Pożar sadzy to niebezpieczne zjawisko, które może wystąpić w kominkach, piecach oraz przewodach kominowych. Stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa domowników i może spowodować znaczne szkody materialne.
Przyczyny pożaru sadzy
Zapalenie się sadzy w kominie jest spowodowane nagromadzeniem się wewnątrz przewodów kominowych łatwopalnych cząstek, które nie zostały usunięte podczas regularnego czyszczenia. Istnieją dwie główne przyczyny powstawania pożaru sadzy:
1. Spalanie nieodpowiednich materiałów
- Palenie w piecach mokrym drewnem, które powoduje osadzanie się dużych ilości sadzy w przewodzie kominowym.
- Spalanie materiałów, które nie powinny być używane jako paliwo, takich jak: śmieci, płyty wiórowe, plastik, guma, meble, sklejkę, papier, pieluchy, ubrania, buty, opony, czy inne lakierowane lub gumowe przedmioty.
- Używanie paliwa niskiej jakości.
2. Zaniedbanie konserwacji komina
- Nieregularne czyszczenie przewodów dymowych i spalinowych (kominów).
- Brak systematycznych przeglądów stanu technicznego komina.
Nawet jeśli wyeliminujemy powyższe przyczyny, może okazać się to niewystarczającym zabezpieczeniem. Do całkowitej pewności brakuje systematycznych przeglądów komina. Wymienione wyżej materiały stałe, które są przeznaczone na opał, zamiast być zutylizowane, mogą spalać się tylko w jakiejś części. Pozostałości z tego procesu pozostają w przewodzie kominowym, tworząc coraz większą warstwę osadu zwanego sadzą.
W przypadku pieców na paliwa stałe przewody kominowe powinny być czyszczone cztery razy w roku. Obowiązkową kontrolę przewodów wentylacyjnych, dymowych i spalinowych należy przeprowadzać przynajmniej raz w roku, zgodnie z prawem budowlanym.
Należy pamiętać, że właściciel budynku ponosi obowiązek wzywania firmy kominiarskiej do czyszczenia i przeglądów.
Objawy pożaru sadzy
Pożar sadzy w kominie można rozpoznać po następujących objawach:
- Głośny szum lub dudnienie wydobywające się z komina, spowodowane gwałtowną reakcją spalania.
- Strzelające iskry i płomienie wydobywające się z wylotu komina.
- Ciemny dym wydobywający się z komina.
- Silne nagrzewanie się ścian komina, które w dotyku mogą być parzące, szczególnie w jednym miejscu.
- W zaawansowanym stadium pożaru mogą pojawić się również pęknięcia na ścianach budynku.
Pożar sadzy może wytworzyć temperaturę nawet do 1200 °C.
Postępowanie w przypadku pożaru sadzy
W sytuacji wystąpienia pożaru sadzy w kominie należy podjąć natychmiastowe działania:
- Wezwij straż pożarną pod numerem alarmowym 112 lub 998. Podaj dokładne informacje o sytuacji.
- Ewakuuj wszystkich ludzi z budynku, upewniając się, że wszyscy mieszkańcy są świadomi sytuacji i znajdują się poza domem. Bezpieczeństwo ludzi jest najważniejsze.
- Zamknij dopływ powietrza do pieca lub kominka od dołu i, jeśli to możliwe, od góry. Ograniczy to dostęp tlenu i spowolni rozwój pożaru.
- Nie wygaszaj paleniska wodą! W żadnym wypadku nie należy gasić paleniska wodą ani wlewać jej do przewodu kominowego. Z jednego litra wody powstaje około 1700 litrów pary, co powoduje wzrost ciśnienia i może doprowadzić do rozerwania komina (wybuchu) lub rozprzestrzenienia się ognia na budynek.
- Jeśli jest to możliwe i można to wykonać w bezpieczny sposób, wygas ogień w urządzeniu grzewczym.
- Do wlotu komina można wsypać sól kuchenną lub piasek, ponieważ może to pomóc zdusić ogień.
- Jeśli posiadasz, możesz użyć gaśnicy proszkowej, podając prąd proszku przez wyczystkę w dolnej części komina.
- Przez czas oczekiwania na służby ratownicze powinno się dozorować całą długość przewodu kominowego od strony pomieszczeń.
- Udostępnij pomieszczenia strażakom i udziel im niezbędnych informacji po ich przybyciu.
Co po ugaszeniu pożaru?
Każdy pożar sadzy niszczy komin. Wysoka temperatura powoduje wykruszanie spoin między cegłami, co prowadzi do rozszczelnienia przewodu kominowego. To z kolei może skutkować przedostawaniem się dymu i trujących gazów, w tym groźnego tlenku węgla (czadu), do pomieszczeń mieszkalnych.
Dlatego po pożarze sadzy w kominie należy natychmiast wezwać kominiarza, który oceni stan techniczny komina, dokona jego czyszczenia i sprawdzi, czy nie doszło do uszkodzeń. Do czasu interwencji kominiarza i wykonania przez niego czyszczenia oraz przeglądu, nie wolno używać pieca ani kominka.
Szybko zauważony i opanowany pożar sadzy może skończyć się koniecznością naprawy przewodu przez kominiarza. Konsekwencje mogą być jednak bardzo poważne. Oprócz uszkodzeń mechanicznych przewodu kominowego możliwy jest pożar nawet całego domu, ponieważ rozszczelnienia w kominie powodują rozprzestrzenianie się ognia na przyległe elementy konstrukcji.
Wylatujące w czasie pożaru iskry i płaty palącej się sadzy mogą być przyczyną pożaru sąsiednich budynków i materiałów palnych znajdujących się w pobliżu.