Gmina Chęciny, położona w województwie świętokrzyskim, może poszczycić się bogatą historią i prężnym rozwojem swoich jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Od ponad stu lat druhowie z różnych miejscowości aktywnie angażują się w ochronę życia, zdrowia i mienia mieszkańców, a także w życie społeczne i kulturalne lokalnych społeczności.
Ochotnicza Straż Pożarna w Chęcinach
Początki i Działalność do 1945 Roku
Ochotnicza Straż Pożarna w Chęcinach została założona 14 marca 1901 r. Pierwszym jej prezesem został ksiądz Czesław Rydzewski. W latach 1905-08 władze carskie zawiesiły działalność straży za udział strażaków w antycarskich wystąpieniach. W 1920 r. straż chęcińska zaangażowała się w akcje niesienia pomocy walczącym o Górny Śląsk, wspierając powstańców i przyszły plebiscyt wypłatą 627 marek. W latach 1917-1925 sekretarzem straży był osobisty przyjaciel J. Piłsudzkiego, płk dr Józef Bellert. W 1939 roku strażacy brali czynny udział w obronie kraju, a w latach okupacji w większości byli członkami Armii Krajowej. W 1941 roku hitlerowcy przygotowali się do konfiskaty dzwonów z Kościoła św. Bartłomieja. Wówczas strażacy, w ramach ich ratowania, przekazali okupantowi swoje mosiężne hełmy. Hitlerowcy zrezygnowali z konfiskaty dzwonów, a strażakom przekazali hełmy niemieckie.
Okres Powojenny i Stagnacja
W latach 1908-1970 w straży działała orkiestra dęta, która została rozwiązana za odmowę grania na pochodzie 1 maja. Sztandar Strażacki ufundowali mieszkańcy Chęcin w 1946 roku, a wykonały go Siostry Bernardynki. Na jednej stronie płatu sztandaru znajduje się wizerunek Matki Boskiej, a na drugiej Świętego Floriana. Początkowo sztandar był przechowywany w kościele parafialnym pod wezwaniem Świętego Bartłomieja w Chęcinach. Ówczesny proboszcz chęciński, ksiądz Stanisław Machowski, obawiając się represji, poprosił OSP o zabranie sztandaru z świątyni. Lata 70. i 80. to stagnacja w straży. Ze względów politycznych władze chciały straż w Chęcinach zlikwidować, ale jednostka przetrwała ten trudny okres swoich dziejów.
Odrodzenie i Rozwój Współczesny
W roku 1995 został wybrany zarząd, który zaczął OSP dźwigać z zapaści. Przeniesiono remizę do adaptowanego budynku i zakupiono samochód Star 244 RS. W 1997 r. włączono straż do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). W 2001 r. uroczyście obchodzono 100-lecie istnienia jednostki. Aktualnie jednostka prężnie się rozwija i bierze udział w wielu akcjach ratowniczo-gaśniczych. Co roku udaje się zakupić nowy sprzęt, co pozwala działać jeszcze bardziej efektywnie. W 2005 roku karosowano samochód Star 244, przez co sprzęt, który dotychczas był w remizie, znalazł miejsce w samochodzie. W 2009 roku zrealizowana została kolejna inwestycja, która przyczyniła się znacznie do poprawy bezpieczeństwa miasta i gminy. Zakupiono nowy samochód do ratownictwa technicznego marki Renault Master. Na jego wyposażeniu znajduje się agregat gaśniczy oraz zestaw do ratownictwa drogowego. Współczesna działalność formacji to dziesiątki wyjazdów do różnych zdarzeń. Druhowie biorą udział w życiu społeczności lokalnej, uczestnicząc oraz organizując uroczystości o charakterze patriotycznym. OSP Chęciny ściśle współpracuje z Parafią pw. Św. Bartłomieja, wzbogacając święta religijne: wartą przy Grobie Pańskim czy asystą podczas Bożego Ciała. Ponadto strażacy uczestniczą w imprezach organizowanych przez samorząd gminny, prezentując swoje wyszkolenie i wyposażenie. W 2017 roku został zakupiony nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy z napędem na cztery koła marki MAN TGM 18.340 4×4 BB.
Planowana Budowa Nowej Remizy w Chęcinach
Gmina Chęciny planuje jeszcze w tym roku ogłosić przetarg na budowę nowej remizy dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Chęcinach. Nowy obiekt powstanie w strategicznym miejscu, niemalże w samym sercu miasta, na działce położonej nieopodal komisariatu policji i przychodni zdrowia, bardzo dobrze skomunikowanej z dwóch stron. Na budowę remizy gmina ma gotowy projekt oraz pozwolenie na budowę. Na działce, na której ma powstać obiekt, wykonano w ostatnim czasie również przyłącza gazowe i elektryczne. Planowanie tej inwestycji trwało od dawna, a gmina czekała z rozpoczęciem budowy na pojawienie się zewnętrznych środków finansowych. Na razie jednak to nie nastąpiło, dlatego gmina rozpocznie proces inwestycyjny od ogłoszenia przetargu, który pozwoli na wybór wykonawcy robót. To oznacza, że pierwsze prace budowlane faktycznie powinny rozpocząć się w drugiej połowie roku.
Burmistrz Robert Jaworski zapowiada, że gmina Chęciny od lat konsekwentnie wspiera działania druhów OSP, nie tylko poprzez budowę nowych remiz, ale również modernizację istniejących obiektów i doposażenie jednostek w nowoczesny sprzęt. Zaznacza, że jedną z nowych remiz powstaje właśnie w Tokarni, a jednostki OSP sukcesywnie otrzymują nowoczesne samochody oraz sprzęt ratowniczo-gaśniczy. Burmistrz podkreśla, że gmina stawia na bezpieczeństwo mieszkańców i rozwój służb ratowniczych, dlatego chce ruszyć z budową nowej remizy OSP w Chęcinach możliwie jak najszybciej, jednocześnie szukając źródeł dofinansowania na ten cel. Niezależnie jednak od środków zewnętrznych, budowa ma rozpocząć się jeszcze w tym roku.
Budynek remizy w Chęcinach został zaprojektowany jako wolnostojący, z dwukondygnacyjną częścią administracyjno-socjalną, w której znajdą się sale szkoleniowe, oraz jednokondygnacyjną częścią przeznaczoną na sprzęt ratunkowy. Obiekt będzie miał zwartą, prostą formę architektoniczną i zostanie wykonany w tradycyjnej technologii murowanej, posadowiony na ławach i stopach fundamentowych. Remiza zostanie wyposażona w nowe instalacje, w tym elektryczne, wodociągowe, kanalizacyjne, grzewcze oraz gazowe, a także mechaniczną wentylację nawiewno-wywiewną. W budynku przewidziano miejsca postojowe dla trzech wozów bojowych, a także w pełni wyposażoną salę szkoleniową. Poza tym, obiekt zostanie umeblowany i wyposażony. Powierzchnia zabudowy wyniesie 564 m², powierzchnia użytkowa 679,3 m², a kubatura obiektu 3776,3 m³. Kolorystyka budynku będzie stonowana, utrzymana w różnych odcieniach szarości z kontrastowymi elementami w kolorze czerwonym. Na terenie inwestycji zaplanowano również ustawienie masztu flagowego.
Burmistrz Gminy i Miasta Chęciny, Robert Jaworski, podkreśla znaczenie tej inwestycji dla poprawy bezpieczeństwa mieszkańców, jak i dogodną lokalizację planowanej remizy. Stwierdza, że ta część miasta stanie się miejscem skupiającym ważne instytucje i służby publiczne. Jest tam już przychodnia, nie tak dawno temu wybudowano nowy komisariat policji, a teraz gmina planuje budowę remizy OSP. Będzie to swego rodzaju centrum szybkiego reagowania, a lokalizacja zdecydowanie usprawni czas reakcji druhów, którzy będą w stanie szybciej dotrzeć na miejsce zdarzenia. Burmistrz dodaje, że OSP to nie tylko strażacy gotowi do akcji w każdej chwili, ale również ludzie oddani społeczności lokalnej, angażujący się w liczne inicjatywy. Dlatego tak ważne jest, aby mieli odpowiednie warunki do pracy i skutecznego niesienia pomocy. Budowa tej remizy to kolejny krok w stronę wzmacniania systemu ratowniczego w regionie. Zgodnie z harmonogramem zakończenie budowy planowane jest na wiosnę 2027 roku.
Ochotnicza Straż Pożarna w Wolicy
Początki i Rozwój Przedwojenny
Ochotnicza Straż Pożarna w Wolicy została założona w 1922 r. przez senatora Joachima Hampla dla ochrony przed pożarami zakładów wapienniczych, których był właścicielem. Istnieją pewne wzmianki w archiwach i literaturze świadczące, że Straż Ogniowa istniała w Wolicy już w 1918 roku. W tamtych czasach Straż miała również służyć mieszkańcom Wolicy dla ochrony ich dobytku. Strażacy wywodzili się głównie z zatrudnionych w zakładzie pracowników, co podnosiło ich prestiż zarówno w przedsiębiorstwie, jak i wśród mieszkańców Wolicy. Pierwszym naczelnikiem był druh Tadeusz Kancler. Warunki w jakich przypadało działać wówczas były trudne; za strażnicę służyła stara drewniana szopa stojąca na terenie zakładów. W 1927 roku obowiązki naczelnika objął druh Aleksander Pierzak. Za jego kadencji straż nabyła pompę ręczną oraz 80 metrów węża gaśniczego. Również w 1927 r. funkcję prezesa zarządu objął dotychczasowy wiceprezes druh Kazimierz Hempel (syn Joachima Hempla). Powstał wówczas plan wybudowania własnej remizy strażackiej. Społeczeństwo Wolicy ufundowało jednostce sztandar. Urządzenia techniczne, jakimi dysponowała jednostka, oraz pracowitość druhów pozwoliły na wyszkolenie w takim stopniu, że straż w Wolicy stała się równorzędnym zespołem z najlepszymi drużynami powiatu kieleckiego.
Działalność w Okresie Wojny i Po Wojnie
II wojna światowa i okres okupacji to działalność strażaków w ruchu oporu. Wielu z nich przypłaciło za to swoim życiem. 26 maja 1944 roku śmierć poniósł naczelnik druh Aleksander Pierzak, który, jako jeden z wielu aresztowanych mieszkańców wsi prowadzonych przez hitlerowców w kierunku stacji kolejowej, wyrwał się z ich rąk i rzucił pod koła nadjeżdżającego pociągu. Po zakończeniu II wojny światowej OSP w Wolicy należała do grona 74 Ochotniczych Straży Pożarnych, które działały na terenie powiatu kieleckiego. Prezesem OSP w Wolicy w latach 1945-1947 był druh Stanisław Cielibała. W dniu 6 sierpnia 1947 roku Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach wpisał do rejestru stowarzyszeń „Stowarzyszenie Ochotniczej Straży Pożarnej w Wolicy pow. Kielce”. Od tej pory OSP w Wolicy formalnie funkcjonowała w nowej rzeczywistości Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. W nowym powojennym ładzie jednostka prowadziła aktywną działalność bojową i kulturową.
Budowa Strażnicy i Modernizacja Sprzętu
W latach 1945-1952 OSP w Wolicy posiadała samochód gaśniczy marki Opel Blitz. W 1952 roku zakupiono samochód ciężarowy marki Star 20, przebudowany później na pożarniczy, który służył straży do 1962 r. W tym czasie strażacy otrzymali nowe jednolite umundurowanie oraz wybudowali garaż dla samochodu, do którego później wprowadzili nowy typowy samochód pożarniczy typu GM Star 20 pozyskany w 1962 roku. W dniu 6 września 1974 roku rozpoczęto budowę nowej strażnicy. Cztery lata później, w grudniu 1978 roku, budowa została zakończona. Rok później OSP w Wolicy otrzymała nowy sztandar - drugi w historii. Został on w dniu 22 lipca 1979 roku udekorowany Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa. W 1975 roku w miejsce auta GM Star 20 pozyskany został nowy fabrycznie, typowy samochód pożarniczy typu GBM Star 660. Praca jednostki została doceniona zarówno przez mieszkańców, jak i przez władze gminy Chęciny i Państwową Straż Pożarną, czego dowodem było powołanie OSP w Wolicy w 1995 roku w skład elitarnych jednostek należących do tworzącego się Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
Współczesność i Izba Pamięci
4 maja 2014 roku odbyło się oficjalne otwarcie budynku wielofunkcyjnego w Wolicy, mieszczącego remizę wraz ze świetlicą wiejską. 31 maja 2015 roku, w trakcie dni otwartych remizy, odbyło się uroczyste ślubowanie nowopowstałej Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej OSP w Wolicy. Kolejne ważne wydarzenie w 2015 roku miało miejsce 16 sierpnia, kiedy nastąpiło uroczyste poświęcenie i wręczenie nowego sztandaru OSP w Wolicy. Pod koniec 2015 roku narodził się pomysł utworzenia w remizie OSP w Wolicy Izby Pamięci. Dzięki zaangażowaniu członków OSP oraz pomocy finansowej oddziału wojewódzkiego ZOSP RP w Kielcach w ciągu kilku miesięcy udało się zrealizować ten projekt. Stworzony został zbiór eksponatów, dokonano zakupu gablot, wykonano stosowne prace renowacyjne oraz zbudowano odpowiednie ekspozycje. Dzięki zdobytemu przez chęciński samorząd unijnemu dofinansowaniu, druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej w Wolicy od lipca 2019 roku mogą cieszyć się z nowoczesnego średniego strażackiego wozu ratowniczo-gaśniczego z napędem na cztery koła. Został on także wyposażony w agregat prądotwórczy o napędzie spalinowym i mocy nominalnej umożliwiającej jednoczesne zasilanie reflektorów na masztach oświetleniowych oraz sprzętu elektrycznego znajdującego się na wyposażeniu pojazdu. W ramach wyposażenia znalazła się tu także między innymi przenośna pompa szlamowa o dużej wydajności. Strażacy w Wolicy w ostatnich latach zdecydowanie najwięcej wyjazdów odnotowują do wypadków samochodowych na drodze krajowej nr 7 oraz pożarów magazynów i budynków gospodarczych. Sporadycznie zdarzają się działania w zakresie usuwania skutków nawałnicy. Oprócz udziału w akcjach ratowniczych, druhowie regularnie uczestniczą w gminnych zawodach sportowo-ratowniczych. Strażacy z Wolicy są również bardzo aktywni społecznie, biorąc udział w uroczystościach kościelnych, państwowych i patriotycznych.
Ochotnicza Straż Pożarna w Radkowicach
Powstanie i Wyzwania Początkowe
Założycielami straży OSP w Radkowicach w dniu 17 lipca 1957 roku byli Józef Prędota, Edward Pobocha, Ferdynand Król i Czesław Mazur. Rejestracja OSP Radkowice nastąpiła rok później. Straż liczyła wówczas 16 druhów w wieku od 18 do 30 lat. Nie mając remizy, spotykali się w dawnym budynku szkoły podstawowej, który później był przeznaczony na sklep spożywczy. Aby pozyskać środki na budowę remizy strażackiej, druhowie organizowali zabawy wiejskie. Z dochodów, jakie uzyskiwali, stopniowo krok po kroku zaczęto budowę nowej siedziby OSP. Z tych samych pieniędzy częściowo zakupiono pierwsze mundury i część sprzętu strażackiego.
Rozwój Sprzętowy i Osiągnięcia
Z Urzędu Gminy i Miasta w Chęcinach oraz Urzędu Powiatowego, OSP Radkowice otrzymała część pieniędzy na pokrycie kosztów budowy remizy. Budowa zakończona została w 1972 roku. Druhowie z OSP brali udział w zawodach strażackich, które były organizowane co dwa lata. W 1968 roku w Bieleckich Młynach, na 21 startujących jednostek, OSP Radkowice zajęła 1 miejsce. Nagrodą za wygrane zawody był wóz konny. Podczas kolejnych zawodów, po zajęciu II miejsca, strażacy z Radkowic zostali nagrodzeni drabinami strażackimi. Pierwszym pożarem, do którego wyjechano wozem konnym strażackim, był pożar w Chęcinach. Palił się ówczesny budynek organisty, a jednostka z Radkowic zameldowała się jako pierwsza do gaszenia pożaru. Przez kolejne lata jednostka, dzięki gospodarności oraz pracy druhów, zgromadziła fundusz na zakup już profesjonalnego wozu bojowego. Był nim samochód marki Nysa. Po kilku latach OSP dostała samochód marki Star 25 z Gminy Sitkówka-Nowiny. Z tego wozu korzystano do 2004 roku, kiedy został on przekazany do Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni. Następny wóz, który otrzymała straż w Radkowicach, to Star 29 GBM (Gaśniczy, Beczka, Motopompa), który został przekazany z OSP Bolmin. Jest to samochód średni gaśniczy wyposażony w motopompę PO-5, motopompę pływającą NIAGARA oraz motopompę szlamową służącą do wypompowywania wody z zalanych budynków. Od 2010 roku OSP Radkowice posiada samochód pożarniczy średni gaśniczy marki Star 244 GBA (Gaśniczy Beczka Autopompa), który służy w jednostce do dnia dzisiejszego.
Nowa Remiza i Obecna Działalność
Druhowie biorą udział w wydarzeniach religijno-patriotycznych w rodzimej parafii (udział w Triduum Paschalnym, procesji Bożego Ciała) oraz w wydarzeniach kulturalnych na terenie gminy Chęciny. W maju 2019 roku została uroczyście poświęcona i oddana do użytku nowa remiza OSP. Obiekt został zlokalizowany na działce należącej do Urzędu Gminy, położonej tuż przy drodze wojewódzkiej. W wielofunkcyjnym budynku przewidziano miejsce na dwa garaże dla strażackich samochodów. Powstała też sala szkoleń, w której spotkania będą mogli odbywać także mieszkańcy. W ramach zadania wybudowano drogi wewnętrzne, plac manewrowo-szkoleniowy i miejsca postojowe dla samochodów osobowych. Tego samego dnia dokonano także poświęcenia i przekazania nowego sztandaru dla OSP Radkowice.
Ochotnicza Straż Pożarna w Bolminie
Początki i Rola Społeczno-Kulturalna
Ochotnicza Straż Pożarna w Bolminie została założona 6 września 1925 roku. O tym fakcie wspomina zapis w kronice jednostki, który również jasno precyzuje szeroki zakres funkcjonowania, podkreślając, że działalność OSP w Bolminie nie ograniczała się tylko do przysposobienia i szkolenia drużyn ogniowych, ale przyjęła na siebie prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej, tj. zorganizowanie czytelni i założenie biblioteki. Postanowiono także zorganizować ludowy zespół artystyczny i organizować zabawy taneczne. Druhowie własnymi siłami urządzili także w sali parafialnej scenę, na której odbywały się różne przedstawienia. Najważniejsza była gotowość i sprawność bojowa strażaków. Do tego zadania druhowie podchodzili bardzo poważnie, o czym najlepiej świadczy fakt, że umundurowanie było prywatną sprawą ochotników, którzy za własne pieniądze musieli zakupić bluzy i hełmy. Uzbrojenie bojowe zapewniło Towarzystwo Ochotniczej Straży Pożarnej w Bolminie, które było organizatorem dochodowych zabaw tanecznych i przedstawień. Dalsze dosprzętowienie jednostki i skompletowanie umundurowania zrealizowano dzięki zaciągnięciu pożyczki w Kasie Stefczyka, do której przyjęci zostali wszyscy członkowie straży. W latach 1927-39 funkcję naczelnika pełnił Jan Drąg. W tym czasie do straży przyłączona została orkiestra parafialna, założona w 1908 roku przez księdza Piotra Folfasińskiego. Było to bardzo rozsądne posunięcie, bowiem zespół ten, koncertując, pomagał w zdobywaniu pieniędzy na potrzeby jednostki.
Rozwój Sprzętu i Remizy
Na początku lat 40. najważniejszym elementem wyposażenia bojowego jednostki była ręczna sikawka. Przez cały okres okupacji hitlerowskiej strażacy pełnili swoją służbę. W 1953 roku zrodziła się wśród druhów inicjatywa budowy remizy. Do kolejnej zmiany we władzach OSP doszło w 1960 roku i nowe władze ochoczo przystąpiły do zaktywizowania działań straży, zabiegając o coraz lepsze wyposażenie bojowe. W październiku 1966 roku OSP otrzymała pierwszy wóz strażacki. Tego samego roku ponownie rozpoczęto budowę remizy. Przy wielkim zaangażowaniu strażaków oraz społeczności Bolmina i pobliskich miejscowości, inwestycję udało się zrealizować do końca. Nowa strażnica oficjalnie przekazana została do użytku 1 maja 1969 roku.
Działalność Prewencyjna i Modernizacja
W celu likwidacji zagrożeń druhowie dwa razy w roku dokonywali przeglądu gospodarstw wiejskich, sprawdzając zabezpieczenia przeciwpożarowe. Prowadzili również profilaktyczne szkolenia w czasie zebrań wiejskich. Na bieżąco przeprowadzali ćwiczenia bojowe i regularnie brali udział we współzawodnictwie z innymi jednostkami podczas gminnych zawodów sportowo-pożarniczych. W styczniu 1973 roku formacja otrzymała nowy samochód strażacki Star-200 GBM, który służył jednostce do 2002 roku. W roku 1975, z okazji 50-lecia OSP Bolmin, z własnych środków finansowych został odnowiony sztandar jednostki. W 2009 roku remiza doczekała się gruntownej modernizacji dzięki wsparciu finansowemu z projektu w ramach „Świętokrzyskiego Programu Odnowy Wsi”, a w roku 2015, dzięki wsparciu z gminy Chęciny, została dokonana termomodernizacja budynku. W 2018 roku OSP w Bolminie doczekała się nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego MAN.
