Historia i zabytki Księżego Dworu oraz kontekst wczesnej ochrony przeciwpożarowej w regionie

Księży Dwór: Zarys historyczny i dziedzictwo

Księży Dwór - wieś sołecka w gminie Działdowo - został założony jako folwark pod koniec XIV wieku. Na terenie wsi znajduje się zespół pałacowo-parkowy wraz z zabudową gospodarczą oraz cmentarz rodziny von Frankenstein z połowy XIX wieku. Obecnie majątek ten znajduje się w rękach prywatnych właścicieli i dzięki ich staraniom przeszedł renowację. W latach 1888-1914 założono tu szkołę, która obecnie funkcjonuje jako szkoła podstawowa.

Widok na odrestaurowany zespół pałacowo-parkowy w Księżym Dworze

Historia miejscowości ujawnia również ślady wczesnośredniowiecznego gródka strażniczego, być może słowiańskiego, usytuowanego nad kanałem Działdówki, a także tzw. „ołtarz przysięgi” (gródek strażniczo-schronieniowy c-089 3097 1969-12-30). W XIX wieku niemiecka ekspedycja naukowa odkopała na terenie wsi fundamenty zabudowań średniowiecznych, pod którymi znajdowało się cmentarzysko z epoki lateńskiej. Niedaleko tego miejsca usytuowany jest praktycznie niewidoczny dziś rejestrowany kurhan (C-080 z datą wpisu 29.12.1969 r.).

Około 200 metrów za wsią, przy drodze do Kurek, znajduje się niemiecki cmentarz z okresu I wojny światowej. W środku cmentarza ulokowany został granitowy głaz, a pochowanych jest tu najprawdopodobniej 56 żołnierzy z III batalionu 21 pułku piechoty Landwehry.

Brak szczegółowych informacji o remizie strażackiej w Księżym Dworze

Na podstawie dostarczonych materiałów źródłowych, opisujących historię i zabytki Księżego Dworu, nie odnaleziono szczegółowych informacji dotyczących istnienia ani historii remizy strażackiej czy zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej bezpośrednio związanej z tą miejscowością.

Przykłady historycznej ochrony przeciwpożarowej w innych miejscowościach uwzględnionych w materiale źródłowym

Organizacja ochrony pożarowej w Dworze Grotowskim

W kontekście historii ochrony przeciwpożarowej, warto odnotować, że około 1822 roku w Dworze Grotowskim istniała założona ochrona pożarowa. Znajdowała się tam wydzielona szopa z wozem, który stanowił zaprzęg na jedną parę koni z ogromną drewnianą beczką. Wedle historii planowano wówczas zakup czterokołowej mechanicznej drabiny, jednakże zostało to niedokonane z uwagi na niezmodernizowaną remizę we dworze.

Rycina przedstawiająca wóz strażacki z drewnianą beczką z XIX wieku

Nawiązując do znaczenia historycznych miejsc dla rozwoju straży pożarnej, w dniu 23 sierpnia 2025 roku odbyło się uroczyste przekazanie i poświęcenie drabiny mechanicznej SD-37 Iveco Magirus dla pewnej jednostki. Ta nowoczesna drabina mechaniczna SD-37 Magirus została pozyskana z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Jaworznie. Poświęcenia drabiny mechanicznej dokonał ks. Piotr Szczygielski, Kapelan Diecezjalny PSP i OSP.

WYPRAWA NA DNO, PIRACI, WIĘŹNIOWIE, ZŁOCZYŃCY I SKARBY - Film dokumentalny - Lektor PL

Lokalizacja historycznej remizy w Piastowie

W miejscowości Piastowo, przejeżdżając przez nią obecnie, poza remizą strażacką nie zauważamy nic szczególnego. Historycznie, przy drodze, tam gdzie dzisiaj stoi remiza strażacka, znajdowały się czworaki dla pracowników majątku, co wskazuje na przekształcenie funkcji terenu.

Powstanie Ochotniczych Straży Pożarnych w Czernicach Borowych i Rostkowie

Z kolei w 1926 roku powstała straż pożarna w miejscowości Czernice Borowe, podobnie jak w Rostkowie, co świadczy o rozwoju zorganizowanych form ochrony przeciwpożarowej w regionie w okresie międzywojennym.

tags: #remiza #strazacka #na #ksiezym #dworze