Zaopatrzenie w wodę do celów gaśniczych odgrywa decydującą rolę w skutecznym gaszeniu pożarów oraz ochronie życia ludzkiego i dóbr materialnych w przypadku zagrożenia. W sytuacjach awaryjnych wystarczająca ilość wody ma kluczowe znaczenie dla szybkiego i skutecznego gaszenia pożarów, często w ramach pierwszej pomocy udzielanej przez służby ratownicze. W tej sytuacji najlepiej sprawdzają się zbiorniki na wodę gaśniczą.
Wymogi prawne i normy dla zbiorników PPOŻ
Wymóg posiadania rezerwy wody wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej obiektów oraz z ustaw o ochronie przeciwpożarowej. Zbiorniki PPOŻ muszą spełniać wymogi norm PN‑EN 12845 (systemy tryskaczowe), PN‑EN 12285 i PN‑EN 12573 (stalowe i tworzywowe zbiorniki magazynowe) oraz wytyczne CNBOP‑PIB dotyczące dostaw wody do celów gaśniczych.
Określanie zapotrzebowania na wodę
Wymagana rezerwa wody zależy m.in. od klasy odporności pożarowej budynku, obciążenia ogniowego, rodzaju instalacji gaśniczej (hydrantowa, tryskaczowa, zraszaczowa) oraz czasu zasilania (zazwyczaj 30-90 min). Projektant ochrony przeciwpożarowej określa zapotrzebowanie na podstawie normy PN‑EN 12845 i wytycznych CNBOP‑PIB. Przykładowo, dla instalacji tryskaczowej OH3 wymagany jest zapas 600 l/min przez 60 min, co oznacza rezerwę 36 000 l.
Certyfikacja i atesty
Zbiorniki powinny posiadać certyfikaty zgodności, aprobaty techniczne, a w przypadku kontaktu z wodą pitną - również atest PZH. Niektóre zbiorniki, jak te stalowe, mogą posiadać certyfikaty takie jak FM Approvals, będące gwarantem jakości.
Typy zbiorników przeciwpożarowych
Obszary zastosowania zbiorników wody gaśniczej są zróżnicowane i obejmują zarówno budynki przemysłowe, hale magazynowe, budynki użyteczności publicznej, budynki straży pożarnej, galerie handlowe, jak i obszary mieszkalne. W zależności od lokalizacji i wymagań, dostępne są różne typy i konstrukcje zbiorników.
Zbiorniki podziemne i naziemne
- Zbiorniki podziemne (z polietylenu lub żelbetu) montuje się poniżej poziomu terenu, co oszczędza miejsce i stabilizuje temperaturę wody. Są również naturalnie osłonięte przed czynnikami zewnętrznymi.
- Zbiorniki naziemne (stalowe, GRP) ustawia się na betonowej płycie w budynku lub na wolnym powietrzu. Oferują dużą pojemność i łatwy dostęp serwisowy, ale wymagają zabezpieczenia przed zamarzaniem i promieniowaniem UV.
Materiały i technologie wykonania
Zbiorniki żelbetowe prefabrykowane
Zbiorniki przeciwpożarowe firmy Mall wykonane są z prefabrykowanych żelbetowych elementów. Składają się z dwóch elementów końcowych, które stanowią początek i koniec zbiornika. W zależności od wielkości zbiornika, pomiędzy tymi elementami instaluje się elementy środkowe, tzw. U-PROFILE o wysokości 1,50 m - 3,25 m oraz szerokości 2,5 m lub 3 m. Następnymi elementami komory przeciwpożarowej są pokrywy żelbetowe. Grubość ścian i dna zbiornika wynosi 200 mm, a grubość pokrywy 300 mm lub 350 mm, w zależności od naziomu (nasypu ziemi) na zbiornik. Poszczególne elementy zbiornika są wyposażone w kotwy stalowe oraz specjalne gniazda montażowe z markami stalowymi.
Stalowe zbiorniki panelowe
Przykładowe zbiorniki przeciwpożarowe firmy HydroTank wykonane są ze stalowych paneli ogniowo-cynkowanych o wymiarach 2500 × 1250 mm, co zapewnia wysoką trwałość konstrukcji oraz skuteczną ochronę antykorozyjną. Taki zbiornik posadowiony jest na fundamencie żelbetowym, którego wymiary i zbrojenie są dobierane indywidualnie, uwzględniając pojemność oraz warunki gruntowe podłoża. Przytwierdzony zostaje za pomocą utwardzanych chemicznie kotew, co zapewnia stabilne połączenie oraz odporność na obciążenia eksploatacyjne.
Zbiorniki o kształcie walca są zadaszone, ale nie posiadają dna stalowego, co ogranicza ryzyko korozji w strefie dennej. Na konstrukcję zbiorników składają się panele stalowe o grubości min. 2,5 mm, skręcane pionowym pojedynczym lub podwójnym rzędem śrub klasy 8.8. Od wewnątrz wykonana jest izolacja z płyt polistyrenowych na płaszczu o grubości 60 mm, natomiast na dnie o grubości 20 mm. Elementem oddzielającym wodę od konstrukcji stalowej zbiornika i izolacji polistyrenowej jest membrana z EPDM o grubości 1,02 mm, o wymiarach dopasowanych do tych, które posiadają zbiorniki. Materiał EPDM odznacza się wysoką elastycznością, rozciągliwością, wytrzymałością na przebicia oraz wysoką odpornością na warunki atmosferyczne.
Dach, w jaki wyposażone są zbiorniki, nie posiada ocieplenia; został wykonany z blachy trapezowej o grubości 0,7 mm, opartej na konstrukcji z profili stalowych ogniowo-ocynkowanych. Zabezpieczenie przed zamarzaniem wody następuje poprzez grzałkę elektryczną, która załącza się, gdy temperatura spadnie poniżej +5 stopni C. Kontroli podlega również poziom cieczy, dzięki zainstalowanemu wewnątrz systemowi sond wieszakowych. Montaż panelowego systemu przebiega sprawnie i może zostać dostosowany do indywidualnych wymagań inwestycji - zarówno pod względem pojemności, jak i warunków lokalizacji.
Zbiorniki kompozytowe GRP/TWS
Zbiorniki przeciwpożarowe GRP/TWS (z tworzyw wzmocnionych szkłem) to trwałe i bezpieczne rozwiązania do magazynowania wody i koncentratów PPOŻ. Wykonane z kompozytów odpornych na korozję i wysokie temperatury, spełniają wszystkie wymagania ochrony przeciwpożarowej. Technologia GRP/TWS jest identyczna jak w zbiornikach na wodę pitną, co gwarantuje wysoką jakość materiałową i bezpieczeństwo. Zbiorniki PPOŻ na środki pianotwórcze wykonywane są z kompozytu GRP/TWS na bazie specjalnej żywicy niepalnej z certyfikatem Lloyd’s Register. Znajdują szerokie zastosowanie w sektorze prywatnym i publicznym, w przemyśle i logistyce, doceniane przez projektantów oczyszczalni ścieków, stacji uzdatniania wody oraz generalnych wykonawców inwestycji przemysłowych i elektrowni. Zbiorniki poziome typu ZH (cylindryczne, z podporami poprzecznymi lub ciągłymi) są projektowane do pracy w instalacjach gaśniczych wodnych i pianotwórczych.
Projekt często zakłada opasanie zbiornika wzmocnionymi pierścieniami ochronnymi, które przejmują i rozkładają obciążenia od gruntu, zasypki oraz obciążeń dynamicznych. Króćce służą do utrzymania stałego ciśnienia w zbiorniku podczas jego napełniania i opróżniania. Jest to standardowe przyłącze, do którego montowane są rurociągi lub armatura kołnierzowa. Konfiguracja króćców na urządzeniu jest dowolna i każdorazowo dopasowywana do wymagań klienta. Istnieje również możliwość dostawy króćców z dodatkowymi elementami w postaci zaślepek lub przyłączy gwintowych. Montowane są we wskazanym przez Inwestora miejscu, zgodnie z potrzebami i możliwościami. Ponadto, dla zagwarantowania szczelności między włazami rewizyjnymi a pokrywą stosuje się specjalną uszczelkę wykonaną z kwasoodpornej gumy. Zbiorniki te spełniają wymagania Polskiej Normy PN-B-02857:2017 i podlegają zgłoszeniu do Urzędu Dozoru Technicznego (UDT).
Zbiorniki polietylenowe (PEHD)
Zastosowanie wysokiej jakości polietylenu okazało się niezwykle skuteczne w produkcji przeciwpożarowych zbiorników na wodę. Zbiorniki wykonane z PEHD są nie tylko ekonomiczne, ale także charakteryzują się stabilnością wymiarową i elastycznością. Oznacza to, że mogą one wytrzymać zmiany podłoża, co czyni je preferowanym wyborem przy planowaniu zbiorników na wodę gaśniczą. Kolejną zaletą jest możliwość rozbudowy w dowolnym momencie. Ze względu na lekką konstrukcję, do dostawy i instalacji często wystarcza dźwig, który często jest już obecny na budowie. Dźwig bez problemu podniesie i przewiezie zbiornik za pomocą pasów nośnych, które są dostarczane w zestawie ze zbiornikiem.
Zbiorniki modułowe z tworzywa (PP-COPO / HDPE)
Produkowane są naziemne, wewnętrzne zbiorniki przeciwpożarowe z tworzywa, stosowane wszędzie tam, gdzie konieczne jest zasilenie instalacji ppoż. tryskaczowych czy gaszenia mgłą wodną z zapasowych źródeł wody. Wymiary i pojemności zbiornika dopasowywane są do potrzeb konkretnego projektu - najczęściej są to pojemności od 6 m3 do ok. 180 m3. Wszystkie produkowane zbiorniki spełniają wytyczne norm i przepisów ppoż.
W segmencie przeciwpożarowym zbiorniki te są produkowane w technologii modułowej, np. AmargTank MultiPower®. Ze względu na ich przeznaczenie do zabudowy wewnątrz budynków, w większości przypadków są one montowane na miejscu u Klienta, np. w piwnicach czy nieużywanych pomieszczeniach. Dzięki temu rozwiązaniu nie trzeba burzyć ścian, demontować okien czy drzwi, ani iść na kompromisy dotyczące konstrukcji zbiornika - po wykonaniu dokładnych pomiarów na miejscu, pojedyncze moduły płyt tworzywa można wnieść praktycznie w każdy zakamarek wskazanego pomieszczenia. Ta metoda pozwala na konstruowanie zbiorników o nietypowych kształtach i wymiarach oraz wniesienie paneli przez ciasne drzwi lub wąskie klatki schodowe, a także zespawanie ich w pojemnik na wodę bez naruszania infrastruktury budynku. W ten sposób maksymalnie wykorzystane są możliwości, jakie daje konstrukcja budynku, a inwestor oszczędza miejsce, które jest szczególnie cenne, na przykład w starych kamienicach czy szpitalach, gdzie nie ma możliwości przebudowy lub powiększenia kubatury.
Modułowe zbiorniki przeciwpożarowe wykonuje się z prefabrykowanych płyt MultiPower o wzmocnionej konstrukcji z tworzyw PP-COPO lub polietylenu HDPE, charakteryzujących się doskonałymi parametrami wytrzymałościowymi, które pozwalają na niezawodną pracę zbiornika przez wiele lat.
Elementy systemu PPOŻ i wyposażenie zbiornika
Oprócz samego zbiornika, system PPOŻ obejmuje wiele innych elementów zapewniających jego funkcjonalność. Zadaniem zbiornika przeciwpożarowego jest zaopatrzenie budynku w wodę, która w przypadku pożaru będzie mogła być wykorzystana do jego gaszenia. Zbiornik spełnia wówczas funkcję bufora, zapewniając zasilanie w wodę piony przeciwpożarowe (i hydranty) w razie pożaru, gwarantując odpowiedni, nieprzerwany wydatek wody o określonym ciśnieniu.
Kluczowe komponenty instalacji
- Pompownia z zestawem pomp przeciwpożarowych (zasilających hydranty i tryskacze).
- Orurowanie z armaturą (zawory odcinające, klapy zwrotne, kolektory).
- Czujniki poziomu i alarmy, zapewniające kontrolę nad zapasem wody.
- Właz rewizyjny ułatwiający konserwację i inspekcję.
- Instalacja wentylacyjna.
- W zależności od projektu dodaje się punkty poboru zewnętrznego (zawory strażackie, łączniki Storz).
- Układy automatycznego uzupełniania wody oraz systemy grzewcze lub izolacja (dla zbiorników naziemnych) w celu zabezpieczenia przed zamarzaniem.
Planowanie i dobór zbiorników na wodę gaśniczą
Podczas planowania zbiorników wody gaśniczej należy wziąć pod uwagę różne aspekty. Poniżej znajduje się ogólny przegląd najważniejszych kroków:
- Analiza potrzeb: Określenie wymaganej ilości wody gaśniczej dla chronionego obiektu / obszaru zastosowania.
- Wybór miejsca: Ustalenie optymalnej lokalizacji dla zbiornika wody gaśniczej.
- Rozmiar i typ zbiornika: Po określeniu wymaganej ilości wody gaśniczej i miejsca, w którym ma zostać ustawiony, należy wybrać odpowiedni rozmiar i typ zbiornika, uwzględniając warunki, w których woda gaśnicza ma się znaleźć.
- Wybór materiału: Na rynku dostępne są różne materiały, z których są wykonane zbiorniki, na przykład stal, beton lub tworzywo sztuczne.
- Aspekty bezpieczeństwa: Należy rozważyć najważniejsze aspekty bezpieczeństwa związane z eksploatacją zbiorników wody gaśniczej.
- Konserwacja i inspekcja: Aby zapewnić długoterminową funkcjonalność zbiornika wody gaśniczej, należy zaplanować regularne czynności konserwacyjne i inspekcyjne.
Możliwość dwufunkcyjnego wykorzystania zbiornika PPOŻ
Możliwe jest podłączenie instalacji poboru wody użytkowej do zbiornika PPOŻ, co pozwala na korzystanie z niego również do celów gospodarczych. Należy jednak zapewnić minimalny poziom rezerwy gaśniczej przez zastosowanie automatycznego uzupełniania i kontroli poziomu (centrala sterująca, pływak, alarm niskiego poziomu). Woda ze zbiornika PPOŻ powinna być czysta i bezpieczna; przy wykorzystaniu jej do innych celów należy zadbać o odpowiednią filtrację.
tags: #sklepienia #w #manufakturze #zbiornikina #wode #przeciwpozarowy