Pożar kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej we Frednowach (czerwiec 2024)
W niedzielę rano straż pożarna zdjęła spaloną iglicę kościoła we wsi Frednowy (Warmińsko-Mazurskie), znajdującej się niedaleko Iławy. W nocy z soboty na niedzielę, podczas gwałtownej burzy, w wieżę świątyni uderzył piorun. Ogień pojawił się nad ranem, po godzinie 4, a w ciągu kilkunastu minut drewniana iglica zwieńczająca wieżę runęła na dach kościoła.
Przebieg zdarzenia i akcja ratunkowa
Jak poinformował oficer prasowy straży pożarnej w Iławie, Krzysztof Rutkowski, wieża, w którą uderzył piorun, była murowana, zwieńczona drewnianą iglicą. "Iglica runęła na dach, na szczęście nie spowodowała pożaru dachu, udało nam się szybko opanować sytuację" - powiedział strażak. Pożar objął tylko kościelną wieżę, ogień strawił jej drewniane wnętrze oraz schody, ale nie rozprzestrzenił się na pozostałe części świątyni. Akcja strażaków, w której wzięło udział 14 zastępów straży pożarnej, zapobiegła rozprzestrzenieniu się ognia. Krzysztof Rutkowski zaznaczył, że na szczęście pożar się nie rozprzestrzenił.
W czasie pożaru, w uzgodnieniu z proboszczem, strażacy wynieśli też ruchome elementy wyposażenia świątyni. Zarządzono profilaktyczną ewakuację mienia kościoła, w tym wyposażenia ołtarza. Pomimo zniszczenia wnętrza wieży i zawalenia się iglicy, wnętrze kościoła nie zostało uszkodzone. Zamocowany w wieży dzwon nadal wisi. Straż Pożarna z Iławy przyznaje, że prawdopodobną przyczyną pożaru było wyładowanie atmosferyczne, co potwierdzają wstępne wnioski i relacje osoby zgłaszającej zdarzenie.
Skala zniszczeń i reakcje
W wyniku pożaru nikt nie ucierpiał, jednak straty są znaczne. Trwa szacowanie strat, a najprawdopodobniej na miejscu będą prowadzone prace rozbiórkowe spalonej wieży. Mieszkańcy chcą ratować zniszczoną farę. Pożar nie był przyczyną odwołania niedzielnej mszy świętej, która odbyła się na zewnątrz.
Zdarzenie wstrząsnęło nie tylko powiatem iławskim, ale też - za sprawą zainteresowania ogólnopolskich mediów - całym krajem. Widok runącej iglicy przywołał na myśl pożar katedry Notre Dame w Paryżu. Internauci są niepocieszeni, wyrażając smutek w komentarzach: "Łzy cisną się do oczu", "tragedia, płonął zabytek, miejsce kultu religijnego, miejsce ważne dla wielu mieszkańców tych okolic", "serce pęka z bólu - przyjęłyśmy tam wszystkie sakramenty", "kościółek z moich rodzinnych stron" - to tylko wybrane komentarze Czytelników portalu infoilawa.pl. Nie brakuje też komentarzy podkreślających sprawną akcję straży pożarnej.
Historyczny pożar kościoła w Iławie (1948)
Warto również wspomnieć o innym, tragicznym w skutkach pożarze, który dotknął kościół bezpośrednio w Iławie w ubiegłym wieku.
Rozwój kościołów katolickich w Iławie
Do połowy XIX wieku w Iławie istniał jedynie kościół ewangelicki. Dopiero w 1855 roku król Fryderyk Wilhelm IV przekazał katolikom ruiny dawnej ujeżdżalni, gdzie dzięki zbiórkom wzniesiono pierwszy kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. Konsekrowano go 31 maja 1860 roku, a w tym samym roku powstała parafia. Ta świątynia, stojąca przy dzisiejszych ulicach Dąbrowskiego i Niepodległości, została rozebrana w 1965 roku.
Wzrost liczby wiernych, związany z osiedlaniem w Iławie żołnierzy wyznania katolickiego, sprawił, że w 1930 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła przy dzisiejszej ul. Wyszyńskiego. Modernistyczną świątynię, zaprojektowaną przez Dominikusa Böhma, konsekrowano w 1933 roku.
Zniszczenie i odbudowa świątyni w Iławie
Podczas II wojny światowej kościół nie został zniszczony w wyniku działań wojennych, lecz zdewastowały go wojska radzieckie. Odbudowę zakończono w 1948 roku, jednak niedługo potem, 3 października, świątynia spłonęła w wyniku podpalenia. Źródła podają, że pożar został wywołany przez działaczy komunistycznych. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców i staraniom o. M. G. (prawdopodobnie Grzędzińskiego), kościół szybko odbudowano i ponownie poświęcono 9 października 1949 roku.
Ważne daty w historii kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Iławie
- 1931 - początek budowy kościoła
- 11 kwietnia 1933 - konsekracja kościoła
- 26 kwietnia 1946 - odwołano pierwszego powojennego administratora parafii, ks. Zygmunta Brodnickiego, zastąpił go ks. Ludwik Werpechowski
- 3 października 1948 roku - pożar kościoła wywołany podpaleniem przez działaczy komunistycznych
- 9 października 1949 roku - ponowne poświęcenie odbudowanego po pożarze kościoła
- 2005 - remont świątyni (m.in. wymiana sufitu, podłogi, ocieplenie, klimatyzacja, malowanie)
- 2 marca 2006 - poświęcenie figury Jana Pawła II oraz tablicy pamiątkowej o. M. G.
Wspomniane wydarzenia pokazują, że historia kościołów w regionie Iławy naznaczona jest zarówno nieszczęśliwymi wypadkami, jak i ludzką determinacją w ich odbudowie i ochronie.