Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Śmiłowicach i jej Remizy

Ochotnicza Straż Pożarna w Śmiłowicach to instytucja z bogatą historią, której początki sięgają 1928 roku. Jej rozwój ściśle wiąże się z ewolucją sprzętu ratowniczego, rozbudową siedziby oraz aktywnym uczestnictwem w życiu społeczności lokalnej i w akcjach ratowniczych. Poniższa historia przedstawia kluczowe momenty w dziejach jednostki oraz jej remizy.

Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Śmiłowicach (1928)

Dnia 13 czerwca 1928 roku w Śmiłowicach sformowano Ochotniczą Straż Pożarną. Inicjatorami byli naczelnik Gminy P. Zaczek, kupiec Th. Śmieja oraz kolejarz Wiktor Powała. Następnie, w niedzielę 1 lipca 1928 roku, zwołano wiec, czyli zebranie na sali p. Botora, w celu wybrania kompletnego Zarządu OSP w Śmiłowicach. Już do tego zebrania strażacy gasili dwa pożary, w tym 23 czerwca 1928 roku pożar tartaku w Mikołowie. Jednostka ćwiczyła już 3 razy pod komendą ogniomistrza Klementa z Mikołowa.

Pierwszy Zarząd i Wyposażenie

Na walnym zebraniu wybrano pierwszy zarząd OSP Śmiłowice:

• Naczelnik: Zaczek Jan
• Zastępca Naczelnika: Mrozek Wilhelm
• Sekretarz: Śmieja Teofil
• Skarbnik: Bies Ludwik
• Gospodarz: Szombara Edmund
• Ogniomistrz: Powała Wiktor
• Zastępca Ogniomistrza: Śmieja Teofil

Jednostka liczyła 14 członków. Zgodnie z zapisem w Książce inwentarzowej, była wyposażona w sikawkę czterokołową ręczną ze zdejmowanym zwijadłem, jedną prądownicę, ubrania drelichowe i pasy bojowe jutowe. Pierwsza siedziba jednostki mieściła się w budynku po więzieniu. W tym stanie, z małymi zmianami, jednostka działała do czasu wybuchu II wojny światowej.

Działalność podczas i po II Wojnie Światowej

Z relacji świadków wynika, że jednostka nie przerwała swej działalności w czasie wojny i okupacji, choć brakuje jakichkolwiek zapisów z tego okresu. Pierwsze wzmianki o działalności po wojnie pochodzą z sierpnia 1945 roku. Z uwagi na kłopoty lokalowe, na przełomie lat 1947/1948 rozpoczęto starania o pozyskanie terenu od gminy pod budowę nowej remizy. Zebrania i szkolenia odbywały się w tym czasie w Szkole Podstawowej.

Budowa i Rozbudowa Remizy Strażackiej

W 1948 roku powołano zespół w sprawie budowy nowej Remizy. 3 lipca 1955 roku uchwalono na zebraniu miesięcznym, iż członkowie jednostki rozpoczną remont remizy systemem gospodarczym. Materiały pozyskano od różnych instytucji i zakładów, a część pochodziła z rozbiórki starego budynku. Prace budowlane wykonywano własnymi siłami i w 1957 roku zakończono budowę remizy.

Kolejne remonty i rozbudowy były realizowane w latach 1973-1977, 2000-2002 oraz 2006-2009. W większości odbywały się one w ramach czynów społecznych strażaków i mieszkańców. Materiały pozyskiwano ze środków zgromadzonych ze zbiórek oraz dzięki przychylności władz samorządowych. W 2008 roku wyremontowano dach remizy, a w 2009 strażacy ustawili nową, 10-metrową wieżę stalową z syreną alarmową. W 2010 roku wymieniono drzwi remizy. W ostatnich latach sukcesywnie prowadzone są prace remontowe również w starszej remizie.

Remiza jako Centrum Społeczne

W Remizie, oprócz siedziby strażaków, znalazło się miejsce również dla innych organizacji i kółek. Zorganizowano bibliotekę, która na początku liczyła 100 tomów. W 1964 roku utworzono w remizie świetlicę dostępną dla wszystkich mieszkańców. We współpracy ze Przedsiębiorstwem RUCH w Tychach otwarto punkt handlowy z prasą, papierosami, drogerią i słodyczami. Punkt ten działał nieprzerwanie do 2011 roku, a jego opiekunką i ekspedientką była śp. Pani Kamińska Łucja.

Ewolucja Sprzętu i Floty Pojazdów

Przez lata OSP Śmiłowice konsekwentnie modernizowała swoje wyposażenie:

• 1965: Jednostka otrzymała motopompę M-400 z Komendy Rejonowej Straży Pożarnej w Tychach.
• 1967 (20 maja): Jednostka otrzymała nieodpłatnie pierwszy samochód towarowo-osobowy marki PHENOMEN typ GRANIT 27, na którym zamontowano sprzęt pożarniczy. Ten samochód zastąpił po 40 latach wysłużoną sikawkę konną, która została przekazana do muzeum w Mysłowicach.
• 1969 (29 września): Jednostka pozyskała nieodpłatnie z Zakładu Transportu Samochodowego przy Hucie Zygmunt w Bytomiu samochód ciężarowy marki STAR 21, zaadaptowany na potrzeby straży pożarnej.
• 1977 (18 lipca): Komenda Rejonowa Straży Pożarnej w Tychach przekazała jednostce typowy samochód pożarniczy GBAM 2/8+8 Star 003.
• 1977 (31 sierpnia): Jednostka pozyskała z KRSP Tychy nową motopompę Polonia PO-5.
• 1991: Komenda Rejonowa Straży Pożarnych w Tychach przekazała jednostce nowoczesny samochód pożarniczy GBA 2,5/16 STAR 244, który służył niezawodnie przez lata.
• 1993: Jednostka otrzymała samochód GLM Żuk z Komendy Rejonowej Straży Pożarnych w Tychach.
• 2005 (maj): Samochód pożarniczy Żuk został wymieniony na nowszego Forda.
• 2006: Zakupiono nowy lekki samochód gaśniczy na podwoziu FORD, który do dziś spełnia potrzeby w zakresie pomocy w wypadkach samochodowych, małych pożarach i akcjach powodziowych.
• 2009: Jednostka otrzymała samochód pożarniczy GCBA 5/24 marki Jelcz z KP PSP w Mikołowie, który służył do 2022 roku.
• 2022: Po intensywnych staraniach, do jednostki przekazano ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy SCANIA z Komendy Miejskiej PSP w Siemianowicach. Po naprawach i dozbrojeniu został on włączony do podziału bojowego.

Kluczowe Osiągnięcia i Działalność

OSP Śmiłowice wielokrotnie uczestniczyła w akcjach ratowniczych, nie tylko związanych z gaszeniem pożarów, ale także z usuwaniem skutków powodzi i podtopień, często poza terenem Mikołowa, m.in. w Olkuszu, Tarnowskich Górach czy Bojszowach. Działalność jednostki zawsze była wysoko oceniana przez społeczeństwo Śmiłowic, władze lokalne i związkowe oraz Komendę Rejonową Straży Pożarnych w Tychach.

Wyróżnienia i Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego

• 1993: Z okazji 65-lecia jednostki, społeczeństwo ufundowało dla niej Sztandar, w dowód uznania.
• 1995: Dzięki dobremu wyszkoleniu i wyposażeniu w sprzęt, jednostka została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz w skład Kompanii Odwodowej OSP.
• 2000: W nagrodę za wysiłek włożony w ratowanie ludzkiego dobytku, śmiłowicka drużyna OSP otrzymała samochód pożarniczy Żuk.
• 2003: Kazimierz Przybyło, długoletni komendant (od 1962 roku przez 35 lat), otrzymał najważniejsze odznaczenie pożarnicze - Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza.

Sukcesy w Turniejach Wiedzy Pożarniczej

Efekty prowadzenia szkoleń młodzieży w szkołach doprowadziły do uzyskiwania bardzo dobrych wyników przez podopiecznych jednostki w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej, zarówno na szczeblu miejskim, jak i wojewódzkim.

• 1998: Piotr Benecki, uczeń Szkoły Podstawowej w Borowej Wsi, zdobył I miejsce w eliminacjach Krajowych Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej.
• 2002: Bartosz Pilny, również uczeń Szkoły Podstawowej w Borowej Wsi i zwycięzca Eliminacji Wojewódzkich, zajął wysokie 6. miejsce w eliminacjach Krajowych.

Współpraca i Aktywność Społeczna

OSP Śmiłowice i jej członkowie aktywnie współpracują z lokalnymi organizacjami, w tym z Sołtysem Józefem Świerczyną, Kołem Gospodyń Wiejskich, świetlicą środowiskową i kościołem parafialnym. Jednostka regularnie organizuje festyny dla mieszkańców sołectwa, uczestniczy w zabezpieczaniu lokalnych wydarzeń, takich jak Dożynki Miejskie, Mikołowski Bieg Uliczny czy wyścigi zaprzęgów. Organizowane są również szkolenia, np. z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Znaczące Postacie

W historii OSP Śmiłowice zapisało się wielu zasłużonych działaczy:

• Wacław Hawro - pierwszy komendant.
• Stanisław Zaremba - drugi komendant.
• Kazimierz Przybyło - komendant w latach 1962-1997, najbardziej zasłużony, nagradzany za ofiarną służbę, laureat Medalu Honorowego im. Bolesława Chomicza.
• Roman Przybyło - komendant po Kazimierzu Przybyle (od 1997).
• Grzegorz Jarosz - kolejny komendant.
• Śp. Pan Antoni Kamiński - długoletni Naczelnik OSP w Śmiłowicach, zmarł w 1998 roku.
• Edward Rembisz - dzięki jego staraniom, w okresie pełnienia funkcji sołtysa wsi, powstało boisko sportowe w pobliżu remizy.
• Dh Dariusz Gaschi - Prezes Jednostki, dzięki jego determinacji w 2006 roku zakupiono nowy lekki samochód gaśniczy, a w 2022 roku pozyskano ciężki samochód SCANIA.
• Dh Henryk Kamiński - naczelnik OSP Śmiłowice, aktywny w organizacji obchodów i wydarzeń.

Obecnie OSP Śmiłowice liczy 13 członków i reprezentuje kolejne młode pokolenie Śmiłowiczan, kontynuując długie tradycje służby i pomocy społeczności.

tags: #remiza #strazacka #w #smilowicach