Historia i architektura remiz strażackich

Remizy strażackie stanowią istotny element dziedzictwa architektonicznego i społecznego wielu miejscowości. Budynki te, często projektowane w stylu neogotyckim lub historyzującym, pełniły nie tylko funkcje techniczne, ale także integrowały lokalne społeczności wokół idei ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa.

Zestawienie historycznych fotografii remiz strażackich z przełomu XIX i XX wieku

Remiza strażacka w Sopocie

Budynek straży pożarnej w Sopocie został wzniesiony na terenie dawnego dworu XIII, zwanego ogrodem. Posiadłość ta, urządzona po 1600 roku przez gdańszczanina nazwiskiem Barken, w 1786 roku została sprzedana hrabinie Przebendowskiej. 22 maja 1910 roku, kosztem 61,7 tysięcy marek, wybudowano w tym miejscu remizę wraz z wieżą obserwacyjną. Obiekt zaprojektowany przez Paula Puchmüllera reprezentuje styl neogotycki. Od momentu powstania budynek użytkowała Ochotnicza Straż Pożarna, założona w 1885 roku, która do 1914 roku liczyła dziesięciu strażaków i rocznie gasiła średnio od 10 do 15 pożarów.

Remiza w Białej (Bielsko-Biała)

Wzniesiony w 1890 roku w Białej budynek straży pożarnej (Bielitz Bialaer Freiwillige Feuerwehr) został zaprojektowany przez Karla Korna, a budowę zlecono Emanuelowi Rostowi juniorowi. Koszty inwestycji wyniosły 30 880 florenów i zostały pokryte ze środków miejskich. Na parterze znajdowały się cztery boksy garażowe, natomiast na piętrze mieściły się: sypialnia strażacka z sześcioma łóżkami, pokój z aparatami alarmowymi oraz mieszkanie dozorcy.

Wyposażenie remizy obejmowało dwie sikawki konne, sikawkę na czterech kołach, wóz rekwizytowy oraz sprzęt do węży. W 1909 roku dwa boksy garażowe przekazano na potrzeby pogotowia ratunkowego. Po II wojnie światowej budynek był wykorzystywany przez reaktywowaną OSP, mimo że w lutym 1945 roku wojska radzieckie ogołociły go ze sprzętu.

Remiza w Kłodzku

Charakterystyczny budynek przy ul. Traugutta w Kłodzku został wzniesiony w 1914 roku według projektu miejscowego architekta. Obiekt zastąpił wcześniejszy magazyn sprzętu przy ul. Żydowskiej. Nowy budynek z wieżą i dużą halą posiadał również cztery mieszkania dla strażaków. Obecnie obiekt jest siedzibą Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej oraz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Kłodzku.

Schemat funkcjonalny remizy strażackiej z podziałem na część garażową i mieszkalną

Remiza w Hulczynie

Remiza w Hulczynie powstała w latach 1888-1889 na tamtejszym rynku jako dwukondygnacyjny budynek w stylu architektury historyzującej. Projektantem był Stanislav Woytych, burmistrz miasta i założyciel lokalnej straży pożarnej. Charakterystyczne gotyckie schodkowe szczyty wieńczą fasadę przy bocznej ulicy, a w głównej fasadzie dominują trzy bramy garażowe. Budynek pełnił funkcję remizy oraz komisariatu policji z aresztem do 1996 roku.

Rekonstrukcje: Skansen w Wygiełzowie

Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie został wzbogacony o rekonstrukcję zabytkowej remizy strażackiej ze Złotnik. Jest to obiekt drewniany, o konstrukcji szkieletowej, osadzony na kamiennej podmurówce i nakryty dachem dwuspadowym z gontem. W kalenicy dachu znajduje się wieżyczka z wiatrowskazem. Wewnątrz mieści się stała wystawa „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek”, prezentująca zbiory Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa w Alwerni oraz własne zasoby skansenu.

tags: #remiza #strazacka #dwory