W historii Leszna odnotowano zarówno incydenty pożarowe w bezpośrednim sąsiedztwie świątyń, jak i poważne zniszczenia samych obiektów sakralnych. Poniżej przedstawiono informacje dotyczące pożaru z 2022 roku w Lesznie, a także historyczne pożary, które dotknęły jeden z najważniejszych kościołów w mieście - Kościół św. Mikołaja i Matki Bożej.
Pożar w pobliżu Kościoła św. Mikołaja i Matki Bożej w Lesznie (01.04.2022)
W dniu 1 kwietnia 2022 roku w Lesznie doszło do pożaru w kamienicy znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła. Zdarzenie miało miejsce po godzinie 14:00.
Jak relacjonował mł. bryg. Jakub Stryjak, paliło się jedno pomieszczenie na parterze kamienicy, które stanowiło pustostan. Po podaniu jednego prądu wody, szybko ugasiliśmy pożar. Na szczęście, nikomu nic się nie stało, a w obiekcie nikogo nie było.
Na miejsce zdarzenia zadysponowano liczne siły i środki ratownicze. W akcji gaśniczej uczestniczyły cztery zastępy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej z Leszna, a także jeden zastęp OSP Gronowo. Dodatkowo, na miejscu obecny był również patrol policji.
Historia Kościoła św. Mikołaja i Matki Bożej w Lesznie
Powstanie i wczesne lata
Pierwsze wzmianki o kościele pod wezwaniem św. Mikołaja i Matki Bożej pochodzą z XIV wieku. Około 1450 roku istniał już niewielki gotycki kościół, który po przejściu właścicieli Leszna na protestantyzm został przekazany w 1555 roku Braciom Czeskim. Pod koniec XVI wieku kościół został rozbudowany w stylu renesansowym o nawy boczne i wieże.
Zniszczenia i odbudowy
W 1640 roku właściciel Leszna, Bogusław Leszczyński, podskarbi koronny, przeszedł na katolicyzm i doprowadził do odzyskania kościoła przez katolików w 1652 roku.
W czasie wojny ze Szwecją w 1656 roku kościół został zniszczony przez pożar. Jego odbudowa ciągnęła się bardzo wolno i w końcu zdecydowano o wzniesieniu nowej świątyni. Prace budowlane rozpoczęto po 1685 roku z fundacji Bogusława Leszczyńskiego, biskupa łuckiego, a udział w projekcie kościoła mieli architekci Jan Catenazzi i Pompeo Ferrari.
W 1707 roku kościół został ponownie zniszczony w czasie pożaru; spaliły się wtedy dachy i obie wieże. Ostatecznie budowę kościoła ukończono w 1719 roku przy wsparciu Rafała Leszczyńskiego, wojewody poznańskiego, i Stanisława Leszczyńskiego, króla polskiego. Przez kolejne lata prowadzono jeszcze prace przy wykańczaniu wnętrza.
Późniejsze rozbudowy
W latach 1905-1907 kościół został rozbudowany według projektu architekta Arnolda Güldenpfenniga z Paderborn.
Architektura świątyni
Kościół św. Mikołaja i Matki Bożej to późnobarokowy kościół rozbudowany w stylu neobaroku. Złożony jest z trójnawowego, trójprzęsłowego korpusu halowego, transeptu i dwuprzęsłowego prezbiterium zamkniętego ścianą prostą i ujętego po bokach zakrystią i kaplicą.
Kościół poprzedza trójdzielna fasada z dwukondygnacjową częścią środkową zwieńczoną niewielkim szczytem z półkolistym naczółkiem i wysuniętymi do przodu trójkondygnacjowymi wieżami nakrytymi ostrosłupowymi hełmami. Fasada podzielona jest pilastrami i wydatnymi gzymsami. Na osi w przyziemiu znajduje się prostokątny portal nakryty przerwanym naczółkiem. W pierwszej i drugiej kondygnacji rozmieszczone są półkoliste wnęki, w wieżach nakryte półkolistymi naczółkami.
Ściany boczne kościoła o podziałach ramowych przebite są oknami zamkniętymi łukami odcinkowymi. Wschodni szczyt nawy zwieńczony jest trójkątnym naczółkiem ujętym po bokach parami pilastrów i ze spływami w bocznych polach. Neobarokowy szczyt prezbiterium wieńczy naczółek o łuku odcinkowym wsparty na pilastrach i ujęty spływami wolutowymi. Poniżej umieszczone jest duże okno termowe. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe.
Wewnątrz ściany kościoła rozczłonkowane są zdwojonymi pilastrami, w narożnikach transeptu zwielokrotnionymi o bogato dekorowanych kapitelach podtrzymujących wydatne gzymsy. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się kopuła na pendentywach.
Wystrój i wyposażenie wnętrza
Kościół posiada przeważnie późnobarokowy wystrój wnętrza i ozdobiony jest bogatą dekoracją stiukową. Późnobarokowy ołtarz główny z 1744 roku przedstawia obraz Trójca Święta adorowana przez Matkę Bożą, przypisywany włoskiemu malarzowi działającemu w Polsce Micheleangelo Palloniemu.
Kościół posiada ponadto dziesięć ołtarzy bocznych z końca XVII wieku i 1. połowy XVIII wieku. Także późnobarokowa ambona wykonana w połowie XVIII wieku w jednym ze śląskich warsztatów posiada bogatą dekorację rzeźbiarską i snycerską.
We wnękach po obu stronach nawy głównej umieszczone są pomniki nagrobne fundatorów kościoła z rodu Leszczyńskich: Bogusława, biskupa łuckiego (zm. 1691) oraz Rafała, wojewody poznańskiego (zm. 1703). Pomniki mają formę półkolistych wnęk z tablicami epitafijnymi, ujętych rzeźbami i zwieńczonych stiukowymi kartuszami herbowymi. Zaprojektował je prawdopodobnie Pompeo Ferrari.