W Polsce i na Litwie obserwujemy dynamiczny rozwój sektora odnawialnych źródeł energii, ze szczególnym uwzględnieniem fotowoltaiki. Inwestycje w nowe markety, plany rozbudowy infrastruktury handlowej oraz programy wspierające zieloną transformację energetyczną świadczą o rosnącym znaczeniu tej technologii. Poniżej przedstawiamy szczegóły dotyczące kluczowych projektów i trendów.
Rozwój Infrastruktury Handlowej w Wałbrzychu
Biedronka przy ulicy Wysockiego
W kwietniu informowaliśmy o zbliżającym się otwarciu obiektu handlowego Biedronka przy ulicy Wysockiego w Wałbrzychu, określanego jako "prawdopodobnie najpiękniej położony sklep sieci Biedronka w Polsce". Market miał przyjąć pierwszych klientów na przełomie czerwca i lipca, jednak termin ten minął, a obiekt pozostaje zamknięty. Aktualnie trwają prace wykończeniowe związane z drogą dojazdową i parkingami. Zjazd z drogi głównej oraz część infrastruktury bezpośrednio przy budynku są już wykonane, co sugeruje, że otwarcie jest coraz bliżej. Informacje ze strony jeronimomartins.com potwierdzają, że rekrutacja na stanowisko sprzedawca-kasjer do nowego sklepu przy ul. Wysockiego w Wałbrzychu została już zakończona. O inwestycji pisaliśmy również w styczniu, zwracając uwagę na budowę dyskontu. Nowy market na Białym Kamieniu, w opuszczonych od lat budynkach po Zespole Szkół Zawodowych nr 9 przy ul. Andersa 121a, był zapowiadany już w 2021 roku. Pierwotnie miał tam powstać nowy dyskont sieci Dino, jednak miasto zrezygnowało z wyburzenia dawnej sali gimnastycznej, a potencjalny inwestor z budowy sklepu. Niespodziewanie w lecie 2023 roku przy ul. Wysockiego, na wysokości przystanku na żądanie, rozpoczęła się budowa marketu innej sieci handlowej. Obiekt powstaje na trzech działkach: nr 149/1, 149/2, 149/11. Pozwolenie na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z przebudową sieci energetycznej wydano w maju. Początkowo sklep miał być otwarty zimą, ale termin ten został przesunięty. Lokalizacja ta może nie być optymalna dla mieszkańców dzielnicy ze względu na jej odległość od zabudowań i konieczność pokonywania podejścia pod górę. Co ciekawe, inwestorem nie jest Jeronimo Martins Polska, lecz świdnicka firma Jata, autoryzowany dealer Fiata, a wykonawcą jest firma Solidne Budowanie z Brzegu Dolnego. Do tej pory w dzielnicy nie było marketu; najbliższy dyskont Biedronka znajduje się przy granicy Białego Kamienia, przy ul. Solickiej.
Dino przy ulicy Świdnickiej
Jak informowaliśmy dwa lata temu, w Wałbrzychu miały powstać dwa nowe dyskonty sieci Dino. Pierwszy z nich, zlokalizowany przy ul. Świdnickiej, niedaleko skrzyżowania z Noworudzką, w okolicach tartaku, ma wkrótce ruszyć z budową. Drugi planowany jest niedaleko skrzyżowania ulic Moniuszki i Sikorskiego, na wysokości osiedla mieszkaniowego, gdzie pisaliśmy o przejęciu placu budowy pod przebudowę skrzyżowania. Na razie brak jest starań o pozwolenie na budowę obiektu przy skrzyżowaniu, co prawdopodobnie nastąpi po ukończeniu ronda w 2025 roku. Przygotowania do budowy sklepu przy Świdnickiej opisywaliśmy we wrześniu. Obiekt o kubaturze 3141 metrów sześciennych ma powstać przy ul. Świdnickiej, na wysokości wyjazdu z ul. Truskawkowej, po przeciwnej stronie, około 200 metrów od stacji benzynowej przy skrzyżowaniu z Noworudzką. Pozwolenie na budowę zostało wydane 6 listopada, jednak budowa dotychczas nie ruszyła. 20 czerwca Dino Polska S.A. złożyło drugi wniosek o pozwolenie na budowę zewnętrznych instalacji wodociągowych na cele socjalno-bytowe oraz wewnętrznej i zewnętrznej ochrony przeciwpożarowej, wraz z komorą wodomierzową i hydrantem, na potrzeby budowy budynku handlowo-usługowego oraz tartaku, na działkach nr 12/6, 14/3, 12/1, 14/4, 12/4, obręb 37 Rusinowa. 10 lipca sieć otrzymała pozytywną decyzję, co stanowi istotny krok w stronę rozpoczęcia budowy.
Nie Kupuj w Dino Zanim Nie Zobaczysz Tego Filmu
Fotowoltaika w Polsce: trendy i wyzwania
Spadek dynamiki po zmianie systemu rozliczeń
Boom na fotowoltaikę w Polsce uległ wyhamowaniu w 2022 roku po wprowadzeniu systemu net-billingu, który zastąpił wcześniejszy net-metering (opusty). Nowy model rozliczeń ograniczył opłacalność oddawania nadwyżek energii do sieci, mając na celu zachęcenie prosumentów do zwiększenia autokonsumpcji oraz inwestowania w magazyny energii i ciepła. W efekcie miesięczne przyłączenia nowych mikroinstalacji znacząco spadły, osiągając średnio nieco ponad 7 tys. w pierwszych miesiącach 2025 roku. Obecnie obserwujemy jednak wyraźne oznaki odbicia.
Lipiec 2025 z rekordowym wynikiem
Z danych Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE) wynika, że w lipcu 2025 roku przyłączono 10,4 tys. mikroinstalacji o łącznej mocy 125,5 MW. Średnia moc na instalację wyniosła 12,1 kW, co świadczy o rosnącej skali pojedynczych inwestycji. Dla porównania, w czerwcu przyłączono 8,6 tys. systemów, a w maju około 7,5 tys. Mimo to, wyniki te są wciąż niższe niż rok wcześniej, kiedy to w lipcu 2024 roku przyłączono 13 tys. mikroinstalacji o mocy 135 MW.
Ponad 1,5 miliona prosumentów w Polsce
Na koniec lipca 2025 roku w Polsce działało 1,596 miliona prosumentów, a ich instalacje osiągnęły łączną moc 13,28 GW. Rok wcześniej liczby te wynosiły odpowiednio 1,482 miliona i 12,05 GW, co oznacza wzrost o 114 tys. instalacji i dodatkowe 1,22 GW mocy w ciągu roku. Polski rynek fotowoltaiki pozostaje jednym z największych w Europie, a lipcowe dane mogą wskazywać na powrót inwestorów i stabilizację branży po okresie zmian prawnych.
Net-billing a opłacalność inwestycji
Net-billing obejmuje prosumentów, którzy zgłosili przyłączenie mikroinstalacji fotowoltaicznych po 31 marca 2022 roku. W tym systemie rozlicza się wartość nadwyżek energii oddawanej do sieci. Od wiosny 2025 roku utrzymuje się trend bardzo niskich stawek RCEm: styczeń - 0,48 zł/kWh, luty - 0,442 zł/kWh, marzec - gwałtowny spadek do 0,182 zł/kWh, czerwiec - rekordowe minimum 0,136 zł/kWh, lipiec - chwilowe odbicie do 0,284 zł/kWh, sierpień - ponowny spadek do 0,214 zł/kWh. Dla porównania, w sierpniu 2022 roku, w czasie kryzysu energetycznego, prosumenci otrzymywali średnio 1,017 zł/kWh. Nic nie wskazuje, aby ceny RCEm miały powrócić do tamtych poziomów w normalnych warunkach rynkowych.
Różnice między RCEm a RCE
Eksperci zwracają uwagę, że dla prosumentów coraz atrakcyjniejszą alternatywą jest rozliczanie po cenach godzinowych RCE, szczególnie w połączeniu z magazynami energii. Mechanizm ten pozwala przechować wyprodukowaną w południe energię i sprzedać ją wieczorem, gdy popyt na prąd rośnie, a fotowoltaika przestaje pracować. Wtedy ceny bywają kilkukrotnie wyższe niż w godzinach największej generacji PV. W praktyce oznacza to, że prosument wyposażony w magazyn energii może realnie poprawić opłacalność inwestycji i uniezależnić się od niskich stawek RCEm.
Przyszłość net-billingu i magazynów energii
Rosnące rozbieżności między wartością RCEm a cenami godzinowymi RCE powodują, że temat zmian w systemie rozliczeń staje się coraz bardziej aktualny. Ministerstwo Klimatu już zapowiada programy wspierające instalację domowych magazynów energii, które mogą stać się kluczowym elementem poprawy rentowności prosumenckiej fotowoltaiki.
Fotowoltaika w budynkach wielorodzinnych
Prosument lokatorski: zasady i wsparcie
Aby wspólnota mogła zamontować instalację PV i uzyskać status prosumenta lokatorskiego, energia musi być produkowana i rozliczana wspólnie, a instalacja przyłączona za licznikiem części wspólnych budynku. Kluczowe zasady obejmują moc instalacji, która nie może przekroczyć 50 kW ani mocy przyłączeniowej budynku. Panele można montować na dachu, elewacji lub balkonach, ale nie na gruncie. Budynek musi pełnić głównie funkcję mieszkalną, a do instalacji wymagana jest uchwała wspólnoty lub spółdzielni (minimum 50% + 1 głos). Procedura dotyczy także instalacji już działających - wystarczy odpowiedni wniosek do sprzedawcy energii. Nowy program wspierający rozwój przydomowych magazynów energii ma zostać uruchomiony po nowym roku, a pełne rozwiązania będą gotowe w 2026 roku. Będzie on elementem szerszej polityki wspierającej prosumentów. Obecnie funkcjonuje już Mój Prąd 6.0 i 7.0, w których dostępne jest dofinansowanie na magazyny energii, a także ulga termomodernizacyjna umożliwiająca odliczenie kosztów od podatku.
Dopłaty dla wspólnot - Grant OZE
Najważniejszym instrumentem finansowym w 2026 roku będzie Grant OZE, program obsługiwany przez BGK, który zwraca do 50% kosztów kwalifikowanych inwestycji w OZE. Nabór trwa do 30 czerwca 2026 roku. Grant można łączyć z innymi formami finansowania, m.in. premią termomodernizacyjną czy preferencyjnymi kredytami. Dzięki temu koszty własne wspólnoty mogą zostać zminimalizowane, a czas zwrotu inwestycji skrócony nawet do kilku lat.
2026 rok - przełom dla fotowoltaiki w blokach
Do końca III kwartału 2025 roku obowiązują tarcze energetyczne, które obniżają rachunki za prąd. Po ich wygaśnięciu od 2026 roku ceny wrócą do poziomów rynkowych zatwierdzanych przez URE. To oznacza znaczące podwyżki kosztów energii w częściach wspólnych budynków (windy, kotłownie, oświetlenie klatek). Im wyższe ceny prądu, tym bardziej opłacalna staje się fotowoltaika, szczególnie w połączeniu z rozliczeniami prosumenta lokatorskiego i możliwością korzystania z net-billingu według godzinowych cen RCEm.
Unijne cele klimatyczne a fotowoltaika w blokach
Unia Europejska wymaga, by do końca 2026 roku państwa członkowskie przedstawiły Krajowe Plany Renowacji Budynków, wskazujące, jak zwiększą efektywność energetyczną i udział OZE. Fotowoltaika w budynkach wielorodzinnych stanie się jednym z kluczowych elementów tej strategii.
Innowacyjne zastosowania fotowoltaiki
SolarMoves: panele PV w transporcie
W dziewięciomiesięcznych testach SolarMoves uczestniczyło 18 pojazdów, od samochodów osobowych, przez dostawcze, po autobusy i ciężarówki, które łącznie przejechały ponad 1 milion kilometrów po drogach Holandii, Niemiec i Słowacji. Badania prowadziły m.in. TNO (Holandia), Fraunhofer ISE (Niemcy) oraz firmy Lightyear, Sono Motors i IM Efficiency. Analizy wykazały, że panele dachowe są znacznie bardziej wydajne od montowanych na bokach pojazdu. Średnie roczne uzyski wyniosły 2,8 kWh/m² dla paneli na dachu i 1,3 kWh/m² dla paneli bocznych, co podkreśla kluczowe znaczenie odpowiedniego zaprojektowania powierzchni PV na pojazdach. Wyniki badań wskazują, że zacienienie przez budynki, drzewa czy inne pojazdy istotnie ogranicza wydajność paneli, co wymaga zastosowania bardziej zaawansowanych modeli prognozujących oraz uwzględniania stylu jazdy i tras użytkowników. W południowej Europie panele mogą pokryć nawet 50% rocznego zapotrzebowania na energię auta osobowego, podczas gdy w Europie Środkowej potencjał ten spada do około 35%. Kolejny etap projektu SolarMoves obejmie także Europę Południową i Wschodnią, a finalny raport z rekomendacjami zostanie opublikowany w 2026 roku.
Farma PV dla przemysłu energochłonnego na Litwie
Orlen Lietuva, spółka zależna Orlenu, realizuje projekt farmy fotowoltaicznej o mocy 44,2 MW na Litwie. Instalacja zajmie powierzchnię 600 tys. m² i będzie wyposażona w około 68 tys. dwustronnych modułów PV o jednostkowej mocy 620 Wp. Dzięki technologii bifacjalnej panele mają generować nawet o 30% więcej energii niż tradycyjne. Prognozuje się, że farma dostarczy rocznie około 45 GWh energii, co odpowiada rocznemu zużyciu prądu przez kilkanaście tysięcy gospodarstw domowych. Koszt inwestycji szacowany jest na 36 milionów euro. Budowa jest ukończona w 80%, a prace nad integracją systemu z siecią, instalacją infrastruktury elektrycznej oraz przygotowaniem zaawansowanych systemów zarządzania energią są w toku. Projekt realizuje firma Electrum z Białegostoku. Nowa farma PV wpisuje się w długofalową strategię Orlenu, który do 2035 roku planuje zwiększyć łączną moc zainstalowaną w OZE do 12,8 GW, rozwijając fotowoltaikę, energetykę wiatrową oraz magazyny energii. Do tego czasu moce magazynowe w Grupie mają osiągnąć poziom 1,4 GW. Farma w Możejkach jest przykładem wzrostu w OZE poprzez własne inwestycje i stanowi największą przyzakładową instalację PV w Grupie Orlen oraz jedną z największych na Litwie. Rozwój własnych źródeł OZE ma zwiększyć niezależność energetyczną koncernu i ograniczyć emisyjność działalności. Obecnie największą farmą fotowoltaiczną na Litwie pozostaje instalacja Nordic Solar o mocy 100 MWp, działająca w regionie Moletai.
Nie Kupuj w Dino Zanim Nie Zobaczysz Tego Filmu
Fotowoltaika w infrastrukturze miejskiej
W Poznaniu każdy parkomat w strefie płatnego parkowania działa dzięki panelom fotowoltaicznym, co, jak podkreśla Agata Kaniewska, rzecznik ZDM, stanowi tańsze i bardziej niezawodne zasilanie. Podobnie zasilane są wyświetlacze prędkości, które pomagają kierowcom kontrolować jazdę. W Gdańsku, w ramach Budżetu Obywatelskiego, pojawiła się ławka solarna z bezprzewodowymi ładowarkami indukcyjnymi, a podobne rozwiązania można spotkać w Warszawie, Wrocławiu czy Łodzi. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia uruchomiła 132 biletomaty solarne, tworząc największy tego typu system w Polsce, generujący roczne oszczędności sięgające setek tysięcy złotych. W Gdyni panele montowane są na dachach wiat przystankowych, które zasilają swoje oświetlenie. W Poznaniu część „aktywnych przejść” dla pieszych korzysta z PV, choć w miesiącach zimowych instalacje te wymagają wsparcia z innych źródeł. Katowice wykorzystują panele głównie w miejscach, gdzie brakuje tradycyjnej sieci energetycznej, co pozwala uniknąć kosztów przyłącza i zapewnia mobilność urządzeń. Solaryzacja infrastruktury miejskiej to nie tylko oszczędności, ale także forma edukacji mieszkańców i budowanie wizerunku miasta przyjaznego środowisku.
Współpraca Greenvolt Next z Tesco w Irlandii
Grupa Greenvolt, poprzez swoją irlandzką spółkę Greenvolt Next, specjalizującą się w rozwiązaniach z zakresu energii odnawialnej dla sektora komercyjnego i przemysłowego, ogłasza współpracę z siecią supermarketów Tesco w celu znacznego zwiększenia mocy instalacji fotowoltaicznych w największych sklepach w Irlandii. W ramach tej współpracy, w 12 lokalizacjach Tesco powstaną instalacje o łącznej mocy 5 MW. Nowe systemy fotowoltaiczne Greenvolt Next, uzupełnione o mniejsze projekty realizowane w innych placówkach Tesco Ireland, wyprodukują rocznie ilość czystej energii wystarczającą do zasilenia około 900 gospodarstw domowych. Jest to ważny krok, który podnosi całkowitą roczną zdolność wytwórczą energii odnawialnej Tesco do 4,4 GWh i wzmacnia pozycję firmy jako lidera zrównoważonego rozwoju w irlandzkim handlu detalicznym. Owen Power, dyrektor generalny Greenvolt Next Ireland, podkreśla, że duże, płaskie dachy obiektów handlowych to idealne miejsce do instalacji paneli fotowoltaicznych, co pozwala obniżyć zarówno koszty energii, jak i emisje. Tesco od lat jest pionierem w wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, a Greenvolt Next jest zaangażowane we wspieranie realizacji ambitnych celów dekarbonizacji firmy. Dotychczas Greenvolt Next Ireland zamontował ponad 2000 paneli na dachach hipermarketów Tesco Extra w Liffey Valley i Naas. Najnowszy etap inwestycji, realizowany w ramach 26-letniej umowy zakupu energii (PPA), został właśnie ukończony w sklepach Tesco Extra w Dundalk, Clearwater i Arklow.
tags: #spoldzielnia #mieszkaniowa #srodmiescie #nieuzywany #hydrant