W niedzielę, 2 czerwca, wczesnym rankiem doszło do pożaru na poddaszu zabytkowego kościoła św. Piotra i Pawła, zlokalizowanego przy ulicy Żabi Kruk w centrum Gdańska. Ogień, który strawił część konstrukcji dachowej nad zakrystią, na szczęście nie uszkodził wnętrza świątyni, ani jej cennego wyposażenia.
Przebieg pożaru i akcja gaśnicza
Zgłoszenie o pożarze strażacy otrzymali około godziny 6:02. Ze względu na fakt, że był to obiekt sakralny o dużej powierzchni, błyskawicznie zadysponowano znaczne siły z całego województwa. W akcji gaśniczej uczestniczyło łącznie 28 zastępów Państwowej Straży Pożarnej, co stanowiło około 100 strażaków z Gdańska oraz zastępy z innych powiatów i Ochotniczej Straży Pożarnej.
Dzięki szybkiej i błyskawicznej akcji służb sytuacja została opanowana już około godziny 7:00. Na miejscu wciąż pracują strażacy, jednak nie jest to już akcja gaśnicza, lecz porządkowa i zabezpieczająca. Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz poinformowała kilkanaście minut po godzinie 8, że pożar został ugaszony, a to właśnie dzięki odwadze i dzielności strażaków udało się uratować kościół.
Skutki pożaru i szacowanie strat
Ogień strawił około 200 metrów kwadratowych dachu budynku, głównie nad zakrystią kościoła. Spaliła się również część konstrukcji dachowej poddasza. Mimo skali zdarzenia, zarówno żywioł, jak i woda użyta do gaszenia, nie uszkodziły wnętrza świątyni. Według obecnych informacji, na szczęście nie ucierpiał ani Cudowny Obraz Matki Bożej Łaskawej, ani pozostałe wyposażenie kościoła głównego, choć w prezbiterium znalazła się woda z akcji gaśniczej.
Strażacy, w celu minimalizacji szkód, wynieśli część wyposażenia kościoła, które mogło ucierpieć w wyniku zalania. Ponadto, ponieważ woda użyta do gaszenia kapała z części dachowej do wnętrza kościoła, zabezpieczono folią niektóre zabytkowe elementy stanowiące wyposażenie świątyni. Na miejscu sytuację monitorują służby miejskie, w tym Straż Miejska oraz miejski konserwator zabytków, Grzegorz Sulikowski, który potwierdził, że straty, choć bolesne, nie są tak ogromne, jak mogłyby być.
Możliwa przyczyna pożaru
Według nieoficjalnych informacji, przyczyną pożaru mogło być zwarcie w instalacji elektrycznej, która znajdowała się na niedawno wyremontowanym dachu. Udział osób trzecich w podpaleniu jest raczej wykluczony, gdyż kościół był zamknięty i zabezpieczony alarmami.
Reakcja władz i apel o pomoc
Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, po obejrzeniu miejsca pożaru, zadeklarowała wszelką pomoc ze strony miasta, dziękując jednocześnie służbom miejskim i strażakom za błyskawiczną akcję. Miasto będzie współpracować finansowo przy odbudowie dachu kościoła. Wysokość pomocy zostanie określona po oszacowaniu strat i podjęciu decyzji o zakresie niezbędnych prac remontowych.
Metropolita gdański abp Sławoj Leszek Głódź również wyraził wdzięczność strażakom, podkreślając ich zasługi w uratowaniu kościoła. W imieniu księdza proboszcza Cezarego Annusewicza i wspólnoty gdańskich Ormian, do której należy kościół, wystosowano prośbę do wszystkich Ludzi Dobrej Woli o wsparcie w odbudowie. Szczegóły dotyczące zbiórki i więcej informacji zostaną podane wkrótce.
Historia i znaczenie kościoła św. Piotra i Pawła
Kościół św. Piotra i Pawła w Gdańsku, położony przy ulicy Żabi Kruk, jest historyczną farą Starego Przedmieścia. Jego budowę rozpoczęto w latach 1393-1397 jako filia Kościoła Mariackiego. Świątynia należy do grupy największych kościołów gotyckich w Gdańsku i została ostatecznie ukończona w 1516 roku.
Na przestrzeni wieków kościół pełnił różne funkcje wyznaniowe. W latach 1622-1945 był głównym kościołem gdańskich ewangelików reformowanych, gdzie odbywały się nabożeństwa w języku polskim, angielskim, francuskim i niemieckim. Od 1945 roku świątynia służy zarówno rzymskim, jak i ormiańskim katolikom. Jest to o tyle ważne, że w tym kościele mieści się sanktuarium Cudownego Obrazu Matki Bożej Łaskawej, pochodzącego z kościoła ormiańskiego w Stanisławowie. Wspólnota gdańskich Ormian jest Katolickim Kościołem Wschodnim, uznającym władzę Biskupa Rzymu, a ich obrzędek wywodzi się z Armenii, z tradycji św. Bazylego, uformowany przez św. Grzegorza Oświeciciela.
Kościół św. Piotra i Pawła był wielokrotnie przebudowywany i odbudowywany po licznych zniszczeniach, w tym pożarach, do których dochodziło m.in. w 1424 r., 1521 r. i 1580 r. Poważne zniszczenia przyniosła także II Wojna Światowa, kiedy to podczas szturmu Armii Czerwonej na Gdańsk świątynia została zbombardowana i podpalona, co doprowadziło do runięcia konstrukcji dachowych i większości sklepień. Planowa rekonstrukcja rozpoczęła się w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku, a uroczysta rekonsekracja odbyła się 11 września 2006 roku, dokonana przez J.E. Ks. Abp Tadeusza Gocłowskiego.
Wśród najcenniejszego wyposażenia świątyni gospodarze kościoła wymieniają m.in.:
- Gotycką chrzcielnicę z XV wieku
- Kaplicę Uphagenów z zachowanym epitafium w formie antycznej i rokokową drewnianą obudową
- Kolekcję żyrandoli z XVII wieku
- Barokowy ołtarz główny
- Renesansowe stalle z XVII wieku