonu Żagań w sierpniu 1983 r. oraz pożaru w okolicach Kuźnia Raciborskiej w 1992 r. Przełom w zastosowaniu wypalania jako metody gaszenia oraz w wielu innych aspektach ochrony przeciwpożarowej polskich lasów nastąpił po ocenie przebiegu akcji gaśniczej pożaru Zasieki 1982. Finałem tej oceny i wniosków podjętych na naradzie krajowej w sprawie poprawy ochrony przeciwpożarowej lasów było między innymi wprowadzenie do zasad gospodarki leśnej pasów biologicznych jako linii obrony.

Latem, przy kilkudniowej pogodzie pożarowej, po przekształceniu się pożaru pokrywy gleby w pożar całkowity drzewostanu należy spodziewać się szybkości frontu pożaru w wysokości 5-10 m/min oraz przyrostu spalonej powierzchni od 25 do 100 ha na godzinę. Obwodnica wymagająca skutecznych działań gaśniczych takiego pożaru np. na powierzchni 250 ha wynosi przeciętnie ok. 5 km. Lepiej wypalić celowo jeden oddział lasu, niż pozwolić na spalenie się następnych pięciu. Obły kształt pożarzyska świadczy często o braku lub niezrealizowaniu dobrego i skutecznego zamiaru taktycznego przy likwidacji pożaru lasu.

tags: #pozar #gasic #od #dowietrznej #strony