Statutowe zadania Ochotniczej Straży Pożarnej
Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) jest jednostką umundurowaną, wyposażoną w specjalistyczny sprzęt, przeznaczoną w szczególności do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami. Szczegółowe zadania i organizację OSP określa statut danej jednostki. Do kluczowych obszarów działalności należą:- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu jednostki.
- Działania na rzecz ochrony środowiska oraz wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych.
Utrzymanie jednostki OSP a obowiązki gminy
Zgodnie z art. 32 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej OSP ponosi gmina. W relacji z samorządem istotne jest rozróżnienie pomiędzy własnością nieruchomości a jej dysponowaniem.Jeśli grunt stanowi własność gminy, zgodnie z przepisami budynki na nim posadowione również stają się własnością właściciela gruntu. Niemniej jednak, to gmina ma ustawowy obowiązek wspierania działalności OSP, a nie odwrotnie.Dysponowanie mieniem OSP i dochody z wynajmu
Kwestia wynajmu remizy i czerpania z tego tytułu korzyści finansowych jest ściśle uregulowana w przepisach. Kluczowy dla działalności OSP jest **art. 37 ustawy o ochronie przeciwpożarowej**.Przepis ten stanowi, że nieruchomości, środki transportu, urządzenia i sprzęt pozostający w dyspozycji OSP mogą być odpłatnie wykorzystywane do innych społecznie użytecznych celów, określonych w statucie jednostki. Co najważniejsze, środki uzyskane z płatnego korzystania z mienia, którym OSP dysponuje, stanowią dochody własne Ochotniczej Straży Pożarnej.
Prawa dysponenta nieruchomości
Jeśli gmina przekazała OSP nieruchomość do dyspozycji, to z umowy przekazującej powinno wynikać, czy w budynku może być prowadzona dodatkowa działalność. Należy pamiętać o następujących aspektach:- Jeśli OSP jest dysponentem budynku, to zgodnie z prawem dochody z wynajmu powinny trafiać na konto jednostki.
- Wójt może próbować wydzielić część budynku jako świetlicę wiejską, przekazując ją do prowadzenia sołectwu, co zmieniłoby zasady czerpania dochodów.
- Wszelkie nowe regulaminy i cenniki narzucane przez gminę wymagają analizy pod kątem prawnej podstawy ich wprowadzenia oraz umowy użyczenia mienia.
Jednostki OSP są potrzebne
W sytuacji, gdy jednostka OSP samodzielnie pozyskuje klientów i zarządza wynajmem, żądanie przekazywania tych środków na konto urzędu gminy może być sprzeczne z ustawowym statusem OSP jako dysponenta mienia. OSP ma prawo do rozliczania wypracowanych środków, co powinno odbywać się transparentnie zgodnie z obowiązującą dokumentacją finansową.