Postęp technologiczny, miniaturyzacja i rozwijanie możliwości obrazowania czynią termowizję nieodzownym narzędziem we współczesnym ratownictwie. Czasem nawet poznając możliwości tej technologii i usprawnienia wynikające z jej stosowania, strażacy wręcz nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Toteż całkiem słusznie zaczynają pojawiać się głosy mówiące o konieczności posiadania kamer termowizyjnych w każdej jednostce ratowniczo-gaśniczej.
Czym jest termografia w ratownictwie?
Wedle nazewnictwa naukowego proces obrazowania w paśmie podczerwieni o średniej długości fal (zakres 9 do 14 μm) nazywamy termografią. Owa technologia pozwala na odbiór promieniowania cieplnego, które emitują wszystkie ciała, a następnie zamienia promieniowanie na obraz podobny do fotografii.
Ze względu na to, że oko ludzkie najlepiej odbiera kontrasty w odcieniach szarości, właśnie taki wzór kolorystyczny mają termogramy, czyli obrazy z termowizji. Używanie czarno-białej palety pozwala na lepsze zrozumienie różnic temperatur w środowisku pożaru, unikając rozproszenia wynikającego z bardziej skomplikowanych, kolorowych skal.
Wymagania techniczne i norma NFPA 1801
Sprzęt dla strażaków musi być „strażakoodporny” - zdolny do pracy w ekstremalnym zapyleniu, wysokiej temperaturze, przy uderzeniach mechanicznych oraz kontakcie z wodą. Punktem odniesienia przy ocenie jakości urządzeń jest standard NFPA 1801.
Kluczowe testy wytrzymałości:
- Testy w wysokich temperaturach oraz próby ogniowe.
- Odporność na wibracje, uderzenia i upadek na beton.
- Test wodoszczelności (zanurzenie w wodzie).
- Testy odporności wyświetlaczy na zarysowania i trwałość oznakowań.
Parametry wpływające na skuteczność działań
Wybór odpowiedniej kamery powinien opierać się na zrozumieniu parametrów technicznych:
- Pole widzenia (FOV): Ważny parametr wpływający na wygodę pracy i zdolność przeszukiwania zadymionych pomieszczeń.
- Rozdzielczość: Zgodnie z NFPA 1801 pożądana rozdzielczość to 320 x 240 pikseli. Niższe wartości (np. 160 x 120) ograniczają zdolność dostrzegania detali (jak np. ręka osoby poszkodowanej) z większej odległości.
- Częstotliwość odświeżania: Powinna wynosić powyżej 30 Hz, aby zapewnić płynność obrazu dla ludzkiego oka. Niższe wartości (9-16 Hz) powodują „klatkowanie” obrazu, co utrudnia pracę dynamiczną.
Kamery termowizyjne w utrzymaniu urządzeń mechanicznych PL
Podział kamer: sytuacyjne a taktyczne
Producenci dzielą urządzenia na dwie główne kategorie, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa strażaków:
| Cecha | Kamery sytuacyjne | Kamery taktyczne |
|---|---|---|
| Zastosowanie | Zapobieganie dezorientacji | Rozpoznanie, przeszukanie, działania gaśnicze |
| Złożoność | Niska | Wysoka |
| Cena | Bardziej dostępne | Wyższa |
Techniki pracy z kamerą termowizyjną
Należy pamiętać, że kamera nie jest termometrem - jej wskazania są uśredniane. Niezbędne jest zatem gruntowne przeszkolenie. Praca z urządzeniem powinna polegać na skanowaniu przestrzeni, a nie na obserwowaniu jednego punktu. Zalecana metoda skanowania obejmuje sprawdzenie warunków podsufitowych, przestrzeni przed strażakiem, obszaru przypodłogowego oraz sprawdzenie terenu za plecami.