Garaże blaszane, powszechnie nazywane "blaszakami", stanowią ekonomiczne i szybkie w realizacji rozwiązanie dla wielu potrzeb - od prywatnych garaży, przez magazyny, aż po tymczasowe lub stałe remizy strażackie. Ich prosta konstrukcja budzi jednak szereg pytań prawnych i technicznych, zwłaszcza w kontekście usytuowania przy granicy działki oraz spełniania wymogów bezpieczeństwa, w tym przeciwpożarowych. Niniejsza artykuł analizuje te kwestie, bazując na przepisach prawa budowlanego oraz przykładzie rzeczywistej jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej.
Definicja "Budynku" w Kontekście Garażu Blaszanego
Garaż Blaszany a Prawo Budowlane
Kluczowe dla rozstrzygnięcia wielu kwestii związanych z "blaszakami" jest zrozumienie, czy obiekt ten kwalifikuje się jako budynek w rozumieniu przepisów. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, budynkiem jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Podstawową cechą, jaką posiada każdy budynek, jest przestrzeń wewnętrzna.
Wiele osób mylnie uważa, że brak tradycyjnych fundamentów betonowych oznacza, iż obiekt nie jest budynkiem. Jest to błędne przekonanie. Określenie "trwale związany z gruntem" nie oznacza konieczności posiadania wkopanych fundamentów, lecz odnosi się do usytuowania obiektu na gruncie w sposób zapewniający jego stateczność. W praktyce, nawet najzwyklejszy blaszak, aby spełniać normy sztuki budowlanej i bezpieczeństwa, musi być zakotwiony do podłoża. Niezabezpieczenie go w ten sposób nie tylko naraża na odpowiedzialność za samowolę budowlaną, ale także stanowi naruszenie przepisów technicznych, które są obligatoryjnym wymogiem.
W związku z powyższym, garaż z blachy trapezowej, mimo swojej prostej konstrukcji, w świetle Prawa budowlanego jest uznawany za budynek i musi spełniać wszystkie związane z tym wymogi.
Usytuowanie Garażu Blaszanego w Granicy Działki
Wymogi Prawa Budowlanego
W przypadku chęci postawienia garażu blaszanego bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, należy zwrócić szczególną uwagę na przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. 2015, poz. a).
Paragraf 12 ust. 3 pkt 4 dopuszcza sytuowanie garażu o pewnych wymiarach w granicy działki, jednakże nadrzędne są zapisy ustępu 1 tego paragrafu, który stanowi: "Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż..."
Wymagania Przeciwpożarowe (PPOŻ)
Kwestia ściany w granicy działki jest szczególnie istotna pod kątem bezpieczeństwa pożarowego. W paragrafie 272 ust. 3 tego samego rozporządzenia znajduje się zapis: "Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5".
Oznacza to, że ściana garażu usytuowanego w granicy musi być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 60. Ściana wykonana z samej blachy trapezowej na pewno nie spełni tego wymagania. Aby spełnić ten warunek, konieczne jest zastosowanie materiałów o odpowiednich parametrach, takich jak: ściana murowana, betonowa lub wykonana z płyty warstwowej o potwierdzonej klasie REI 60. Istotne jest również odniesienie do przepisów odrębnych, np. §213 ust. oraz innych paragrafów poza wskazanymi 271-273, które mogą nakładać dodatkowe wymogi przeciwpożarowe.
Remiza Strażacka w "Blaszaku" - Studium Przypadku OSP Słomczyn
Długoletnia Działalność i Obecne Wyzwania
Przykładem, gdzie garaż blaszany pełni funkcję remizy strażackiej, jest Ochotnicza Straż Pożarna w Słomczynie. Jednostka ta działa nieprzerwanie od 1906 roku, a obecnie w jej skład wchodzi 29 osób, w tym 19 ratowników w stałej gotowości do wyjazdu. Mimo tak długiej historii i zaangażowania w ratowanie ludzkiego życia, strażacy od lat nie mogą doprosić się o poprawę warunków pracy.
W 2023 roku OSP Słomczyn wymieniła starego Jelcza na nowy wóz marki Renault i zaopatrzyła się w niezbędny sprzęt, niejednokrotnie dopłacając do niego z własnej kieszeni. Wciąż jednak pozostaje problem strażnicy, której brak. "Jesteśmy zmęczeni i frustrowani, nie oceniamy niektórych innych inwestycji, które znajdą finansowanie, natomiast my czekamy już 20 lat i kolejne będziemy myć ręce po akcji od węża gaśniczego" - cytują strażacy.
Tragiczne Warunki Pracy i Brak Infrastruktury
Obecna siedziba OSP Słomczyn to budynek o konstrukcji blaszanej, który miał służyć jedynie przez kilka lat jako prowizoryczne miejsce do przechowywania nowego, większego wozu ratowniczego. Niestety, nowy wóz zajmuje praktycznie cały garaż, co skutkuje brakiem miejsca na sprzęt i wyposażenie. "Działamy z tym, co mamy. Sami zbudowaliśmy szafki, miejsce do przechowywania przyczepki pompowej" - mówią strażacy.
Blaszany garaż jest w coraz gorszym stanie. Brakuje w nim ogrzewania, ściany się wybrzuszają, a drzwi wymagają naprawy. Co więcej, budynek nie posiada części socjalnej ani sanitariatów. "Gdy wracamy po akcji, nie mamy gdzie się umyć, nie mamy toalety, nie mamy prysznica. Jedyną opcją jest umycie rąk od bojlera, który jest tankowany od węża gaśniczego bądź bezpośrednio od samochodu ratowniczo-gaśniczego. Nie mamy też miejsca, w którym można po tej akcji przebrać się w sposób zgodny z normami BHP. Każda strażnica powinna mieć szatnię suchą i szatnię brudną. Ostatecznie strażacy muszą więc przebierać się bezpośrednio przy wozie, w spalinach". Wspomniana przyczepka, która obecnie stoi w przybudówce, wcześniej była przechowywana na prywatnej posesji ze względu na brak miejsca. Obecnie, jeśli strażacy chcą zorganizować spotkanie czy szkolenie, muszą korzystać z uprzejmości innych podmiotów.
Zbiórka Środków i Plany na Przyszłość
W obliczu dramatycznych warunków strażacy z OSP Słomczyn założyli zbiórkę na platformie zrzutka.pl, apelując o pomoc. Celem jest zebranie 53 tys. zł na remont garażu i dokonanie najpilniejszych napraw. Do tej pory zebrano około 4,5 tys. zł.
"Zgromadzone środki chcemy wykorzystać na docieplenie naszego budynku, wymianę wyeksploatowanej bramy oraz modernizację wnętrza, w tym instalacji elektrycznej" - wyjaśniają. Podkreślają, że zebrane pieniądze nie są przeznaczone na budowę nowej strażnicy, lecz mają doraźnie poprawić stan obecnego budynku, tak aby prace nad budową nowej jednostki mogły być procedowane oddzielnie. Strażacy czekają na decyzję gminy i podpisanie umowy dzierżawczej, aby można było rozpocząć budowę. Obecnie trwają rozmowy z nowym samorządem, wybranym po ostatnich wyborach, w sprawie zakupu działki i budowy nowej remizy.