Organizacja Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) funkcjonuje w oparciu o szereg aktów prawnych, w tym ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, a także własny statut. Dodatkowo, od 1 stycznia 2004 r., weszły w życie przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy wprowadzającej ją. Te regulacje umożliwiają OSP ubieganie się o status organizacji pożytku publicznego, co otwiera drogę do świadczenia usług publicznych, korzystania z darowizn podatkowych oraz innych przywilejów.
OSP jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną, wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego. Jest to jednostka umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, której głównym zadaniem jest walka z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi zagrożeniami. Ponadto OSP pełni funkcje informacyjne, edukacyjne, kulturalne, artystyczne i sportowe.

Statut i członkostwo w OSP
Szczegółowe zadania i organizacja OSP są określone w jego statucie. Wszelkie kwestie związane z ochroną przeciwpożarową, ujęte w statucie, wymagają uzgodnienia z właściwym komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej. Statut definiuje między innymi siedzibę, teren działania, cele i sposoby działania, prawa i obowiązki członków, władze, majątek oraz zasady zmian statutu i rozwiązania OSP.
Członkami OSP mogą być:
- Osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych i niepozbawione praw publicznych.
- Osoby małoletnie, za zgodą przedstawicieli ustawowych.
- Osoby prawne.
Członkowie OSP dzielą się na cztery kategorie:
- Członków czynnych: Osoby aktywnie uczestniczące w realizacji statutu, opłacające składki członkowskie i składające uroczyste przyrzeczenie strażaka-ochotnika.
- Młodzieżowych drużyn pożarniczych (MDP): Osoby, które ukończyły 12 lat, uzyskały zgodę opiekunów i złożyły przyrzeczenie. Członkowie MDP w wieku 16-18 lat mogą być wybierani do władz OSP.
- Członków wspierających: Osoby fizyczne lub prawne, które wspierają rozwój OSP finansowo lub w innej formie. Posiadają prawo uczestniczenia w walnym zebraniu członków OSP i bycia wybieranymi do władz.
- Członków honorowych: Członkowie OSP szczególnie zasłużeni dla ochrony przeciwpożarowej, godność nadawana przez walne zebranie.
Zarząd OSP tworzy spośród członków czynnych jednostkę operacyjno-techniczną.
Władze OSP
Władzami OSP są:
- Walne zebranie: Najwyższa władza OSP.
- Zarząd: Składa się z 5 do 9 członków wybranych przez walne zebranie.
- Komisja rewizyjna: Składa się z 3 członków wybranych przez walne zebranie.
Zarząd wybiera ze swojego grona prezesa, naczelnika straży, dwóch wiceprezesów, sekretarza i skarbnika. Może również powołać gospodarza, kronikarza i zastępcę naczelnika straży. Naczelnik straży pełni funkcję wiceprezesa i kieruje jednostką operacyjno-taktyczną. Komisja rewizyjna pełni funkcje kontrolne.
Remizy strażackie w Gminie Chełmża
Gmina Chełmża inwestuje w rozwój infrastruktury strażackiej, czego przykładem są modernizacje i budowy nowych remiz.
Remont remizy w Kuczwałach
Budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w Kuczwałach, należący do Gminy Chełmża, przeszedł gruntowną renowację. Remiza została odmalowana, zyskała nowe oznaczenia i prezentuje się nowocześnie. Ciemny kolor ścian i czerwone bramy oraz drzwi nadają budynkowi świeży wygląd, a napis "Ochotnicza Straż Pożarna w Kuczwałach" jednoznacznie identyfikuje jego przeznaczenie.

Budowa nowej remizy w Kończewicach
W Kończewicach, w gminie Chełmża, zakończono budowę nowej, nowoczesnej remizy dla Ochotniczej Straży Pożarnej KSRG. Umowa z wykonawcą, Urbański Sp. z o.o., została podpisana w czerwcu 2023 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło w lutym bieżącego roku. Koszt inwestycji wyniósł 2,3 miliona złotych.
Nowa remiza ma blisko 300 metrów kwadratowych powierzchni i obejmuje:
- Dwa garaże na wozy bojowe.
- Zaplecze socjalne.
- Sanitariaty.
- Salę konferencyjną.
Obiekt wyposażono w nowoczesne rozwiązania, takie jak system przywołania oraz systemy poprawiające efektywność energetyczną, w tym pompę ciepła. Inwestycja ta jest odpowiedzią na długoletnie oczekiwania strażaków z Kończewic.

Budynek o powierzchni zabudowy ponad 340 metrów kwadratowych został dobudowany do istniejącej świetlicy wiejskiej, tworząc centrum aktywności dla mieszkańców. Inwestorem przedsięwzięcia jest Gmina Chełmża. Zaplanowano również montaż pompy ciepła, prace sanitarne oraz zagospodarowanie terenu wokół budynku.
Straż Gminna w Gminie Chełmża
Straż Gminna w Gminie Chełmża została utworzona 1 marca 2008 roku na mocy uchwały Rady Gminy z dnia 31 maja 2007 roku. Jest to samorządowa, umundurowana formacja działająca na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych oraz innych przepisów prawa.
Straż Gminna liczy 2 strażników i 2 pracowników na stanowiskach pomocniczych. Jej siedziba mieści się w budynku Urzędu Gminy w Chełmży przy ul. Wodnej 2.
Uprawnienia i zadania Straży Gminnej
Strażnicy gminni posiadają szereg uprawnień, w tym:
- Udzielanie pouczeń.
- Legitymowanie osób w celu ustalenia tożsamości.
- Ujęcie osób stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia i doprowadzenie ich do Policji.
- Nakładanie grzywien w postępowaniu mandatowym.
- Kierowanie wniosków o ukaranie do Sądu Rejonowego.
- Usuwanie i blokowanie pojazdów w przypadkach określonych przepisami prawa o ruchu drogowym.
- Używanie urządzeń rejestrujących w ramach kontroli ruchu drogowego.
Główne zadania Straży Gminnej obejmują:
- Ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych.
- Dbanie o estetyczny wygląd obiektów użyteczności publicznej, instytucji, posesji prywatnych i ich otoczenia.
- Kontrolowanie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy.
