Dziś, w poniedziałek 12 września 2022 roku, tuż przed godziną 19 stargardzcy strażacy zostali powiadomieni o pojawieniu się ognia w opustoszałej kamienicy stojącej na rogu ulicy Chrobrego i Portowej. Mł. bryg. Paweł Różański z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Stargardzie poinformował: „3 zastępy strażaków pojechały do gaszenia pożaru kamienicy przygotowanej do rozbiórki przy ul. B. Chrobrego - takie zgłoszenie mieliśmy około godziny 19”. Akcja gaśnicza trwała, a po jej zakończeniu Paweł Różański z KP PSP wyjaśnił, że podpalone zostały śmieci w pomieszczeniu na I piętrze opuszczonego budynku. Na szczęście nikomu nic się nie stało.
Historia i stan kamienic przy Chrobrego
Przedwojenne kamienice znajdujące się na rogu ul. Chrobrego i Portowej w Stargardzie mają długą i trudną historię, naznaczoną wieloma incydentami pożarowymi, które doprowadziły do ich obecnego stanu opuszczenia i planowanej rozbiórki.
Ważne incydenty pożarowe
Przedwojenne kamienice przy ul. B. Chrobrego zostały wyłączone z użytkowania po pożarze, który miał miejsce na ostatnim piętrze budynku w 2011 roku. Ranny został wówczas lokator mieszkania, a lokal spłonął doszczętnie. Od tego czasu w budynkach kilkukrotnie interweniowała straż pożarna. Ogień zaprószali przede wszystkim bezdomni, którzy znajdowali sobie tam miejsce do przebywania.
W lutym 2011 roku ogień zajął dach i poddasze kamienicy przy ul. Chrobrego 16. Ośmiu mieszkańców ewakuowano, a w pożarze zostali poszkodowani strażak i lokator. Przyczyną było zaprószenie ognia. Dla lokatorów trzeba było szukać innych mieszkań.
W 2016 roku kamienica przy ul. Chrobrego 16, która spłonęła w 2011 roku, została rozebrana. Okoliczni mieszkańcy wyrażali zadowolenie: „Bardzo dobrze, bo w tym budynku nocowali bezdomni”, dodając, że obiekt „groził zawaleniem”. Wyburzono również przyległe do kamienicy przybudówki i pomieszczenia gospodarcze, a podwórko zostało uporządkowane.
Natomiast w dwóch pozostałych kamienicach, o numerach 12 i 14, pożar wybuchł we wrześniu zeszłego roku (przed wrześniem 2022 roku).
Plany modernizacji i nieudana sprzedaż
Pomimo trudnego stanu, Urząd Miejski w Stargardzie kilkukrotnie podejmował próby zagospodarowania terenu i budynków, jednak z różnym skutkiem. Kamienice były obiektem zainteresowania w kontekście rewitalizacji Starego Miasta.
Pierwotne plany Stargardzkiego TBS
W 2016 roku Urząd Miejski w Stargardzie informował, że podejmie się modernizacji kamienic przy ul. Chrobrego. Prace miały polegać na wyburzeniu jednego budynku wraz z przyległymi budynkami gospodarczymi oraz modernizacji dwóch pozostałych. Na miejscu wyburzonej kamienicy miała powstać nowa, w której planowano 23 mieszkania. W całym cztero- i pięciokondygnacyjnym kompleksie Stargardzkie TBS miało 14 mieszkań oddać pod wynajem z partycypacją, a 9 przeznaczyć na sprzedaż. Na parterze miały znaleźć się 2 lokale usługowe i 3 garaże.
Wiosną następnego roku (2017) miała ruszyć odbudowa kamienicy. Jednocześnie miały rozpocząć się przebudowa dwóch przyległych budynków nr 12 i 14. Wszystkie inwestycje przy Chrobrego miały się zakończyć pod koniec 2018 roku, a ich koszt szacowano na 5 mln zł. Inwestorem było Stargardzkie Towarzystwo Budownictwa Społecznego. Część nowych lokali zarządca zamierzał sprzedać, część przeznaczyć na wynajem.
Na zagospodarowanie tej części Starego Miasta był ogłoszony konkurs. „Elewacja od strony ulicy zakłada odtworzenie kształtu i detalu historycznego, w tym dwukondygnacyjnego wykusza balkonów”, a „elewacje od strony dziedzińca i Kanału Młyńskiego mają mieć charakter współczesny”, jak czytamy w opracowaniu dotyczącym kamienicy oficynowej. TBS szykowało się też do budowy mieszkań wzdłuż ul. Garncarskiej za nowym kompleksem, które miały powstać do roku 2020.
Nieudana próba sprzedaży i jej przyczyny
Do realizacji tych szeroko zakrojonych planów jednak nie doszło. W zeszłym roku (2021) Miasto zdecydowało, że kamienice zostaną wystawione na sprzedaż. Urzędnicy liczyli, że atrakcyjna lokalizacja na Starym Mieście przyciągnie inwestorów. Stargardzkie TBS w sierpniu wystawiło nieruchomość do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, ustalają kwotę wywoławczą na 600 000 zł. Sprzedaży podlegały działki w rejonie ulic Kazimierza Wielkiego, Garncarskiej i Bolesława Chrobrego, niezabudowane oraz zabudowane budynkami do rozbiórki.
Prezydent Stargardu Rafał Zając na październikowym posiedzeniu Komisji Oświaty, Kultury i Sportu poinformował, że podjęto decyzję o modernizacji kamienic przy ul. Chrobrego. - Początkowo uznano, że ten obiekt zostanie sprzedany. Żeby wzmocnić ekonomicznie atrakcyjność sprzedaży, podjęto wspólny proces sprzedaży, ponieważ właścicielem kamienic jest STBS Sp. z o.o., a Miasto jest właścicielem gruntu obok tych kamienic, aż do budynku powojennego przy ul. Kazimierza Wielkiego - powiedział Rafał Zając. - Miasto wspólnie z STBS Sp. z o.o. W przetargu ogłoszonym przez STBS Sp. z o.o. nie zgłosił się jednak ani jeden chętny.
Wpływ badań archeologicznych
Lokalizacja nieruchomości jest bardzo atrakcyjna, znajduje się w samym centrum Starego Miasta, w pobliżu licznych zabytków, szkół, galerii handlowej i przystanków komunikacji miejskiej. Mimo to nie znalazł się na nią kupiec. Przyczyną tego stanu rzeczy okazał się czynnik archeologiczny.
„Fakt niemożliwego do określenia kosztu i czasu trwania prac archeologicznych spowodował, że nie złożono nam oferty na zakup tej nieruchomości. Zdecydowaliśmy, że sami wyburzymy kamienice i przeprowadzimy badania, aby potem sprzedamy same działki” - wyjaśnił prezydent Stargardu. Podkreślił, że „jak przy każdej inwestycji, która wymaga przeprowadzenia badań archeologicznych, skala niewiadomych związanych z badaniem gruntu, co może kryć się w ziemi oraz czasem, który jest wymagany, żeby te prace przeprowadzić, jest dość istotna”. Stargard ma już doświadczenie w tego typu działaniach; podobne kroki podejmowano przy rewitalizacji kamienicy przy Chrobrego 21.
Obecna sytuacja i przyszłość nieruchomości
Co dalej z kamienicami przy Chrobrego 12, 14, 16?
Stargardzkie TBS ostatecznie nie będzie realizowało inwestycji na nieruchomościach przy ul. Chrobrego 12, 14, 16. Będą one przedmiotem zbycia, razem z sąsiednimi nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy - Miasta Stargard. Obecnie nieruchomości przygotowywane są do zbycia. Oznacza to, że po wyburzeniu i przeprowadzeniu badań archeologicznych, sprzedane zostaną same działki, co ma ułatwić znalezienie inwestora i rozwój tej części Starego Miasta.
