Wsparcie dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Polsce jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa obywateli. Działania te obejmują zarówno finansowanie, jak i innowacje legislacyjne, mające na celu usprawnienie funkcjonowania OSP.
Finansowanie i organizacja działalności OSP
Minister Spraw Wewnętrznych nie udziela dotacji na indywidualne wnioski ochotniczych straży pożarnych. Jednostki OSP funkcjonują na mocy przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Źródła finansowania
- Środki budżetu państwa: Przekazywane są Związkowi Ochotniczych Straży Pożarnych RP przez Ministra Spraw Wewnętrznych na podstawie corocznie zawieranej umowy. Środki te są przeznaczane na realizację zadań, w tym na zapewnienie gotowości bojowej jednostek OSP działających w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (KSRG). Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (PSP) dokonuje rozdziału tych środków.
- Środki z zakładów ubezpieczeń: Przekazywane są Zarządowi Głównemu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych (ZG ZOSP) RP oraz Komendantowi Głównemu PSP na podstawie art. 38 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
- Wsparcie samorządów terytorialnych: Na podstawie art. 32 ust. 3b ustawy o ochronie przeciwpożarowej, samorządy terytorialne mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym środki w formie dotacji na zakup sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności statutowej.
Dysponowanie środkami finansowymi otrzymywanymi z budżetu państwa oraz ich podział dla poszczególnych jednostek OSP znajduje się wyłącznie w kompetencji ZG ZOSP RP. Przykładowo, umowa na 2013 rok na „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” wyniosła 31 247 000 zł, a na 2014 rok - 32 500 000 zł. Środki te mają znaczący wpływ na poprawę wyposażenia OSP w sprzęt pożarniczy, środki ochrony osobistej strażaków oraz samochody pożarnicze, a także na budowę i remonty remiz.
Fundusze Europejskie na lata 2014-2020
W ramach perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 dostępne są również fundusze europejskie na realizację zadań związanych z ochroną ludności i ratownictwem. Przewidziane jest zaangażowanie OSP na poziomie regionalnym w działania związane z organizacją systemów wczesnego reagowania i ratownictwa, usuwaniem skutków katastrof oraz rozwojem systemu zarządzania kryzysowego, w tym w ramach ratownictwa chemiczno-ekologicznego. Projekty te będą zorientowane głównie na modernizację i zakup specjalistycznego sprzętu.
Obniżenie kosztów funkcjonowania OSP
Taryfy za energię elektryczną
W odpowiedzi na interpelację dotyczącą obniżenia kosztów stałych funkcjonowania OSP, Minister Spraw Wewnętrznych zwrócił się do Ministra Gospodarki z prośbą o rozważenie zmniejszenia taryfy energii elektrycznej dla remiz. Minister Gospodarki wyjaśnił, że ceny i stawki opłat są kalkulowane na podstawie uzasadnionych kosztów działalności przedsiębiorstw energetycznych, zgodnie z ustawą Prawo energetyczne. Zgodnie z rozporządzeniem, przedsiębiorstwo energetyczne może utworzyć odrębną grupę taryfową dla odbiorców, których instalacje nie są wyposażone w układy pomiarowo-rozliczeniowe, np. do zasilania silników syren alarmowych lub w przypadku krótkotrwałego poboru energii elektrycznej.
Finansowanie szkoleń dla kierowców pojazdów uprzywilejowanych
Koszty kursów dla kierujących pojazdami uprzywilejowanymi w Ochotniczych Strażach Pożarnych są finansowane z budżetu gminy, zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami. Starosta wydaje zezwolenie na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym osobie, która spełnia określone wymagania: posiada orzeczenie lekarskie i psychologiczne oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu.
Program Ratownictwa i Ochrony Ludności na lata 2014-2020
Rada Ministrów przyjęła w dniu 29 kwietnia 2014 r. Program Ratownictwa i Ochrony Ludności na lata 2014-2020. Jest to wspólne przedsięwzięcie Ministrów Spraw Wewnętrznych, Administracji i Cyfryzacji, Zdrowia oraz Obrony Narodowej. Program ten kompleksowo opisuje problematykę organizacji działań ratowniczych podejmowanych w celu ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska przez wszystkie podmioty publiczne i społeczne. Bieżąca ocena realizacji celów odbywa się poprzez monitorowanie wyznaczonych wskaźników i przygotowywanie raportów.
Usprawnienia legislacyjne i sprzętowe
Zmiany w rozporządzeniu dotyczącym KSRG
W 2014 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podjęło prace legislacyjne mające na celu zmianę rozporządzenia w sprawie włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Od 17 października 2014 r. obowiązuje nowe rozporządzenie, które zmniejsza wymagania stawiane jednostkom, co ma wpłynąć na stopniowy wzrost liczby jednostek włączonych do systemu i szybsze dotarcie pomocy ratowniczej.
Dofinansowanie na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych
W lutym 2023 roku wiceminister Maciej Wąsik zatwierdził zestawienie jednostek OSP, które otrzymają dofinansowanie na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych. Dzięki tym środkom do strażaków ochotników z całego kraju trafi 675 nowych pojazdów. Jest to rekordowa liczba wozów strażackich dla OSP, mająca na celu zwiększenie bezpieczeństwa i skrócenie czasu dotarcia do miejsca wypadku czy pożaru. Od 2016 roku stale podnoszone są wydatki na rozwój remiz strażackich oraz zakup nowoczesnego sprzętu.
Jednostki OSP otrzymają 675 nowych wozów strażackich 🚒
Standard wyposażenia średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wysłał do wszystkich Komend Wojewódzkich PSP „Standard wyposażenia…” oraz minimalne wymagania techniczno-użytkowe dla średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego. Ma to na celu zapewnienie gotowości bojowej umożliwiającej podjęcie samodzielnych działań ratowniczo-gaśniczych podczas gaszenia pożarów i ratownictwa technicznego, w szczególności na drogach.
"Zielone światło" dla strażaków ochotników
Szykują się ułatwienia dla strażaków należących do Ochotniczej Straży Pożarnej. Grano senatorów z paktu senackiego Trzecia Droga zamierza złożyć projekt ustawy, która pozwoli druhom na używanie specjalnego sygnalizatora w prywatnych samochodach.
Koncepcja i cel
Nowe rozwiązanie legislacyjne, czyli zielony, migający sygnalizator ostrzegawczy montowany w prywatnym aucie strażaka OSP, ma pomóc ochotnikom w drodze na akcję ratowniczą. Projekt został zaakceptowany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) i ma trafić do Sejmu. Jak podkreśla poseł Polski 2050 Bartosz Romowicz, przewodniczący sejmowej podkomisji stałej ds. rozwoju i promocji OSP, chodzi o jasny sygnał dla innych kierowców: „jadę pomagać, jeśli możesz, to ułatw mi przejazd”. Rozwiązanie to ma opierać się na zasadzie wzajemnego szacunku i pełnić funkcję tzw. sygnału informacyjnego.
Status pojazdu i przepisy ruchu drogowego
Projekt nowelizuje ustawę Prawo o ruchu drogowym oraz ustawę o ochotniczych strażach pożarnych, wskazując, że pojazd przewożący strażaka OSP w celu wzięcia udziału w akcji ratowniczej może wysyłać zielone światło błyskowe. Należy jednak pamiętać, że nie będzie to pojazd uprzywilejowany w rozumieniu przepisów kodeksu drogowego. Pojazd uprzywilejowany to ten, który wysyła jednocześnie niebieskie światła błyskowe oraz sygnał dźwiękowy o zmiennym tonie i porusza się z włączonymi światłami mijania lub drogowymi, co pozwala mu m.in. na wjazd na skrzyżowanie na czerwonym świetle czy jazdę pod prąd.
Kierowca z zielonym sygnalizatorem nadal będzie zobowiązany do przestrzegania wszystkich przepisów ruchu drogowego. Inni uczestnicy ruchu nie będą mieli prawnego obowiązku ustąpienia mu pierwszeństwa, tak jak muszą to zrobić wobec karetki, radiowozu czy wozu strażackiego na sygnałach. Sam sygnał świetlny bez dźwięku nie nadaje pojazdowi szczególnego statusu.
Obawy i sankcje
W sondzie przeprowadzonej przez Remiza.pl 805 z 1127 respondentów opowiedziało się za wprowadzeniem zielonego światła. Niemniej, w komentarzach powtarza się postulat wprowadzenia jasnego systemu kar za nadużycia. W toku prac sejmowych projekt ma zostać uzupełniony o sankcje dla osób, które używałyby sygnalizatora bezpodstawnie, np. w postaci mandatów i punktów karnych, aby zapobiec omijaniu korków czy wymuszaniu pierwszeństwa.
Aspekt finansowy i standaryzacja
Sygnalizator druhowie będą musieli zakupić sami. Koszt urządzenia szacuje się na kilkanaście do kilkudziesięciu złotych. Pojawia się jednak pytanie, jak zapewnić jednolity standard urządzeń, aby na drogach nie pojawiła się „feeria przypadkowych, słabo widocznych lampek”. W Polsce działa ponad 16 tysięcy jednostek OSP, skupiających ponad 700 tysięcy strażaków ochotników, którzy często jako pierwsi docierają na miejsce zdarzenia. Skrócenie czasu kompletowania załogi i wyjazdu wozu może przełożyć się na realne sekundy w walce o życie, pod warunkiem, że kierowcy będą świadomi znaczenia zielonego błysku.
Ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych z 2022 roku
Od 2022 roku obowiązuje, pierwsza w historii Polski, ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych. Dzięki niej prawie 100 tys. strażaków ochotników zyskało wsparcie i uznanie dla swojej służby, która na co dzień chroni bezpieczeństwo Polaków.
System remizaOSP.pl
System remizaOSP.pl to nowoczesne narzędzie do zarządzania jednostkami OSP, dostępne poprzez internet na różnych urządzeniach. Umożliwia efektywne planowanie i zarządzanie wyjazdami, w tym akcjami ratowniczymi z udziałem do sześciu zastępów jednocześnie. Oferuje zaawansowane narzędzia do zarządzania kadrą strażacką, pozwalające na grupowanie strażaków według stanowisk i kwalifikacji. Moduł terminarza i przypomnień zapewnia kontrolę nad terminami szkoleń i przeglądów. System ułatwia również prowadzenie dokumentacji finansowej oraz pełną kontrolę nad sprzętem (środkami trwałymi).
tags: #remiza #pl #atandaryzacja #wozow #osp