Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP): Podstawy Prawne, Wymogi Certyfikacji i Wyzwania Rynkowe

Niniejsze kompleksowe opracowanie porządkuje najważniejsze kwestie związane z Przeciwpożarowym Wyłącznikiem Prądu (PWP) - od regulacji z 2002 roku, aż po współczesne zasady certyfikacji i wyzwania, które opóźniły pojawienie się na rynku w pełni certyfikowanych rozwiązań.

Podstawy Prawne i Obowiązek Stosowania PWP

Obowiązek stosowania Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP) został wprowadzony stosunkowo dawno, gdyż obowiązuje od 2002 roku. Wynika on z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku [1] w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 1065 z późniejszymi zmianami).

Wymagania Rozporządzenia z 2002 roku

Zgodnie z § 183 wspomnianego rozporządzenia:

• W instalacjach elektrycznych należy stosować Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP), odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Obowiązek ten dotyczy stref pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.
• Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do obiektu lub złącza i odpowiednio oznakowany.
• Odcięcie dopływu prądu przeciwpożarowym wyłącznikiem nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, w tym zespołu prądotwórczego, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku.

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) to urządzenie, które ma za zadanie odcinać dopływ energii elektrycznej do wszystkich odbiorników z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Urządzenie to należy do urządzeń ochrony przeciwpożarowej i w razie pojawienia się ognia umożliwia odłączenie dopływu prądu oraz bezpieczne prowadzenie akcji gaśniczej. Konieczność jego stosowania wynika zarówno z rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jak i rozporządzenia w sprawie ochrony ppoż.

Brak unifikacji w początkowym okresie

Niestety, w myśl rozporządzenia z 2002 roku nie powstały żadne akty wykonawcze normalizujące wymagania dotyczące budowy oraz funkcjonalności PWP. Projektanci, zgodnie z powszechną wiedzą techniczną, projektowali PWP w oparciu o dostępne na rynku urządzenia. Powodowało to, że praktycznie każdy PWP wykonany na obiekcie mógł różnić się budową i parametrami, wyglądem użytych elementów składowych oraz funkcjonalnością, co w efekcie wprowadzało utrudnienia w obsłudze oraz konserwacji takich rozwiązań z uwagi na brak unifikacji.

Ewolucja Wymagań Certyfikacyjnych PWP

Wprowadzenie Krajowego Systemu Oceny i Weryfikacji Stałości Właściwości Użytkowych

Dopiero w 2016 roku Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku [2] w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1966 z późniejszymi zmianami) określiło sposób deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych zgodnie z krajowym systemem oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych.

W systemie tym Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) został zakwalifikowany do grupy 10 - stałe urządzenia przeciwpożarowe (wyroby do wykrywania i sygnalizacji pożaru, wyroby do kontroli rozprzestrzeniania ciepła i dymu oraz tłumienia wybuchu, systemy ewakuacyjne), na który wymagany jest krajowy system oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych nr 1.

Krajowy system oceny nr 1 określa działania producenta związane z oceną i weryfikacją stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego, a także zakres tej oceny i weryfikacji, przeprowadzanej na zlecenie producenta przez jednostkę certyfikującą lub laboratorium badawcze akredytowane zgodnie z ustawą z dnia 13 kwietnia 2016 r. [3] o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542, 1228 i 1579). Aby wprowadzić do obrotu Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP), należy go wykonać na podstawie krajowej specyfikacji technicznej - jest to Polska Norma (w przypadku PWP nie występuje) lub Krajowej Oceny Technicznej (KOT), która określa typ wyrobu budowlanego. Skutkuje to wydaniem krajowego certyfikatu stałości właściwości użytkowych - dokumentu wymaganego do sporządzenia krajowej deklaracji właściwości użytkowych.

Opóźnienia w Certyfikacji i Okres Przejściowy

Do Rozporządzenia [2] wprowadzono okres przejściowy, który był rocznie przedłużany aż do 2021 roku. Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 4 grudnia 2020 r. [4] zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2297) nie wydłużyło okresu przejściowego poprzez nieujęcie na liście urządzeń, dla których obowiązuje okres przejściowy. W konsekwencji z dniem 1 stycznia 2021 roku zaczął obowiązywać krajowy certyfikat stałości właściwości użytkowych dla Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP).

Mimo wejścia w życie przepisów, do 23 marca 2022 roku „prawo było martwe”, ponieważ na rynku nie było certyfikowanego wyrobu w postaci Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP). Dopiero 23 marca 2023 roku na rynku pojawił się pierwszy w pełni certyfikowany zestaw PWP - Cerbex CX-2004.

Dopuszczenie Jednostkowe jako rozwiązanie tymczasowe

Z uwagi na powyższe opóźnienia, w okresie przejściowym wprowadzano do obrotu PWP na podstawie dopuszczenia jednostkowego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych [5] z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. 2004 Nr 92, poz. 881).

Art. 10 ust. 1 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie w szczególnych przypadkach. Dotyczy wyrobu budowlanego, który wymaga indywidualnego zaprojektowania i wytworzenia ze względu na specjalne, niestandardowe potrzeby, przeznaczonego do jednego, konkretnego zastosowania, często wymagającego dostosowania urządzeń produkcyjnych do jego wytworzenia (GUNB - Zasady stosowania wyrobów budowlanych [6]). Natomiast droga jednostkowego dopuszczenia została wyłączona z możliwości wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych w postaci PWP w zakresie powszechnie dostępnych urządzeń z certyfikatem stałości właściwości użytkowych, objętych Krajową Oceną Techniczną (KOT) od 23 marca 2022 r. Procedura dopuszczenia jednostkowego nie jest rozwiązaniem zamiennym dla urządzeń dopuszczonych do obrotu i odpowiednio oznakowanych znakiem budowlanym, w tym dla Przeciwpożarowych Wyłączników Prądu (PWP).

Krajowa Ocena Techniczna (KOT) jako Dokument Odniesienia

Ocenę właściwości użytkowych wyrobu, o której mowa w § 4.1 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. [2], stanowią ustalenia zawarte w Krajowej Ocenie Technicznej (KOT). KOT staje się dokumentem odniesienia dla wyrobu budowlanego i stanowi w tym wypadku stanowisko z wymaganiami tak jak norma wyrobu dla urządzenia przeciwpożarowego, jakim jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP). Podstawowe wymagania dla urządzeń budowlanych są wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane [8].

Specyfika Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu

Komponenty i ich Certyfikacja

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) składa się z trzech głównych komponentów, dla których wymagany jest certyfikat w ramach krajowego systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych nr 1:

1. Urządzenie uruchamiające (UU PWP) - zazwyczaj przycisk lokalizowany w pobliżu głównego wejścia do budynku lub w innych strategicznych miejscach. Urządzenia uruchamiające są często połączone równolegle, co pozwala na wyłączenie urządzenia wykonawczego po naciśnięciu dowolnego z nich.
2. Urządzenie sygnalizujące (US PWP) - sygnalizator optyczny (np. dioda LED) wskazujący jednoznacznie o wyłączeniu zasilania na budynku poprzez świecenie ciągłe, sterowany za pośrednictwem automatyki PWP lub bezpośrednio ze styków krańcowych urządzenia wykonawczego PWP.
3. Urządzenie wykonawcze (UW PWP) - rozłącznik lub wyłącznik stanowiący element mechanicznego odłączenia dopływu energii elektrycznej do budynku, umieszczony w oddzielnej obudowie. Jest instalowany w pomieszczeniu technicznym, w złączu kablowym lub przy wejściu do budynku.

Obudowa i Możliwości Integracji

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu musi być zainstalowany w oddzielnej obudowie, na której producent umieszcza znak „B” wraz z oznakowaniem numeru certyfikatu CNBOP. Wyjątek może tu stanowić możliwość zabudowy w jednym standardzie elektrycznym sekcji PWP z zasilaczem tego samego producenta oraz centralą sterującą, co może przyczynić się do poprawy ergonomii rozdzielni przeciwpożarowej prądu.

Współpraca z Systemami PPOŻ i Scenariusz Pożarowy

Certyfikowany Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) jest przystosowany do współpracy z Systemami Sygnalizacji Pożaru (SSP), integratorami, centralami sterującymi urządzeniami przeciwpożarowymi czy budynkowym Systemem Zarządzania Budynkiem (BMS). Może działać z opóźnieniem, np. w celu umożliwienia bezawaryjnego zamknięcia serwerów. Podstawowe funkcje, które należy założyć w scenariuszu pożarowym, to kontrola stanu załączony/wyłączony oraz kontrola uszkodzenia.

Zastosowanie PWP w instalacjach Fotowoltaicznych (PV)

Obowiązek stosowania PWP w przypadku montażu instalacji fotowoltaicznych występuje, jeśli instalację PV zastosowano w budynku o kubaturze powyżej 1000 m³. W innych przypadkach jego zastosowanie pozostaje w uznaniu projektanta. Należy zwrócić uwagę, że popularne rozłączniki DC używane w fotowoltaice (np. Projoy, S-Box) w obiektach z obowiązkiem stosowania PWP są elementami tej instalacji (będąc urządzeniem wykonawczym), ale często nie posiadają wymaganej polskiej certyfikacji. Urządzenia te mogą mieć certyfikaty CE/TÜV, ale brak im polskiej certyfikacji CNBOP, a więc nie spełniają wymagań krajowego systemu oceny nr 1. Oznacza to, że od 1 stycznia 2022 r. każde urządzenie pełniące funkcję PWP, w tym w instalacjach PV, musi mieć certyfikat CNBOP-PIB lub zostać dopuszczone jednostkowo. Brak takiej certyfikacji dla powszechnie dostępnych rozłączników DC stanowi wyzwanie, a jedyne certyfikowane zestawy są na ogół kosztowne.

Konserwacja PWP

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP), podobnie jak inne urządzenia przeciwpożarowe, musi być okresowo konserwowany. Konserwacja jest regulowana przez §3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. W myśl tego przepisu czynności takie należy wykonywać zgodnie z zasadami określonymi w:

• Polskich Normach,
• Dokumentacji Techniczno-Ruchowej - opracowanej przez producenta,
• Instrukcji obsługi - opracowanej przez producenta,

w okresach ustalonych przez producenta (nie rzadziej niż 1 raz w roku). Wynika z tego, że producent w Instrukcji obsługi wskazuje podmioty upoważnione do wykonywania okresowych przeglądów i napraw, co oznacza, że nie każdy elektryk z uprawnieniami może konserwować PWP.

Multiplikacja Urządzeń

Możliwa jest multiplikacja poszczególnych urządzeń PWP, np. do celów ochrony wielu obiektów w jednym systemie. Jest to kwestia projektowa.

Rodzaje i Architektura Systemów PWP

W zależności od złożoności obiektu i wymagań bezpieczeństwa, systemy PWP mogą przyjmować różne architektury.

Rozwiązania PWP oparte na wyzwalaczach

To najprostsze rozwiązanie, w którym urządzenia uruchamiające są połączone równolegle, a naciśnięcie dowolnego z nich powoduje wyłączenie urządzenia wykonawczego i w rezultacie odłączenie napięcia zasilającego budynek. Urządzenie sygnalizacyjne w postaci sygnalizatora LED jest sterowane z wyjść modułu lub bezpośrednio ze styków krańcowych urządzenia wyłączającego, odzwierciedlając jego stan. Rozwiązanie to nie posiada kontroli nad instalacją sterującą rozprowadzoną po budynku, co wymaga wzmożonych prac konserwacyjno-serwisowych. Jest zalecane dla obiektów ze stałą obsługą techniczną i możliwością czasowego wyłączenia zasilania budynku w celu testowania instalacji.

Wyzwalacz wzrostowy i zanikowy

Systemy te mogą wykorzystywać:

• Wyzwalacz wzrostowy - powoduje otwarcie styków urządzenia wykonawczego PWP w przypadku podania napięcia zasilającego na cewkę wyzwalacza.
• Wyzwalacz zanikowy - powoduje otwarcie styków urządzenia wykonawczego w przypadku zaniku lub obniżenia się napięcia poniżej wartości dopuszczalnej przez cewkę wyzwalacza.

Zastosowanie tych wyzwalaczy nieco zwiększa poziom bezpieczeństwa, jednak może powstać problem podczas uszkodzenia przewodu w postaci zwarcia pomiędzy urządzeniem uruchamiającym a urządzeniem wykonawczym, co może skutkować brakiem wyłączenia urządzenia wykonawczego. Zasilanie niezbędne do zadziałania wyłącznika jest pobierane za pośrednictwem przerzutnika faz, mającego na celu zapewnienie energii do zadziałania wyzwalacza nawet po zaniku napięcia na jednej lub dwóch fazach. Dopuszcza się wykorzystanie wyzwalaczy 230VAC lub 24V (napięcie 24V zwiększa poziom bezpieczeństwa obsługi). Przy wykorzystaniu wyzwalaczy 230V do urządzenia uruchamiającego doprowadzone jest napięcie 230V, dlatego też styk urządzenia uruchamiającego musi być dostosowany do pracy z takim napięciem. Lampki sygnalizacyjne urządzenia uruchamiającego również muszą być dostosowane do napięcia 230VAC, gdyż w wersji z wyzwalaczem 230V napięcia fazowe 230V, poprzez styki pomocnicze wyłącznika, zapalają odpowiednie diody.

Zaawansowane Systemy PWP z Modułem Kontrolno-Sterującym (MKIN-PWP)

To rozwiązanie jest preferowane do rozległych oraz skomplikowanych obiektów przemysłowych i/lub budynków biurowych i użyteczności publicznej, tam gdzie czasowe wyłączenie zasilania budynku do celów testowych nie jest możliwe i/lub bardzo utrudnione.

Zwiększenie bezpieczeństwa w tym rozwiązaniu polega na zastosowaniu modułu kontrolno-sterującego MKIN-PWP, który natychmiast po wykryciu uszkodzenia przewodu pomiędzy urządzeniem uruchamiającym a urządzeniem wykonawczym wyśle sygnał o uszkodzeniu do systemu nadrzędnego, np. SSP i/lub BMS. W niniejszym rozwiązaniu element sygnalizująco-sterujący stanowi dedykowany moduł kontroli i nadzoru MKIN-PWP, którego zadaniem jest kontrola ciągłości przewodu do urządzenia uruchamiającego, sterowanie wyzwalaczem zanikowym lub wzrostowym, odliczenie czasu opóźnienia do wyłączenia w przypadku współpracy z systemami UPS oraz wejściem zezwalającym na wyłączenie, a także współpraca z integratorem lub centralą sterującą, pozwalając na zdalne wyłączenie zasilania z poziomu integratora/centrali sterującej.

Moduł MKIN-PWP posiada dodatkowo wyjścia realizujące następujące funkcje: sygnał wyłącz do następnej sekcji wyłącznika, sygnał uszkodzenia modułu do systemów nadrzędnych, sygnał zadziałania urządzenia wykonawczo-sygnalizującego, sygnał wyłącz do systemów UPS. Cała automatyka sterująco-sygnalizująca zasilona zostanie z zasilacza buforowanego, zapewniając tym samym ciągłość dostawy energii do części sygnalizacyjno-sterującej nawet w przypadku zaniku zasilania sieciowego, co zapewni prawidłową sygnalizację zadziałania wyłącznika nawet w przypadku braku zasilania sieciowego. Akumulator współpracujący z zasilaczem buforowanym zostanie tak dobrany, aby zapewnić ciągłość dostawy energii na minimum 30 minut w przypadku zaniku zasilania przed wyłącznikiem PWP.

Moduł MKIN-PWP pozwala na połączenie z systemami integracji/integratorami lub innymi systemami wizualizacji za pośrednictwem interfejsu RS485, wykorzystując protokół BacNET MS/TP lub za pośrednictwem innego protokołu, np. Modbus, przy wykorzystaniu opcjonalnego sterownika dokonującego konwersji protokołów. Ponadto moduł urządzenia wykonawczo-sygnalizacyjnego może być wyposażony w sterownik programowalny wraz z dodatkowymi modułami wejść/wyjść oraz opcjonalny switch komunikacyjny. Moduł wykonawczo-sygnalizacyjny może stanowić integralną część zasilacza CX1604, rozdzielnicy/rozdzielni przeciwpożarowej lub stanowić element autonomiczny.

Certyfikacja a Projekt Budowlany

Obowiązek posiadania certyfikatu dla PWP powstał od 1 stycznia 2021 r. Jeśli dokumentacja projektowa przewidywała zastosowanie Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu na podstawie §183 WT, to zmiana polega wyłącznie na tym, że dla wyrobu o tej samej nazwie i funkcji w obiekcie powstał dodatkowy obowiązek certyfikacji. Należy pamiętać, że istniał on już od 2016 r., a w dniu 1 stycznia 2021 r. upłynął okres przejściowy wyznaczony przez ustawodawcę na dostosowanie rynku do nowych wymagań. Kluczowe jest to, że projekt budowlany nie określa zasad formalnych wprowadzania wyrobów do stosowania, a tylko wskazuje ich rodzaj, wymagane własności użytkowe i oczekiwane funkcje (zadania), a tym samym data uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia ani wpływu na dokumenty wymagane do wprowadzenia wyrobu na rynek.

Certyfikowany Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu należy również stosować w obiektach będących w trakcie budowy lub modernizacji, jeśli PWP nie został jeszcze dostarczony na budowę, co zostało potwierdzone w „Dzienniku budowy”.

Wymagane Dokumenty Certyfikujące dla PWP

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dla Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP) wymagane są następujące dokumenty certyfikujące:

• Krajowa Ocena Techniczna oraz Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych, które wydaje Jednostka Certyfikująca.
• Krajowa Deklaracja Właściwości Użytkowych, którą wystawia producent.

Czy PWP wymaga Świadectwa Dopuszczenia CNBOP?

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu nie widnieje na wykazie wyrobów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (DzU z 2010 r. nr 85, poz. 553, z późn. zm.), dlatego nie wymaga Świadectwa Dopuszczenia wydanego przez CNBOP.

Czy dla PWP wymagany jest znak CE?

Dla PWP nie ma zharmonizowanej normy EU, więc znakowanie CE nie jest możliwe.

Podsumowanie Kluczowych Kwestii

1. Obowiązek stosowania Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP) jest powszechnie znany i stosowany od 2002 r.

2. Wymóg systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych nr 1 dotyczy grupy 10 wyrobów budowlanych - stałych urządzeń przeciwpożarowych (wyrobów do wykrywania i sygnalizacji pożaru, wyrobów do kontroli rozprzestrzeniania ciepła i dymu oraz tłumienia wybuchu, systemów ewakuacyjnych), w tym Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP). Obowiązek posiadania krajowego certyfikatu stałości właściwości użytkowych obowiązuje od 1 stycznia 2021 r.

3. Dopuszczenie jednostkowe dla PWP było dopuszczalne wyłącznie w okresie przejściowym, tj. do 2022 r. Art. 10 ust. 1 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie w szczególnych przypadkach: dotyczy wyrobu budowlanego, który wymaga indywidualnego zaprojektowania i wytworzenia z uwagi na specjalne, niestandardowe potrzeby, wyprodukowane dla jednego, konkretnego zastosowania, wymagające często dostosowania urządzeń produkcyjnych do ich wytworzenia. Procedura dopuszczenia jednostkowego nie jest rozwiązaniem zamiennym dla urządzeń dopuszczonych do obrotu i odpowiednio oznakowanych znakiem budowlanym, w tym dla Przeciwpożarowych Wyłączników Prądu (PWP).

4. Krajowa Ocena Techniczna (KOT) staje się dokumentem odniesienia dla wyrobu budowlanego i stanowi w tym wypadku stanowisko z wymaganiami tak jak norma wyrobu dla urządzenia przeciwpożarowego, jakim jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP). Nie można jej zastępować procedurą dopuszczenia jednostkowego, chyba że wymagane są specjalne niestandardowe wymagania dla urządzenia i/lub obiektu budowlanego, których nie spełnia urządzenie objęte Krajową Oceną Techniczną (KOT).

Bibliografia

• [1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 1065 z późniejszymi zmianami).
• [2] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku, w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1966 z późniejszymi zmianami).
• [3] USTAWA z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542, 1228 i 1579).
• [4] Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 4 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2297).
• [5] USTAWA o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. 2004 Nr 92, poz. 881).
• [6] GUNB - Zasady stosowania wyrobów budowlanych.
• [8] USTAWA z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414).

tags: #przeciwpozarowy #wylacznik #pradu #certyfikacja #opozniona