Ochotnicza Straż Pożarna w Rabie Wyżnej, pełniąca kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa lokalnej społeczności, ma bogatą historię sięgającą początku XX wieku.
Początki i pierwsze lata działalności
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Rabie Wyżnej została założona w roku 1908 z inicjatywy administratora majątku w Rabie Wyżnej. Początkowo OSP, prócz łopat i wiader, nie posiadała żadnego sprzętu. Do straży pożarnej przyjmowano mężczyzn powyżej 170 cm wzrostu. Umundurowanie stanowiły: białe spodnie i czerwone kurtki. Z zapisu księgi protokołów prowadzonej przez Kółko Rolnicze wydatkowano 435 koron 40 halerzy na zakup hełmów, mundurów, toporków, węży i lin. W protokole z roku 1919 widnieje zapis, iż Kółko Rolnicze kupiło dla Straży sikawkę ręczną. W roku 1935 powiat nowotarski zarejestrował 89 straży pożarnych na 103 wioski, straż zawodową w Zakopanem i Nowym Targu oraz dwie straże kolejowe w Chabówce i Zakopanem.
Pierwsze wyposażenie i przechowywanie sprzętu
Pierwszym sprzętem była sikawka jednotłokowa, mało wydajna, tłoczona przez strażaków. Była umocowana na jednym kółku, a swoim wyglądem przypominała taczki. Sprzęt strażacki był początkowo przechowywany u prezesa straży na dużej sali, która służyła również na zabawy taneczne i wesela. Do pomocy Straży Pożarnej służyły tak zwane warty nocne. Polegały one na tym, że gospodarstwa rolne zobowiązane były prowadzić wartę nocną w obsadzie dwóch osób. Warta była wykonywana przy pomocy tak zwanej kuli; wartę miały pełnić osoby, którym kula została przekazana. W czasie pożaru sygnał alarmowy dawała również zakupiona do tartaku lokomobilna parowa.
Wyzwania i rozwój sprzętu
Na przestrzeni lat OSP Raba Wyżna sukcesywnie wzbogacała swoje wyposażenie, dostosowując się do rosnących potrzeb i wyzwań.
Ewolucja sprzętu gaśniczego
Początkowa, mało wydajna sikawka jednotłokowa tłoczona przez dwóch strażaków, z czasem została zastąpiona nowocześniejszym sprzętem. W roku 1939 na wyposażeniu była pompa dwutłokowa tłoczona przez czterech mężczyzn. W latach 50-tych zakupiono motopompę PO3. W roku 1967 zakupiono dla Straży Pożarnej nową motopompę, co znacząco zwiększyło jej możliwości operacyjne. W tym samym roku zorganizowano nową drużynę bojową.
Rozwój floty pojazdów
W 1967 roku straż ze swoich środków kupiła wycofany z wojska amerykański samochód terenowy Dodge, który niestety nie zdał egzaminu. W 1973 roku z Komendy Powiatowej w Nowym Targu, ku wielkiej radości strażaków, OSP w Rabie Wyżnej otrzymała auto strażackie - samochód Żuk ZGM, który służył jednostce do 1996 roku. W 1996 roku straż wzbogaciła się o wóz Star 244 z napędem 4×4 o mocy 150 koni mechanicznych. Był on wyposażony w zbiornik o pojemności 2500 litrów, autopompę o wydajności 2400 l/min i posiadał linię szybkiego natarcia. W roku 2008 straż wzbogaciła się o nowoczesne auto bojowe oraz techniczne GBARt Mercedes 1326, wóz z napędem 4×4 o mocy 260 koni mechanicznych, wyposażony w zbiornik 2500 litrów i autopompę o wydajności 2400 l/min.
Historia gaszenia pożarów – kanał World Geographic
Droga do własnej remizy
Posiadanie własnej, funkcjonalnej remizy było długotrwałym procesem, naznaczonym wieloma etapami budowy i modernizacji.
Pierwsze próby budowy
Starania o własną remizę rozpoczęły się od zbierania funduszy na zabawach tanecznych. Zabetonowano ławy, wymurowano suteryny oraz położono płytę betonową. Na tym prace zakończono, gdyż skończyły się zebrane fundusze. Dolna część remizy, czyli garaż oraz magazynki, zostały ukończone w 1957 roku. W międzyczasie strażacy zostali przeniesieni do Urzędu Gminy, gdzie mieli do dyspozycji parę pomieszczeń, jednak z biegiem lat byli spychani do suteren. Całą remizę ukończono w latach 1965-66. W roku 1986 OSP czyniła starania o zakup parceli pod budowę nowej remizy. Zakupiono bloczki betonowe, pocięto 11 kubików drewna na deski. W 1991 roku powstała nowa koncepcja budowy remizy, lecz po pewnym czasie, z powodu techniczno-proceduralnych przeszkód, koncepcja budowy upadła.
Ukończenie i modernizacja obiektu
W roku 2002 wójt Gminy Raba Wyżna Edward Siarka podjął się wykończenia remizy, która straszyła swoim wyglądem w sąsiedztwie nowo wybudowanego Gimnazjum. Efekt tych starań był zaskakujący, dzięki pomocy Wójta, Rady Gminy, a w szczególności Państwa Paulette i Paula Kardos z USA, oraz wsparciu rodaka - księdza Kardynała Stanisława Dziwisza. W 2003 roku, z okazji 95-lecia OSP, budynek - będący wcześniej Domem Kultury - został poświęcony i oddany w użytkowanie OSP Raba Wyżna oraz mieszkańców Raby Wyżnej.
Współczesna OSP Raba Wyżna
Obecnie Ochotnicza Straż Pożarna w Rabie Wyżnej to nowoczesna i profesjonalnie przygotowana jednostka, aktywnie angażująca się w życie społeczności.
Włączenie do Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego
Jednostka została włączona do Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego w 2006 roku, co potwierdza jej wysoką gotowość operacyjną i spełnianie rygorystycznych standardów. W 1978 roku został ufundowany przez Polonię z USA (klub Raba Wyżna) sztandar dla OSP Raba Wyżna. Kolejny sztandar dla OSP Raba Wyżna został ufundowany przez mieszkańców oraz poświęcony i nadany w 2003 roku z okazji jubileuszu 93-lecia istnienia jednostki.
Szkolenia i specjalizacje
Regularnie nowi członkowie przechodzą jednoetapowe szkolenie organizowane przez Komendę Powiatową PSP w Nowym Targu. Na dzień dzisiejszy jednostka posiada druhów wyszkolonych z różnych dziedzin, jeśli chodzi o Straż Pożarną. Jednostka posiada pełen zestaw Ratownictwa Medycznego. W skład Jednostki Operacyjno-Technicznej wchodzą strażacy z przeszkoleniem z zakresu ochrony dróg oddechowych, ratownictwa technicznego, dowódcy sekcji OSP, ratownictwa KPP, a także funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej.
Struktura i działalność społeczna
Na dzień dzisiejszy jednostka skupia druhów, w tym 37 członków czynnych. Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza liczy 20 osób (10 dziewcząt, 10 chłopców), co świadczy o aktywnym zaangażowaniu młodszych pokoleń. Kultywując wieloletnie tradycje, strażacy czynnie uczestniczą w życiu kulturalnym i religijnym lokalnej społeczności, współpracując z miejscową parafią oraz szeregiem organizacji społecznych.