Stowarzyszenie „Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej”, zwane dalej „Związkiem”, jest ogólnopolskim, samorządnym, trwałym zrzeszeniem posiadającym osobowość prawną. Związek działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 855 jednolity tekst ze zm.) oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. Terenem działania Związku jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej.
Niezależnie od innych uregulowań statutowych, Zarząd Wykonawczy Związku uprawniony jest do przeprowadzania kontroli w oddziałach posiadających osobowość prawną z punktu widzenia ekonomicznej zdolności oddziału do regulowania swoich zobowiązań. Do prowadzenia swoich spraw Związek może zatrudniać pracowników.
Struktura i Władze Związku
Uchwały w sprawach przyjęcia w poczet członków wspierających podejmują wybrane przez wnioskujących zarządy oddziałów Związku lub Zarząd Główny Związku. Odwołania od uchwał w sprawach przyjęcia w poczet członków wspierających rozpoznaje zarząd oddziału wyższego szczebla.
Uchwały władz Związku i uchwały władz jego oddziałów zapadają zwykłą większością oddanych głosów, w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, z zastrzeżeniem § 71 ust. 1. Wybory władz Związku i wybory władz jego oddziałów odbywają się w głosowaniu jawnym. Wybór nowych władz powinien nastąpić nie wcześniej niż trzydzieści dni przed upływem pięcioletniego okresu kadencji i nie później niż trzydzieści dni po jego upływie.
Przedstawicielami do Zarządu Głównego i zarządów oddziałów Związku nie mogą być osoby zasiadające we władzach innych stowarzyszeń, których zakres działania odpowiada celom Związku. Nie dotyczy to osób powołanych w skład Zarządu Głównego lub zarządów oddziałów Związku w trybie § 20 pkt 3 niniejszego statutu.
Zarząd Główny i Prezydium Zarządu Głównego
Zarząd Główny może dokooptować do swego składu nowych członków na miejsce członków ustępujących lub członków, którzy utracili mandat. Zarząd Główny powołuje Komisję ds. Pracami Zarządu i Prezydium kieruje prezes.
Prezydium Zarządu Głównego, w sprawach niecierpiących zwłoki, ma prawo podejmować uchwały poza posiedzeniami, w trybie pisemnym (poczta zwykła, elektroniczna, telefaks itp.) lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Zarząd Wykonawczy
Zarząd wykonawczy podejmuje decyzje w zakresie zwykłego zarządu i zarządza majątkiem Związku. Reprezentuje Związek w czynnościach wywołujących skutki na zewnątrz, w tym w zakresie zaciągania zobowiązań majątkowych.
Członkom zarządu wykonawczego przysługuje prawo do używania tytułów dyrektora i zastępców dyrektora.

Oddziały Związku i ich Władze
Oddziały Związku są tworzone przez oddziały niższego szczebla. W przypadku, gdy na terenie gminy działa tylko jeden członek zwyczajny Związku i gmina ta nie jest objęta działaniem żadnego oddziału gminnego, członek ten działa w strukturze oddziału powiatowego.
Oddział może być zlikwidowany w braku uzasadnienia organizacyjnego lub statutowego dalszego istnienia.
Zarząd Oddziału Wojewódzkiego
Zarząd oddziału wojewódzkiego, z zastrzeżeniem § 23 ust. 2, powołuje komisję ds. Pracami zarządu oddziału wojewódzkiego i prezydium kieruje prezes.
Zarząd wykonawczy oddziału wojewódzkiego podejmuje decyzje w zakresie zwykłego zarządu i zarządza majątkiem oddziału wojewódzkiego. Do organizacji i trybu pracy zarządu wykonawczego oddziału wojewódzkiego ma odpowiednie zastosowanie regulamin.
Zarząd Oddziału Powiatowego
Zarząd oddziału powiatowego powołuje komisję ds. Pracami zarządu oddziału powiatowego kieruje prezes.
Prezes zarządu oddziału powiatowego reprezentuje oddział powiatowy i zarządza jego majątkiem. Może powołać, po zasięgnięciu opinii prezydium zarządu oddziału powiatowego, zarząd wykonawczy oddziału powiatowego w liczbie od jednego do trzech członków. W przypadku, gdy oddział powiatowy prowadzi działalność gospodarczą bądź posiada osobowość prawną, powołanie zarządu wykonawczego jest obowiązkowe.
Prezes zarządu oddziału powiatowego bądź zarząd wykonawczy oddziału powiatowego (jeżeli został powołany) podejmuje decyzje w zakresie zwykłego zarządu. Do organizacji i trybu pracy zarządu wykonawczego oddziału powiatowego ma odpowiednie zastosowanie regulamin.
Zarząd Oddziału Gminnego
Zarząd oddziału gminnego, z zastrzeżeniem § 23 ust. 2, określa liczbę członków prezydium oraz wybiera jego skład, w tym prezesa, wiceprezesów, sekretarza, skarbnika (w oddziałach, w których nie powołano zarządu wykonawczego) i komendanta gminnego Związku. Zarząd oddziału gminnego powołuje komisję ds. Pracami zarządu oddziału gminnego i prezydium kieruje prezes.
Jednym z zadań zarządu oddziału gminnego jest ustalanie wysokości składki członkowskiej, sposobu jej podziału i zasad jej uiszczania, zgodnie z zasadami określonymi na podstawie § 24 ust. 1.
Prezes zarządu oddziału gminnego reprezentuje oddział gminny i zarządza jego majątkiem. Może powołać, po zasięgnięciu opinii prezydium zarządu oddziału gminnego, zarząd wykonawczy oddziału gminnego w liczbie od jednego do trzech członków. W przypadku, gdy oddział gminny prowadzi działalność gospodarczą bądź posiada osobowość prawną, powołanie zarządu wykonawczego jest obowiązkowe.
Prezes zarządu oddziału gminnego bądź zarząd wykonawczy oddziału gminnego (jeżeli został powołany) podejmuje decyzje w zakresie zwykłego zarządu. Prezydium zarządu oddziału gminnego może upoważnić prezesa zarządu oddziału gminnego bądź zarząd wykonawczy oddziału gminnego do podejmowania decyzji w zakresie przekraczającym zwykły zarząd do określonej wysokości zaciąganych jednorazowo zobowiązań.

Przykładowe Dane Jednostek i Zarządów
Poniżej przedstawiono przykładowe dane dotyczące jednostek OSP oraz ich zarządów, co pozwala zobrazować praktyczne funkcjonowanie struktur:OSP Babule
Dane Jednostki: Babule 36A, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-201 REGON 830427316 KRS 0000064460 Rok powstania jednostki: 1888 Typ jednostki: S-2, włączona do KSRG od roku 1997 Liczba członków czynnych: 50
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Marek Barszcz
- Wiceprezes-Naczelnik: Andrzej Rusin
- Z-ca naczelnika: Sylwester Paterak
- Sekretarz: Małgorzata Malinowska
- Skarbnik: Zbigniew Babula
- Gospodarz: Andrzej Rusin
OSP Domacyny
Dane Jednostki: Domacyny 33, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-224 REGON 830427300 KRS 0000034463 Rok powstania jednostki: 1885 Typ Jednostki: S-1 Liczba członków czynnych: 20
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Piotr Surowiec
- Wiceprezes-Naczelnik: Ryszard Pałeczka
- Sekretarz: Konrad Ciejka
- Skarbnik: Lesław Ciołek
- Gospodarz: Czesław Burdzel
OSP Kębłów
Dane Jednostki: Kębłów 62B, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-135 REGON 830427470 KRS 0000033980 Rok powstania jednostki: 1907 Typ jednostki: S-1 Liczba członków czynnych: 60
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Piotr Kędzior
- Wiceprezes: Jacek Krępa
- Wiceprezes: Zygmunt Głodzik
- Z-ca naczelnika: Wiesław Głodzik
- Sekretarz: Karolina Krępa
- Skarbnik: Teresa Mazur
- Gospodarz: Wojciech Głaz
- Kronikarz: Rafał Muciek
- Członek: Mateusz Kmuk
OSP Padew Narodowa
Dane Jednostki: Padew Narodowa ul. Rynek 15A, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-218 REGON 830427262 KRS 0000018126 Rok powstania jednostki: 1839 Typ jednostki: S-4, włączona do KSRG od roku 1995r. Liczba członków czynnych: 66
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Tadeusz Uzar
- Wiceprezes: Dawid Uzar
- Wiceprezes-Naczelnik: Piotr Uzar
- Z-ca naczelnika: Adam Giziński
- Sekretarz: Arkadiusz Szala
- Skarbnik: Robert Cebula
- Gospodarz: Marcin Sieńkowski
- Kronikarz: Grzegorz Brożyna
- Członek zarz.: Michał Zygiel
OSP Piechoty
Dane Jednostki: Piechoty 49A, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-170 REGON 830427339 KRS 0000056170 Rok powstania jednostki: 1897 Typ jednostki: S-2, włączona do KSRG od roku 2001 Liczba członków czynnych: 23
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Bartłomiej Zygmont
- Wiceprezes-Naczelnik: Wiesław Piechota
- Sekretarz: Sławomir Majka
- Skarbnik: Andrzej Zygmunt
- Gospodarz: Tadeusz Lis
OSP Przykop
Dane Jednostki: Przykop 49A, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-158 REGON 830427440 KRS 0000047916 Rok powstania jednostki: 1903 Typ jednostki: S-1 Liczba członków czynnych: 30
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Krzysztof Kołek
- Wiceprezes-Naczelnik: Grzegorz Kupiec
- Z-ca naczelnika: Bernat Tomasz
- Sekretarz: Łukasz Sikora
- Skarbnik: Piotr Madej
- Gospodarz: Paweł Paź
OSP Rożniaty
Dane Jednostki: Rożniaty 17B, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-164 REGON 830427457 KRS 0000019148 Rok powstania jednostki: 1887 Typ jednostki: S-2 Liczba członków czynnych: 28
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Stanisław Bik
- Wiceprezes-Naczelnik: Adam Kopała
- Wiceprezes: Piotr Bik
- Sekretarz: Damian Dydo
- Skarbnik: Krzysztof Kopała
- Gospodarz: Adam Kopała
- Członek zarz.: Janusz Bik
OSP Wójtowo
Dane Jednostki: Wójtowo 91A, 39-340 Padew Narodowa NIP 817-17-61-141 REGON 830427463 KRS 0000015722 Rok powstania jednostki: 1894 Typ jednostki: S-1 Liczba członków czynnych: 31
Zarząd OSP - kadencja 2021-2026:
- Prezes: Wiesław Panek
- Wiceprezes-Naczelnik: Jan Stachula
- Sekretarz: Michał Małodziński
- Skarbnik: Anna Bukowska
- Gospodarz: Łukasz Cimek
- Kronikarz: Stanisław Dźwięga
- Członek zarz.: [Brak danych w tekście źródłowym]
Kwestia "Prezydium" w strukturach OSP
Pojęcie "prezydium" w strukturach OSP jest istotne i może budzić wątpliwości, zwłaszcza w kontekście statutów wzorcowych. Zgodnie z zapisami statutowymi, pojęcie "prezydium" zaczyna się od szczebla zarządu gminnego wzwyż (powiatowy, wojewódzki i główny). Nie jest to jednak uniwersalna zasada dla wszystkich jednostek, a interpretacja może zależeć od konkretnego statutu danej jednostki OSP.
W przypadku wątpliwości dotyczących istnienia lub kompetencji "prezydium" w swojej jednostce OSP, zaleca się dokładne przeanalizowanie obowiązującego statutu oraz statutu Związku OSP RP.