Kompaktowe pojazdy terenowe, takie jak quady, są coraz chętniej wykorzystywane przez polskie służby mundurowe, w tym straż pożarną, policję, a także straż graniczną. Ich szybkość i zwrotność sprawiają, że bez problemu docierają w miejsca, którym potężne wozy strażackie nie są w stanie sprostać. Tego typu maszyny znacząco zwiększają możliwości prowadzenia działań w terenie trudno dostępnym oraz podczas akcji wymagających szybkiej reakcji.
Zalety i uniwersalność quadów w działaniach ratowniczych
Strażacy bardzo często muszą operować w niezwykle wymagającym terenie cechującym się dużą liczbą przeszkód. W takich warunkach tradycyjne wozy strażackie są praktycznie bezużyteczne, jednak tak kompaktowe pojazdy jak quady umożliwiają przedostanie się w nawet najbardziej niedostępne miejsca.
Nowe pojazdy służą przede wszystkim działaniom ratowniczo-poszukiwawczym. Znakomicie sprawdzają się w sytuacjach zagrożenia życia w trudnym terenie, gdzie inne pojazdy nie dają rady dotrzeć. Latem pomagają również w patrolowaniu obszarów o dużym zagrożeniu pożarami, natomiast zimową porą wspierają akcje odśnieżania ulic. Warto podkreślić, że dzięki nim możliwe jest również operowanie w terenie dotkniętym powodzią lub innymi klęskami żywiołowymi, a także skuteczne ugaszenie pożaru w trudno dostępnych miejscach dzięki innowacyjnym, przenośnym i kompaktowym urządzeniom do wytwarzania i podawania piany. Pojazdy są często dodatkowo wyposażone w podnoszony i opuszczany automatycznie pług oraz dodatkowe oświetlenie pola pracy, co jest niezbędne podczas nocnych działań ratowniczych i w okresie zimowym.
Wspinaczka górska nie tylko dla dorosłych
Przykłady wdrożeń i programów wsparcia dla OSP i PSP
OSP Leszno Górne
Park maszynowy Ochotniczej Straży Pożarnej z Leszna Górnego wzbogacił się o quada Moto 52001, który ma służyć głównie do działań ratowniczo-poszukiwawczych. Burmistrz Mirosław Gąsik podkreślił, że decyzję o dofinansowaniu zakupu quada wraz z pługiem dla OSP w Lesznie Górnym podjęto w celu rozwoju gminnej floty strażackiej. Dzięki nowoczesnym maszynom zwiększa się gotowość bojową jednostek OSP, tym samym podnosząc poziom bezpieczeństwa mieszkańców.
OSP Bajdy i program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Bajdach wzbogaciła się o nowego quada ratowniczego, który znacząco zwiększy możliwości prowadzenia działań w terenie trudno dostępnym oraz podczas akcji wymagających szybkiej reakcji. Łączny koszt zakupu quada wyniósł 50 200 zł, z czego 40 000 zł stanowiło dofinansowanie z programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC). Samorząd podkreśla, że tego typu wsparcie bezpośrednio przekłada się na poprawę bezpieczeństwa mieszkańców oraz skuteczność działań służb ratowniczych.
Zakup quada to część szerszego pakietu doposażenia jednostek OSP na terenie gminy Wojaszówka. W ramach programu sfinansowano również 11 kompletów specjalistycznego umundurowania dla strażaków, agregat prądotwórczy wraz z ciągnikiem do transportu, mobilny maszt oświetleniowy, trzy motopompy do wody zanieczyszczonej oraz pięć defibrylatorów AED. W 2025 roku łączne dofinansowanie dla gminy Wojaszówka z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej wyniosło 928 496 zł.
Województwo Opolskie - wzmocnienie Państwowej Straży Pożarnej
Jednostki Państwowej Straży Pożarnej w województwie opolskim wzbogaciły się o trzy nowe quady ratownicze wraz z przyczepami do ewakuacji osób poszkodowanych oraz specjalistycznym wyposażeniem. Zakupione quady Polaris Sportsman XP 1000 EPS S LE to pojazdy przystosowane do działań ratowniczych w trudnym i niedostępnym terenie, gdzie dojazd standardowych samochodów pożarniczych jest utrudniony lub niemożliwy. Dzięki przyczepom ratowniczym umożliwiają szybki transport sprzętu oraz sprawną ewakuację osób poszkodowanych.
Kompleksowy projekt w Województwie Lubelskim
W ramach projektu pn. „Dostosowanie Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego na terenie województwa lubelskiego do zmian klimatycznych, zmian w środowisku naturalnym oraz zagrożeń cywilizacyjnych”, realizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027, zakupiono łącznie 167 pojazdów typu quad na przyczepie. Trafiły one do 10 jednostek PSP i dla 157 jednostek OSP włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) z terenu województwa lubelskiego. Pojazdy specjalne typu quad na przyczepie przystosowane zostały do transportu strażaków i sprzętu na miejsce działań ratowniczych.
Pojazdy te są odpowiedzią na potrzebę uzupełnienia sprzętu specjalistycznego o taki, który wjedzie tam, gdzie nie poradzi sobie samochód ratowniczo-gaśniczy czy lżejszy pojazd specjalistyczny. Dzięki quadom ratownicy mogą dotrzeć do osób poszkodowanych znajdujących się w trudno dostępnym miejscu, niosąc im pomoc. Świetnie sprawdzają się również w działaniach ratowniczo-gaśniczych dzięki przenośnym i kompaktowym urządzeniom do wytwarzania i podawania piany. Pojazdy dodatkowo wyposażone są w podnoszony i opuszczany automatycznie pług oraz dodatkowe oświetlenie pola pracy, niezbędne podczas nocnych działań ratowniczych i w okresie zimowym. Dzięki temu, że każdy quad w zestawie posiada przyczepę do transportu, pojazdy te stają się mobilnym i skutecznym narzędziem do ratowania życia, zdrowia, mienia i środowiska. Pojazdy są własnością Komendy Wojewódzkiej PSP w Lublinie i zostały przekazane do użytkowania jednostkom OSP włączonym do KSRG i PSP na okres 7 lat na podstawie stosownych umów użyczenia.
OSP Żarnowiec (Gmina Jedlicze)
Jednostka OSP Krakowskie Przedmieście, działająca na terenie Krasnegostawu, otrzymała jeden z 43 pojazdów specjalnych przekazanych ochotniczym jednostkom straży pożarnej z 6 powiatów Województwa Lubelskiego. Nowym nabytkiem OSP Żarnowiec jest Polaris Sportsman 570 o mocy 44 km. Jest to drugi tego typu pojazd w Gminie Jedlicze, pierwszy służy w OSP Dobieszyn. Quad jest przystosowany do pracy z różnego rodzaju przyczepami. Zakup quada o finalnej kwocie 64 000 zł, wraz z pełnym wyposażeniem i zabezpieczeniem, był możliwy dzięki zaangażowaniu miejscowych strażaków i wsparciu Gminy Jedlicze oraz innych instytucji i fundacji. Uroczystego poświęcenia pojazdu dokonał Proboszcz Parafii w Żarnowcu, ks. Wojciech Sabik, kapelan strażaków Gminy Jedlicze.
Quady w innych służbach mundurowych
Policja
Pojazdy typu off-road szybko stały się niezbędnym wyposażeniem wielu jednostek policyjnych - są bowiem praktycznie niezastąpione przy poszukiwaniach osób zaginionych, przy patrolowaniu trudno dostępnych obszarów, a także podczas policyjnych obław. Te niewielkich rozmiarów pojazdy wykazują szczególną przydatność podczas podejmowania operacji przeprowadzanych we współpracy ze Strażą Leśną lub Rybacką, które wymierzone są przeciwko kłusownikom.
Straż Graniczna
Trudno dzisiaj wyobrazić sobie pracę straży granicznej bez wykorzystania pojazdów wyśmienicie radzących sobie w tak wymagającym terenie, z jakim mamy do czynienia wzdłuż wschodniej granicy Polski. Ich zdolność do poruszania się w ciężkich warunkach terenowych jest kluczowa dla skutecznej ochrony granic.