Wśród licznych atrakcji turystycznych i zabytków w Bardzie, szczególną uwagę przyciąga zabytkowa remiza strażacka. Jej historia jest ściśle powiązana z rozwojem ochrony przeciwpożarowej w regionie.
Historia straży pożarnej w Bardzie
Początki straży pożarnej w Bardzie sięgają XVIII wieku i wiążą się z działalnością zakonu cystersów. Zanim powstała obecna remiza, funkcjonowała drewniana konstrukcja, która znajdowała się w miejscu obecnego parkingu przy Urzędzie Miasta i Gminy.
Pierwsza remiza drewniana
Historia pierwszej, nieistniejącej już remizy, rozpoczyna się w sierpniu 1850 roku. Wówczas to burmistrz Gierasch ze Świdnicy zakupił za 150 talarów od właściciela gospody pod „Złotym Słońcem”, Jospha Rupprechta, 15 mórg i 87 łokci kwadratowych ziemi na własność miasta. Następnie, na tej działce, burmistrz polecił majstrowi Lauterbachowi z Wojborza budowę remizy strażackiej z wieżą. Niestety, ta drewniana budowla szybko uległa zniszczeniu.
Nowa remiza w 1916 roku
W 1916 roku, w miejscu, gdzie obecnie prowadzą dróżki różańcowe, wybudowano nową remizę. Jest to obiekt, który służy do dziś Ochotniczej Straży Pożarnej w Bardzie i posiada charakterystyczną drewnianą wieżę.
Charakterystyka remizy strażackiej
Remiza strażacka to budynek przeznaczony do magazynowania sprzętu przeciwpożarowego, takiego jak samochody strażackie, pompy, węże, gaśnice oraz osobisty sprzęt ochrony. Tradycyjnie, pomieszczenia dla strażaków znajdowały się nad garażami, a w celu usprawnienia szybkiego zjazdu do pojazdów, instalowano specjalne rury (ześlizgi). W remizach często znajdowało się także miejsce do suszenia węży, a w starszych budynkach - wieżyczki obserwacyjne.
Remizy w Polsce w okresie międzywojennym i powojennym
W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce budowano liczne remizy na terenach wiejskich. Były to zazwyczaj niewielkie budynki, drewniane lub murowane, często z wieżą, w której umieszczano dzwon alarmowy. W czasach powojennych budowano remizy, które zawierały również sale wielofunkcyjne.
Znaczek Turystyczny i dostępność
Zabytkowa remiza strażacka w Bardzie jest również miejscem związanym ze Znaczkiem Turystycznym o numerze 182. Znaczek ten był dostępny w sklepiku klasztornym przy Bazylice Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Bardzie. Wzmianki o jego dostępności pojawiają się w różnych okresach, co sugeruje zmienność w jego dystrybucji.
Miejsca sprzedaży znaczków
- Sklepik klasztorny, Plac Wolności 5, Bardo (godziny otwarcia: pon. - sob. od 9:00-17:00, niedz. 10:30-15:30)
Warto zaznaczyć, że oprócz znaczka związanego z remizą, w sklepiku można było nabyć również inne znaczki turystyczne i okolicznościowe związane z Bardem, takie jak ZT 117 (Kaplica Górska), ZT 137 (Sanktuarium) oraz ZO 50 (Znaczek Okolicznościowy).
Wizyta w okolicy remizy
Osoby odwiedzające zabytkową remizę strażacką w Bardzie, często decydują się na spacer dalej, na Wzgórze Różańcowe. Znajdują się tam unikatowe kapliczki, zbudowane na początku XX wieku w różnorodnych stylach architektonicznych, w tym w stylu mauretańskiego pałacyku. Niektóre z kapliczek, mimo upływu lat i częściowego zniszczenia, nadal robią ogromne wrażenie na turystach.
Remiza strażacka we wsi Stolec
Warto również wspomnieć o innej, choć odmiennej remizie strażackiej, znajdującej się we wsi Stolec (gmina Dobra, powiat policki). Jest to niewielki budynek o oryginalnej, "domkowej" formie architektonicznej, posadowiony na wąskiej działce po zachodniej stronie głównej drogi.
Historia remizy w Stolcu
Budynek powstał prawdopodobnie pod koniec XIX wieku, w okresie rozbudowy folwarku. Po 1945 roku, przez pewien czas, pełnił funkcję transformatora, a następnie stał się remizą dla miejscowych strażaków. Zamontowano w niej syrenę alarmową, a we wnętrzu przechowywano motopompę i sprzęt strażacki. Po likwidacji PGR-u obiekt stracił swoje pierwotne przeznaczenie.
Architektura i obecny stan
Remiza w Stolcu charakteryzuje się parterową bryłą na podmurówce, z murowanymi ścianami z cegły ceramicznej. Wnętrze posiada zamurowane otwory okienne i drzwiowe, a także otwartą więźbę dachową. Obecnie (wrzesień 2023 r.) trwają prace przygotowawcze przed planowanym remontem, w ramach którego ma powstać niewielkie muzeum sprzętu pożarniczego.
