Pożary Kombajnów i Pól Uprawnych: Analiza Incydentów i Zasady Bezpieczeństwa

Upały panujące podczas letnich miesięcy, połączone z intensywnymi pracami żniwnymi, corocznie zwiększają ryzyko wystąpienia pożarów pól uprawnych i maszyn rolniczych. Brak opadów deszczu, choć sprzyja żniwom, jednocześnie potęguje zagrożenie ogniowe. Poniższa analiza przedstawia wybrane incydenty pożarowe oraz kluczowe zasady prewencji, mające na celu minimalizację strat.

Wzrost Ryzyka Pożarowego podczas Żniw

Okres letni to czas intensywnych prac żniwnych, podczas których niezwykle istotne jest zachowanie szczególnej ostrożności. Niestety, wysokie temperatury i suche warunki sprawiają, że nawet niewielka iskra może doprowadzić do poważnych pożarów. Tylko we wtorek, 24 lipca 2018 roku, strażacy z powiatu nowotomyskiego dwukrotnie byli wzywani do pożarów upraw rolnych, co świadczy o skali problemu.

Wybrane Incydenty Pożarowe z Lat Ubiegłych

Pożary w Regionie Nowotomyskim (2018)

Około godziny 15:30, pięć zastępów gaśniczych z JRG Nowy Tomyśl, OSP Kuślin, OSP Wąsowo i OSP Michorzewko zostało zadysponowanych do pożaru ścierniska na powierzchni 3 hektarów w miejscowości Kuślin. Na szczęście, w tym przypadku nie doszło do zapalenia zboża na pniu i nie odnotowano strat materialnych. Zastęp strażaków z OSP Bukowiec, w tym czasie, zabezpieczał operacyjnie rejon JRG w siedzibie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu.

Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja podczas pożaru w miejscowości Nowa Wieś Zbąska, gdzie zgłoszenie wpłynęło około godziny 19:15. Tam ogień strawił 2 hektary zboża na pniu oraz kombajn zbożowy marki Class. Straty spowodowane pożarem wstępnie oszacowano na kwotę 607 tysięcy złotych. Do walki z żywiołem zadysponowano dwa zastępy gaśnicze z JRG Nowy Tomyśl, dwa zastępy z OSP Zbąszyń oraz po jednym zastępie z OSP Nądnia, OSP Przyprostynia i OSP Nowa Wieś Zbąska, a także po dwa zastępy z OSP Zbąszynek i z OSP Dąbrówka Wielkopolska. Te dwie ostatnie jednostki z województwa lubuskiego, z powiatu świebodzińskiego, wsparły działania strażaków z powiatu nowotomyskiego, ponieważ do pożaru doszło niemal na granicy województw. Na miejsce pożaru udał się również dowódca Jednostki Ratowniczo Gaśniczej w Nowym Tomyślu asp. sztab. Andrzej Łaciński. Działania gaśnicze strażaków, wsparte sprzętem rolniczym, spowodowały, że ogień nie przeniósł się na pozostałą część ogromnego areału zboża. Zastęp strażaków z OSP Boruja Kościelna, w trakcie nieobecności strażaków z JRG Nowy Tomyśl, zabezpieczał operacyjnie rejon JRG w siedzibie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Tomyślu.

Pożar Ścierniska w Bończy z Udziałem OSP Kraśniczyn

Krasnostawscy strażacy dwukrotnie interweniowali w miejscowości Bończa podczas pożaru ścierniska. Pierwsze wezwanie otrzymali około godziny 17:00, a drugie półtorej godziny później. W akcji gaśniczej aktywnie uczestniczyli druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej w Kraśniczynie, co podkreśla ich kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa lokalnej społeczności.

Inne Pożary Kombajnów i Upraw

• Leszczany, gmina Żmudź: Po godzinie 18:00 chełmscy strażacy otrzymali zgłoszenie o pożarze kombajnu w trakcie pracy. Kierujący maszyną, próbując uciec z pola, aby ograniczyć straty, niestety uszkodził pobliską linię energetyczną. W akcji uczestniczyli strażacy z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Chełmie oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w Żmudzi.
• Powiat parczewski (woj. lubelskie): Żniwa rozpoczęły się wyjątkowo wcześnie, przynosząc pierwsze pożary kombajnów, zbóż i ściernisk. W miejscowości Kostry zapalił się kombajn, w wyniku czego spłonęło 0,5 ha ścierniska i słomy. Odnotowano także pożar zboża na pniu na powierzchni około 3 ha, gdzie na szczęście nie było osób poszkodowanych.
• Rataje, Olszewo-Borki: 26 lipca doszło do pożaru, który objął zarówno kombajn, jak i część zboża na pniu. Dzięki błyskawicznej reakcji strażaków udało się opanować sytuację. Całkowitych strat materialnych uniknięto, jednak kombajn został poważnie uszkodzony przez płomienie.
• Region Gostynia: W ostatnią niedzielę czerwca, z powodu afrykańskich upałów i suszy, zgłoszono masowe pożary w okolicach Gostynia. Podczas prac w polu zapalił się kombajn, a ogień szybko rozprzestrzeniał się, potęgowany wiatrem. Paliły się pola w okolicach wsi Dusina, Daleszyn, Malewo. W akcji gaśniczej brało udział około 30 zastępów straży z powiatów leszczyńskiego, kościańskiego i krotoszyńskiego, jednostki z powiatu gostyńskiego oraz 3 samoloty gaśnicze. Rolnicy, wykorzystując sprzęt rolniczy, aktywnie pomagali w tłumieniu ognia.
• Końskowola, powiat puławski: Wczoraj wieczorem doszło do pożaru kombajnu oraz zboża na pniu. Z ogniem walczyły cztery zastępy strażaków z terenu powiatu puławskiego, w tym PSP Puławy, OSP Pożóg, OSP Końskowola i OSP Witowice. Ogień został opanowany w ciągu kilkudziesięciu minut, a w pożarze nikt nie ucierpiał.

Zasady Bezpieczeństwa i Zapobiegania Pożarom podczas Żniw

Aby zminimalizować ryzyko pożarów w okresie żniw, należy bezwzględnie przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa. Wiele pożarów można uniknąć poprzez odpowiednie przygotowanie i świadomość zagrożeń.

Przygotowanie i Konserwacja Maszyn Rolniczych

Maszyny i urządzenia pracujące po kilkanaście godzin dziennie wymagają codziennych zabiegów konserwacyjnych. Przed rozpoczęciem prac należy:

• Usunąć z podzespołów ślady smarów, olejów i paliwa.
• Dokładnie oczyścić silnik z pyłu i zanieczyszczeń.
• Sprawdzić stan instalacji elektrycznej, akumulatorów, złączy i zacisków elektrycznych.
• Nie wolno eksploatować silnika przy uszkodzonym lub zanieczyszczonym tłumiku wydechu.
• Należy systematycznie usuwać zanieczyszczenia z osłony chłodnic.
• Maszynę przed rozpoczęciem pracy należy osłuchać, a po kilku minutach sprawdzić temperaturę łożysk, przekładni i oblachowania.

Wyposażenie Przeciwpożarowe i Gotowość Działania

Wyposażenie maszyn w sprawny podręczny sprzęt gaśniczy jest kluczowe. Zabezpieczenie kombajnu powinny stanowić co najmniej dwie gaśnice min. 6 kg. Dodatkowo, na maszynie powinna znajdować się łopata lub saperka do ewentualnego przysypywania ziemią płonącej słomy. Ogromną rolę w minimalizacji strat pożarowych odgrywa również sprzęt rolniczy w postaci ciągników z maszyną do oborywania miejsca pożaru czy też beczkowozów z wodą (o pojemności minimum 200 litrów wraz z wiadrem).

W przypadku zapalenia się w kombajnie ściętego zboża, należy natychmiast wyłączyć mechanizm tnący i odjechać od łanu zboża. Następnie, poprzez mechanizm omłotowy i wytrząsacz, trzeba wyrzucić palące się zboże na zewnątrz.

Organizacja Pracy i Środki Ostrożności

• Minimalna odległość maszyn od stert, stogów i drewnianych budynków powinna wynosić 5 metrów.
• Należy zabezpieczać rury wydechowe silników spalinowych przed wylotem iskier.
• Zapewnić możliwość bezpiecznego i szybkiego opuszczenia przez ludzi i sprzęt stodoły lub innego pomieszczenia gospodarczego na wypadek pożaru.
• Benzynę czy olej napędowy przechowywać w ilości nie przekraczającej dobowego zapotrzebowania, najlepiej w zamkniętych, metalowych pojemnikach, w odległości co najmniej 10 metrów od stogu, w miejscu oczyszczonym z materiałów palnych.
• Miejsca stertowania i kombajnowania powinny być wyposażone w gaśnice, pojemnik z wodą o pojemności minimum 200 litrów wraz z wiadrem, a jeszcze lepiej beczkowóz z wodą oraz w sprzęt do oborania miejsca powstania pożaru.
• Przypominamy o bezwzględnym zakazie wypalania słomy i pozostałości roślinnych na polach.
• Niemniej ważne są również wjazdy na pola. Jeżeli na pole o powierzchni kilkudziesięciu hektarów będzie np. tylko jeden wjazd, szanse uratowania zboża w przypadku pożaru są niewielkie.
• Ewentualne palenie tytoniu jest dozwolone jedynie na terenach pozbawionych materiałów palnych, oddalonych od miejsca wykonywania prac żniwnych i występowania palnych płodów rolnych co najmniej 10 m.

tags: #pozar #kombajnu #krasniczyn