Historia remizy przy ulicy Janowskiej w Lublinie

Ulica Janowska w Lublinie, położona w dzielnicy Zemborzyce, jest arterią komunikacyjną o długości nieco ponad 3 kilometrów. Łączy ona ulicę Nadbystrzycką z okolicami tamy na Zalewie Zemborzyckim, w miejscu zbiegu ulic Żeglarskiej i Krężnickiej. Swój początek ulica bierze pod wiaduktem kolejowym, po czym przyjmuje dojazd ze ścieżki rowerowej, skręca o 90 stopni i pnie się w górę, osiągając wysokość torów kolejowych. Przez dalszą część biegu ulica biegnie niemal na wprost, z jednym lekkim skrętem. Stanowi główną drogę Majdanu Wrotkowskiego, w pobliżu której znajdują się wszystkie jej ważne obiekty. Mimo swojej długości, ulica ta jest mało uczęszczana ze względu na niewielką liczbę mieszkańców przy samej ulicy Janowskiej oraz na terenach na południe, do których prowadzi.

Ulica Janowska znajduje się pomiędzy obszarem Starego Gaju i linią kolejową nr 68 Lublin-Przeworsk z jednej strony, a zabudową właściwego Wrotkowa i osiedla Nałkowskich z drugiej. Ulica Janowska prowadząca z centrum Lublina nad Zalew Zemborzycki powstała ponad 40 lat temu.

Temat remontu ulicy Janowskiej od lat powraca przed wyborami samorządowymi, a następnie znika bez wieści. Mieszkańcy wyrażają swoje rozczarowanie brakiem konkretnych działań ze strony władz miasta. Pojawiają się głosy krytyki dotyczące braku uczciwej i konsekwentnej komunikacji z mieszkańcami w sprawach związanych z remontem ulicy.

Plany modernizacji i stan nawierzchni

Do modernizacji zaplanowano cały odcinek drogi od wiaduktu kolejowego do ulicy Żeglarskiej. W zakres tego zadania wchodzi również odcinek ulicy Nadbystrzyckiej, od skrzyżowania z ulicą Jana Pawła II do wiaduktu kolejowego. Problem dziurawej ulicy Janowskiej był wielokrotnie poruszany w lokalnych mediach, a mieszkańcy zwracają uwagę na zły stan nawierzchni, która od lat wymaga pilnego remontu.

Remont ma wykonać Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów S.A. Firma ma 11 miesięcy od daty podpisania umowy na wykonanie zadania, a termin ten upływa 4 sierpnia 2026 roku.

Schemat przebiegu ulicy Janowskiej w Lublinie z zaznaczonymi punktami początkowym i końcowym oraz planowanym odcinkiem modernizacji.

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Janowie Lubelskim

Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) należą do najstarszych i najbardziej zasłużonych organizacji społecznych. Pomimo utrudnień ze strony zaborcy rosyjskiego, dzięki staraniom zorganizowanego społeczeństwa miasta Janowa Lubelskiego, w dniu 22 czerwca 1905 roku założone zostało Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej w Janowie.

Początkowo jednostka posługiwała się ręczną sikawką, do której wodę czerpano z cieków wodnych przy pomocy hydroforu. Początki wprowadzenia motoryzacji do sprzętu gaśniczego sięgają 1930 roku, kiedy to ze środków własnych straży pożarnej zakupiono pierwszą motopompę. W uznaniu zasług straży pożarnej w zakresie gaszenia pożarów, Zarząd Związku Wojewódzkiego Straży Pożarnych Rzeczpospolitej Polskiej w Lublinie w 1931 roku przekazał zasiłek w kwocie 1500 zł na zakupioną wcześniej motopompę. W tym samym roku Ochotnicza Straż Pożarna w Janowie Lubelskim posiadała już samochód marki Opel, przystosowany do celów pożarniczych.

Innym ważnym wydarzeniem w działalności OSP było założenie w 1927 roku strażackiej orkiestry dętej. Zorganizował ją pan Marciniak, ówczesny dyrektor syndyku rolniczego. Funkcję kapelmistrza pełnił pan Roman Woszczyński, dozorca miejscowego więzienia. Strażacy mieli wiele pracy w likwidacji pożarów, głównie w lasach państwowych.

Działalność OSP w okresie międzywojennym i podczas II Wojny Światowej

W latach 20. XX wieku funkcję naczelnika straży pełnił druh K. Siess, a jego pomocnikiem był druh Stanisław Ryszel, który objął funkcję naczelnika w pierwszej połowie lat 30. XX wieku. W latach 20. i 30. XX wieku funkcje prezesów OSP pełnili m.in. W okresie okupacji naczelnikiem OSP był druh Edward Chmiel, który został aresztowany 27 października 1943 roku i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, skąd nie powrócił.

Janowscy strażacy w czasie wojny i okupacji przyjęli postawę godną Polaka. Chronili miejscowe organizacje konspiracyjne, poprzez wcześniejsze ostrzeganie ich o zamiarze dokonywania rewizji domowych oraz pełnili warty nocne, aby mieszkańcy miasta czuli się bezpieczni. Częste były również przypadki informowania ludności o łapankach młodzieży janowskiej przez okupanta, celem wywiezienia ich na przymusowe roboty do III Rzeszy. Wielu strażaków działało także w szeregach podziemnych organizacji zbrojnych, narażając swoje życie.

Okres powojenny i rozwój OSP

Po wyzwoleniu kraju w 1944 roku naczelnikiem OSP został wybrany druh Andrzej Łukasik, który kierował działaniami operacyjnymi jednostki do 1982 roku. W tym okresie funkcje prezesa pełnili kolejno: Leon Misiura, Bolesław Zobczyński, Zbigniew Żelaźnicki, Stanisław Ryszko i Józef Nazarewicz. Do 1958 roku sekretarzem straży był janowski adwokat Jan Sokal, w którego mieszkaniu odbywały się posiedzenia zarządu. Funkcje sekretarza pełnili również Stanisław Ryszko i Zbigniew Żelaźnicki. Funkcję gospodarza pełnili Eugeniusz Cudziło, Władysław Flis, a przez kilkanaście lat Jan Bielak.

Na początku lat 50. OSP zakupiła ze środków społecznych samochód marki Renault, który przystosowany został dla potrzeb gaśniczych. W 1954 roku jednostka otrzymała z Powiatowej Komendy Straży Pożarnej w Kraśniku typowy samochód pożarniczy marki Star 20, a w 1959 roku z miejscowej Powiatowej Straży Pożarnej beczkowóz Star 21.

W latach 50. sprzęt janowskiej OSP przechowywany był w drewnianej remizie usytuowanej na działce przy obecnej ulicy Piłsudskiego (dawniej Długa). Podjęto więc starania o wybudowanie nowej remizy i w drugim półroczu 1958 roku rozpoczęto budowę piętrowej strażnicy pożarnej, w której siedzibę znalazła także Komenda Powiatowa Straży Pożarnych.

W latach 1945-1974 janowska OSP często brała udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych. W 1985 roku OSP w Janowie Lubelskim obchodziła jubileusz 80-lecia powstania.

Zdjęcie archiwalne strażaków OSP z Janowa Lubelskiego z okresu międzywojennego.

Historia Powiatowej Komendy Straży Pożarnych w Janowie Lubelskim

Organizacją Powiatowej Komendy Straży Pożarnych w Janowie Lubelskim był asp. poż. Bronisław Różański, który objął stanowisko komendanta z dniem 1 stycznia 1956 roku. Z tą samą datą, 1 stycznia 1956 roku, reaktywowano powiat janowski (w 1941 roku siedzibę władz powiatowych hitlerowcy przenieśli do Kraśnika). Decyzją ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Lublinie powołano Komendę Powiatową Straży Pożarnych w Janowie Lubelskim.

Głównym zadaniem Komendy Powiatowej Straży Pożarnych jako organu administracji państwowej była organizacja całokształtu ochrony przeciwpożarowej na podległym jej terenie. Obejmowało to tworzenie nowych jednostek OSP, ich szkolenie i wyposażenie w sprzęt pożarniczy, budowę strażnic pożarnych i urządzeń zaopatrzenia wodnego, organizację ćwiczeń i zawodów OSP, kontrolę bezpieczeństwa pożarowego zakładów pracy, a także organizację walki z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi. Taki stan prawny, ze zmianami w różnym zakresie, trwał do 1 lipca 1992 roku, do czasu wprowadzenia w życie nowej ustawy o ochronie przeciwpożarowej i utworzenia struktur Państwowej Straży Pożarnej.

Rozwój jednostek OSP i budowa strażnic

W chwili reaktywowania powiatu janowskiego w 1956 roku, na jego terenie istniało 20 jednostek OSP, w tym 1 jednostka typu S (OSP Janów Lubelski). Pozostałe dziewięć jednostek OSP miało na wyposażeniu motopompy, w tym osiem jednostek posiadało stare i nietypowe motopompy; pozostałe straże wyposażone były w sikawki ręczne. Dzięki zaangażowaniu pracowników Komendy Powiatowej Straży Pożarnych, w okresie następnych lat nastąpił intensywny rozwój ochotniczych straży pożarnych w powiecie, których stan w 1970 roku wynosił 64 straże. 14 z nich na swoim wyposażeniu posiadało już samochody pożarnicze lub zastępcze.

Do czasu wprowadzenia nowego podziału administracyjnego w 1975 roku, ilość OSP zmotoryzowanych zwiększyła się do liczby 19. Istniejące wcześniej i nowopowstające jednostki OSP posiadały bądź budowały w pierwszych latach powojennych w większości drewniane remizy strażackie. Początek wznoszenia murowanych strażnic na tym terenie sięga lat 1957-1958. Wtedy to wybudowano strażnice w Godziszowie III, w Wólce Ratajskiej i Branewce, a w latach 1959-1960 w Kawęczynie i Potoczku. W okresie 1961-1975 wybudowano w powiecie i oddano do użytku 23 strażnice, natomiast w układzie województwa tarnobrzeskiego powstało 11 nowych strażnic OSP.

Ważne wydarzenia i statystyki

W 1959 roku, wskutek długotrwałej suszy, w powiecie powstało wiele groźnych pożarów. Największy z nich wybuchł 6 października we wsi Krzemień I, podczas którego spaleniu uległo 48 budynków. Już w 1961 roku biuro Komendy zostało przeniesione do niewykończonej strażnicy pożarnej. Samochody pożarnicze OSP i motocykle KP SP znalazły się w nowych garażach budowanej w dalszym ciągu strażnicy pożarnej.

Na dzień 31 grudnia 1968 roku w PKSP zatrudnionych było 14 funkcjonariuszy (2 oficerów, 2 podoficerów, 8 kierowców) oraz 1 pracownik cywilny i 1 palacz c.o. W powiecie zarejestrowanych było 58 jednostek OSP, w tym 3 zakładowe.

Kolejny, nieparzysty 1971 rok, charakteryzował się wzmożoną palnością. W powiecie odnotowano 51 pożarów, w wyniku których spłonęło 280 budynków, w tym 216 całkowicie. Najtragiczniejszy w skutkach okazał się pożar powstały 31 lipca we wsi Zdziłowice II, gdzie spłonęło 128 budynków.

Latem 1973 roku rozpoczęła się nadbudowa piętra miejscowej strażnicy pożarnej. Wiele prac, szczególnie tych niefachowych, wykonywali społecznie pracownicy Komendy.

Mapa powiatu janowskiego z zaznaczonymi lokalizacjami wybudowanych strażnic OSP.

tags: #remiza #przy #janowskiej #w #lublinie