Informacje o miejscowości Łagiewniki i działalności PSP w Powiecie Buskim

Artykuł zawiera kompleksowe informacje dotyczące miejscowości Łagiewniki, jej historii, przyrody i współczesności, a także podsumowanie działalności Państwowej Straży Pożarnej (PSP) na terenie powiatu buskiego, w skład którego wchodzi gmina Busko-Zdrój wraz z Łagiewnikami.

Łagiewniki: Położenie i Pochodzenie Nazwy

Łagiewniki to malownicza wieś położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Od Buska-Zdroju dzieli ją zaledwie 1 km. Historia miejscowości sięga dawnych czasów, kiedy to Łagiewniki pełniły funkcję wsi służebnej. Nazwa wsi pochodzi od aplikacji łagiewnik - „człowieka przynależnego do książęcej ludności służebnej, trudniącej się wyrobem łagwi czy też warzeniem piwa i syceniem miodu dla dworu książęcego”. W liczbie mnogiej nazwa określała osadę służebną zamieszkaną przez łagiewników, którzy według wielu historyków i językoznawców byli rzemieślnikami, wytwórcami łagwi, czyli bednarzami. Jednak według Buczka trudnili się oni nie tyle produkcją łagwi, co warzeniem piwa i syceniem miodu. Byli to przede wszystkim służebnicy dworu książęcego, tzw. słodownicy - piwowarzy i miodowarzy, którzy towarzyszyli księciu w jego podróżach i przechowywali napoje w łagwiach.

Mapa miejscowości Łagiewniki w kontekście Buska-Zdroju i powiatu buskiego

Dziedzictwo Przyrodnicze: "Zimne Wody"

Łagiewniki leżą w środkowej części Szanieckiego Parku Krajobrazowego, utworzonego w 1986 roku. Od zachodniej strony wsi rozciągają się niezwykłe wzgórza zwane "Zimnymi Wodami". Nazwa ta pochodzi od faktu, że woda wytryskująca z gipsowych skałek jest naprawdę zimna. Tereny "Zimnych Wód" to wzgórza podzielone dróżkami i ścieżkami leżącymi w dolinach, oddzielających poszczególne wzniesienia. Znajduje się tam kilka źródeł, a bardzo zimna woda z gipsowych skałek dała początek nazwie tego uroczyska.

Pomniki Przyrody na "Zimnych Wodach"

Na uroczysku "Zimne Wody" znajdują się dwa pomniki przyrody nieożywionej:

  • "Gipsowe Kryształy" - wzgórze z odsłonięciem geologicznym stanowiącym próg skalny o długości 12 metrów i wysokości ponad 4 metrów. Występują tam największe na świecie kryształy gipsu, tzw. gipsy wielokrystaliczne szklicowe. Teren porasta roślinność charakterystyczna dla stepów Ponidzia. Z wierzchołka rozciąga się rozległy widok na Garb Wójczańsko-Pińczowski, Kotlinę Borzykowską, Nieckę Połaniecką (należącą do Niecki Nidziańskiej), a przy lepszej widoczności można zobaczyć Pogórze Szydłowskie i Góry Świętokrzyskie, w szczególności Łysogóry. "Gipsowe Kryształy" są uznane zarządzeniem Wojewody Kieleckiego za pomnik przyrody (nr rejestru 142).
  • Źródełko przy progu skalnym - drugi pomnik przyrody (nr rejestru 143), o długości 9 metrów i wysokości 5 metrów, znajdujący się w zboczu wzniesienia zbudowanego z serii gipsowej badenu (trzeciorzęd). Tu również występują gipsy wielokrystaliczne.
Zdjęcie krajobrazu

Roślinność Stepu Ponidzia

Na "Zimnych Wodach" spotyka się roślinność charakterystyczną dla stepów Ponidzia, w tym takie gatunki jak: miłek wiosenny, mikołajek płaskolistny, dzwonek syberyjski, dziewięćsił bezłodygowy, sasanki, pierwiosnki, macierzanka, ostnica włosowata, ostrołódka kosmata, kostrzewa bruzdkowana i wiele innych roślin. Uroczysko to jest terenem równorzędnym pod względem przyrodniczym i krajoznawczo-turystycznym dla rezerwatów w Skorocicach i Chotlu Czerwonym, jednak jest mniej znane i rzadziej odwiedzane przez turystów, mimo że wchodzi w skład Szanieckiego Parku Krajobrazowego.

Łagiewniki w Historii: Okupacja Hitlerowska i Ruch Oporu

Uroczysko na "Zimnych Wodach" ma również swoją historię związaną z okresem II wojny światowej. W grudniu 1944 roku trzej młodzi harcerze, próbując wypróbować zdobyczną broń, zostali zatrzymani przez żołnierzy niemieckich i przekazani w ręce gestapo. Chłopcy nie wiedzieli, że wojska niemieckie, przygotowując się do obrony przed nacierającą Armią Czerwoną, zbudowały na "Zimnych Wodach" pas umocnień, który ciągnął się od Owczar, przez Broninę, Łagiewniki w kierunku Mikułowa. O losach tych chłopców i ich szczęśliwym uratowaniu 12 stycznia 1945 roku pisze Leszek Marciniec w swojej książce.

Kwatera "Srogiego" i Działalność AK

W okresie okupacji hitlerowskiej Łagiewniki były ważnym punktem na mapie ruchu oporu. W domu Stefana Kubickiego mieściła się kwatera komendanta Obwodu AK na powiat buski - mjr/ppłk "Srogiego" (Wacława Ćmakowskiego). Gospodarstwo to było doskonale przygotowane; między budynkami utworzono tunele pod polem ornym. Stąd wysyłano rozkazy dotyczące akcji zbrojnych, odbierano meldunki, a także przyjmowano materiały ze zrzutów lotniczych. Na "Zimnych Wodach" znajdowała się nawet strzelnica, gdzie żołnierze Armii Krajowej (AK) z oddziału złożonego z mieszkańców Łagiewnik odbywali w czasie okupacji (do sierpnia 1945 roku) naukę strzelania z ostrej amunicji. Polna dróżka prowadząca do Łagiewnik, dochodząc prostopadle do głównej drogi w centralnej części wsi, była w czasie okupacji trasą bezpieczną dla partyzantów AK, ponieważ teren był niezabudowany, co pozwalało na ukrycie się w razie zasadzki.

Archiwalne zdjęcie partyzantów AK lub budynków z okresu II wojny światowej w Łagiewnikach

Losy Mieszkańców

Mieszkańcy Łagiewnik doświadczyli trudnych losów podczas II wojny światowej. Wielu z nich trafiło do niewoli niemieckiej lub sowieckiej. We wsi działały zarówno oddziały AK, jak i Batalionów Chłopskich. Łagiewniki przechowują pamięć o swoich bohaterach, takich jak Jan Kubicki ps. "Kanciarz" - kapral AK, który został aresztowany przez gestapo i rozstrzelany w 1944 roku.

Zabytki i Współczesność Łagiewnik

W Łagiewnikach zachowały się dwie piękne figury przydrożne:

  • Figura Serca Jezusowego z 1952 roku, ufundowana przez mieszkańców wsi.
  • Figura Niepokalanego Poczęcia NMP z 1933 roku, będąca kopią figury z kościoła parafialnego w Busku-Zdroju.

Warto również zobaczyć zabytkowy drewniany dom rodziny Dymków z początku XX wieku.

Zdjęcie zabytkowej figury przydrożnej lub drewnianego domu w Łagiewnikach

Współcześnie Łagiewniki to rozwijająca się wieś, której sołtysem jest Pani Dorota Paluch. W ostatnich latach powstało wiele nowych domów, a Busko praktycznie złączyło się z Łagiewnikami poprzez zabudowę ulicy Łagiewnickiej.

Działalność Państwowej Straży Pożarnej w Powiecie Buskim (Rok 2025)

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 roku straż pożarna na terenie powiatu buskiego odnotowała łącznie 1040 interwencji. Dane te podsumowują skalę i charakter działań ratowniczych oraz zaangażowanie jednostek.

Statystyki Interwencji w 2025 Roku:

  • Powstało 385 pożarów, co stanowi 37,09% wszystkich zdarzeń.
  • Zarejestrowano 623 miejscowe zagrożenia, co stanowi 59,82% wszystkich zdarzeń.
  • W działaniach ratowniczych uczestniczyło łącznie 8909 strażaków oraz 2023 samochody.
  • Najwięcej interwencji, bo aż 431, odnotowano na terenie Miasta i Gminy Busko-Zdrój, co stanowi 41,4% wszystkich zdarzeń w powiecie.
Infografika przedstawiająca statystyki interwencji straży pożarnej w powiecie buskim w 2025 roku (udział pożarów, miejscowych zagrożeń)

Film edukacyjny o bezpieczeństwie - Pożar i gaz w szkole

Projekt Edukacyjny "Bezpieczny Dom"

W ramach rządowego programu „Bezpieczna +”, Komenda Wojewódzka PSP w Kielcach wraz z Komendą Powiatową PSP w Busku-Zdroju, przygotowała projekt „Bezpieczny Dom”. W chwili powstania był to pierwszy taki obiekt w województwie świętokrzyskim. W ramach projektu „Bezpieczny Dom” realizowana jest akcja edukacyjna „Ognik”. Jest to ogólnopolskie działanie edukacyjne, skierowane do dzieci i młodzieży szkolnej, którego celem jest edukacja na temat bezpiecznego zachowania w sytuacjach zagrożenia.

Na realizację tego projektu w siedzibie Komendy Powiatowej PSP w Busku-Zdroju przeznaczono specjalne pomieszczenia, które zgodnie z wytycznymi zaadaptowano na typowe mieszkanie. Wygospodarowano: pokój dzienny, kuchnię oraz łazienkę. Dzięki temu układowi dzieci mogą zobaczyć, z jakimi zagrożeniami można spotkać się w domu lub mieszkaniu, jak rozprzestrzenia się dym w warunkach pożaru, jak działają czujki dymu oraz tlenku węgla, a także sprawdzić, jak nagrzewają się drzwi, za którymi wybuchł pożar. Uczestnikom szkoleń prezentowana jest również prawidłowa ewakuacja z miejsca objętego dużym zadymieniem, przy zapewnieniu pełnego bezpieczeństwa. Wierzymy, że szkolenia realizowane w ramach tego projektu zapiszą się w świadomości uczestników i w przyszłości zaowocują poprawą świadomości, co przełoży się na bezpieczeństwo w przypadku rzeczywistych zagrożeń.

Zdjęcie wnętrza sali edukacyjnej

tags: #remiza #busko #lagiewniki