Pożar Hali Recyklingu w Myszkowie: Przyczyny, Skutki i Badania Środowiskowe

W dniu 15 sierpnia 2019 roku, około godziny 5:50, straż pożarna w Myszkowie odebrała zgłoszenie o pożarze na terenie Zakładu Przerobu Odpadów Przemysłowych spółki VIG przy ulicy Pułaskiego. Paliła się hala produkcyjna oraz hałda materiałów odpadowych przeznaczonych do recyklingu.

Przebieg Pożaru i Skala Zdarzenia

Kiedy strażacy przybyli na miejsce zdarzenia, cała hala o wymiarach około 40 na 60 metrów była już objęta ogniem. Sytuacja była na tyle poważna, że akcją gaśniczą początkowo dowodził komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, nadbrygadier Jacek Kleszczewski, a następnie do Myszkowa przyjechał komendant główny PSP, gen. brygadier Leszek Suski. W wyniku pożaru hala zakładu spłonęła całkowicie, natomiast strażakom udało się ochronić budynki biurowe. W trakcie akcji gaśniczej budynek hali zawalił się.

Początkowo z ogniska pożaru wydobywał się jaśniejszy dym, jednak po zapaleniu się papy, która była ułożona warstwowo w znacznych ilościach, zaczął tworzyć się czarny dym. Prawdopodobnie to zapalone paliwo było przyczyną długiej akcji straży pożarnej. Czarna chmura dymu unosiła się w górę i była wyraźnie widoczna nawet z dala od centrum wydarzeń. Początkowe doniesienia o wybuchach blaszanych beczek zostały sprostowane; w rzeczywistości były to wybuchy sprężarek.

Mieszkańcy Myszkowa, w tym jedna z czytelniczek polsatnews.pl mieszkająca w pobliżu palącego się zakładu, relacjonowali, że "nie da się otworzyć okien" z powodu zadymienia.

Charakterystyka Zakładu Przerobu Odpadów "VIG"

Zakład Przerobu Odpadów Przemysłowych PPUH "VIG" Sp. z o.o. w Myszkowie zajmuje się odzyskiem i recyklingiem odpadów przemysłowych i poużytkowych. Posiada nowoczesną, unikatową w skali kraju linię do pełnego recyklingu zużytych filtrów olejowych, paliwowych i powietrznych, a także sorbentów, czyściw i zaolejonych ubrań roboczych. Dodatkowo w zakładzie funkcjonuje linia technologiczna do odzysku odpadów skórzanych, gumowych, tekstylnych i z tworzyw sztucznych. Zakład może również wytwarzać z odpadów paliwa alternatywne. Przetwarzane surowce to m.in. odpady niebezpieczne (olejowe, paliwowe, powietrzne), uszczelki, włóknina. Obróbka tych surowców odbywa się mechanicznie.

Zwracano uwagę na powtarzalność odpadów w zakładzie, co miało eliminować wprowadzanie nowych, potencjalnie zanieczyszczających środowisko substancji. Maszyny i technologie wykorzystywane w firmie, w tym urządzenia Mewa z 2004 roku, były określane jako "Mercedes" w tej branży. Hala wyposażona była w gaśnice i ścianę pożarową, która, obmurowana, spełniła swoje zadanie, chroniąc całą konstrukcję hali. Dodatkowo istniał agregat, a w przypadku zagrożenia personel był szkolony do wyłączania maszyn i prądu.

Działania Ratownicze i Monitoring Środowiska

Po kilku godzinach akcji strażacy opanowali pożar, jednak dogaszanie pogorzeliska trwało jeszcze wiele godzin, prawdopodobnie przez cały dzień i noc. Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Chemiczno - Ekologicznego przeprowadziła wstępne badania, w zakresie których było rozpoznanie strefy zagrożenia, zasięgu strefy oraz pomiary czystości atmosfery pod kątem działań chemicznych. Stwierdzono wydobywanie się czarnych kłębów dymu w znacznych ilościach, ale początkowo nie wykryto zagrożeń.

Brak Danych Historycznych

W związku z faktem, iż badania i dokumenty dotyczące pożaru na terenie zakładu recyklingu odpadów VIG Sp. z o.o. w Myszkowie, który miał miejsce w 2011 roku, przechowywane były w archiwach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach (Delegatura w Częstochowie) przez okres pięciu lat, ani WIOŚ, ani Gmina nie były w posiadaniu wyników pomiarów z tamtego okresu. To utrudniło porównanie obecnych wyników z wcześniejszymi danymi.

Pomiary Jakości Powietrza i Gleby

Na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Katowicach znalazła się informacja, że wstępne dwugodzinne sesje pomiarowe emisji, wykonane na miejscu w dwóch różnych stanowiskach, nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm badanych składników.

W dniu 11 września 2019 roku ponownie wystąpiono do WIOŚ w Katowicach o jak najszybsze przekazanie wyników badań przeprowadzonych po pożarze. Jednocześnie zwrócono się o przeprowadzenie badań gleby z terenu należącego do Polskiego Związku Działkowców, Rodzinny Ogród Działkowy im. „Wypoczynek” przy ul. Szpitalnej w Myszkowie, z uwagi na prowadzone tam uprawy warzyw i owoców oraz obawy użytkowników o jakość płodów.

W dniu 26 września 2019 roku WIOŚ w Katowicach (Delegatura w Częstochowie) przesłał faks z wynikami badań przeprowadzonych w związku z pożarem. Z informacji wynika, że:

• Przeprowadzone badania gleby nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych zawartości zanieczyszczeń w stosunku do obowiązującego rozporządzenia w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz.U. z 2016, poz. 1395), załącznika nr 1. Teren użytkowany przez Przedsiębiorstwo "VIG" w Myszkowie należy zaliczyć do grupy IV według tego rozporządzenia.
• W związku z dogaszaniem pogorzeliska i prowadzoną akcją ratowniczo-gaśniczą, grupa rozpoznania chemicznego KM PSP w Bielsku-Białej przeprowadziła w dniu 16 sierpnia 2019 roku badania jakości powietrza wokół miejsca zdarzenia. Tego dnia nie stwierdzono zagrożenia chemicznego.
• W ramach prowadzonych działań ratowniczo-gaśniczych na bieżąco prowadzony był monitoring substancji niebezpiecznych w powietrzu w strefie zagrożenia bezpośrednich działań przez grupę rozpoznania chemicznego KM PSP w Bielsku-Białej. Na podstawie odczytów i analiz nie stwierdzono zagrożenia chemicznego. Inspektorzy WIOŚ w trakcie działań w dniu 15 sierpnia 2019 roku uzyskali informacje o podwyższonych stężeniach tlenku węgla bezpośrednio w otoczeniu miejsca pożaru.
• Na zlecenie WIOŚ w Katowicach, w dniu 20 sierpnia 2019 roku, Centralne Laboratorium Badawcze GIOŚ (oddział w Katowicach) wykonało, przy użyciu ambulansu pomiarowego, badania jakości powietrza na terenach zabudowy mieszkaniowej wokół zakładu, tj. w rejonie ulic Korczaka (posesja nr 20), skrzyżowania ulic Korczaka i Lotnicze, ulicy Jaśminowej w pobliżu szpitala, ulicy Wojska Polskiego (posesja nr 22), ulicy Rolniczej (posesja nr 3) i ulicy Pułaskiego (posesja nr 20). Wartości stężeń amoniaku, chloru, dwutlenku siarki, cyjanków (grupy substancji), związków chloroorganicznych oraz diizocyjanianów toluenu w powietrzu nie przekroczyły wartości progowej oznaczalności tych związków przez aparaturę pomiarową.

Ustalenie Przyczyn i Straty

Prokuratura Okręgowa w Częstochowie umorzyła śledztwo w sprawie "sprowadzenia niebezpieczeństwa utraty zdrowia i życia wielu osób oraz strat w mieniu znacznej wartości" w związku z pożarem, który latem 2019 roku wybuchł na terenie Zakładu Przerobu Odpadów w Myszkowie.

Trwa ustalanie przyczyn pożaru, choć eksperci wskazują, że pogoda nie miała wpływu na jego wybuch. Jako potencjalne czynniki rozważano partię kordu (który jest łatwopalny), obecność papy oraz zapalone paliwo.

Straty wynikające z pożaru są wielowymiarowe i szacowane w milionach. Oprócz zniszczonej hali, firma utraciła również rynek odbiorców, w tym klientów z Litwy, Czech i Polski, który teraz trzeba będzie odbudować. Pracownicy, choć zaniepokojeni całą sytuacją, wykazywali pozytywne nastawienie. Zakład doceniał swoich pracowników, zapewniając im rok wcześniej nowe szatnie i łaźnie. W perspektywie najbliższych działań przewidziano tymczasowy dozór hali.

tags: #pozar #hali #recyklingu #myszkow