Remiz pendulinus to fascynujący ptak, znany przede wszystkim z niezwykłych gniazd, które buduje z niezrównaną precyzją. Te kunsztowne konstrukcje w dawnych czasach były nawet wykorzystywane przez ludzi jako ciepłe skarpety, papcie lub onuce. Mimo że gniazda te tkane są z delikatnych części roślin i pajęczyn, są zaskakująco trwałe i mogą przetrwać kilka lat.
Opis i Występowanie Remiza
Jak rozpoznać Remiza?
Remiz to ptak mniejszy od wróbla, sylwetką i zachowaniem przypominający sikorę. Jego charakterystyczną cechą jest czarna maseczka a’la Zorro, zakrywająca oczy i okolice małego, ostrego dzioba, która dodaje mu charakteru i uroku. Maska ta pomaga Remizowi lepiej widzieć nawet w pełnym słońcu, gdyż ciemna barwa skutecznie pochłania światło, dzięki czemu ostre słońce mniej przeszkadza w pracy oczu. Wiedzę tę zawdzięczamy niedawno przeprowadzonym badaniom nad Dzierzbą Srokoszem i Gąsiorkiem, które noszą podobne maski.
U Remizów, w przeciwieństwie do Dzierzb, charakterystyczna maska najbardziej zaznacza się u samców w szacie godowej, jest wówczas szersza niż w szacie spoczynkowej. Grzbiet ptaka jest barwy kasztanowatej, a spód ciała białobeżowy. Samica ubarwiona jest podobnie, ale jej barwy są bardziej stonowane.
Głos i Migracje
Remiz odzywa się delikatnym, cichym, ale wysokim w tonach „tsiuuu”. Jest migrantem krótkodystansowym, zimuje w południowo-zachodniej Europie.
Środowisko Występowania
Remiza można zaobserwować w różnorodnych środowiskach, takich jak lasy, ogrody czy parki. Jednak gniazda zakłada głównie na cieniutkich gałęziach rosnących nad brzegami wód, preferując olchy, brzozy, wierzby, często w sąsiedztwie trzcinowisk.
Biologia i Zachowania Remiza
Dieta i Tryb Życia
Remizy skaczą po najcieńszych gałązkach, prawie nigdy nie schodzą na ziemię. Kąpią się w rosie, a pożywienie zbierają ze zwiniętych liści, wsuwając w nie dziób. Dieta Remizów składa się głównie z drobnych owadów i ich larw, a także pająków. Jesienią chętnie zjadają nasiona pałki wodnej, trzciny, wierzby oraz topoli. Są niespecjalnie płochliwe, co oznacza, że nie wiodą skrytego trybu życia.
Niezwykłe Gniazda Remiza
Łacińska nazwa „Remiz pendulinus” oznacza „wiszącego majstra” lub „mistrza”. Zapewne został on tak nazwany ze względu na kunsztowne gniazdo, które zawiesza na cieniutkich gałęziach rosnących nad brzegami wód. Budowę gniazda rozpoczyna samiec w kwietniu lub maju, wyplatając je z roślinnych puchów na osnowie z włókien, a całość związana jest pajęczyną.
Każdy samiec buduje w jednym sezonie kilka takich konstrukcji, aby poddać je następnie wnikliwej ocenie samic. Samica wybiera samca, którego gniazdo wywrze na niej największe wrażenie. Po wybraniu partnera para razem zajmuje się wykończeniem gniazda. Co ciekawe, samiec często przygotowuje kilka gniazd z myślą o kilku różnych partnerkach.
Nesting birds – Eurasian penduline tit (Remiz pendulinus)
Systemy Rozrodcze i Lęgi
U Remizów występują niemal wszystkie poznane systemy rozrodcze: od monogamii, przez poligynię, do poliandrii. Wszystkie typy kojarzeń mogą występować w obrębie jednej populacji. Zarówno samice, jak i samce mogą kilkukrotnie kojarzyć się z nowymi partnerami podczas jednego sezonu lęgowego. Niektóre samice znoszą jaja w kilku gniazdach, żeby w końcu zdecydować się na jednego partnera. Inne porzucają gniazdo w trakcie znoszenia jaj i udają się na poszukiwanie nowego partnera, przelatując niekiedy kilkadziesiąt kilometrów. Nawet 70% samców decyduje się potem na samotne wysiadywanie i wychowanie potomstwa. Niestety, w wielu przypadkach gniazdo porzucają oboje rodzice, wskutek czego przepada cały lęg.
Remiz składa od 5 do 8 jaj, które są wysiadywane przez 12-15 dni przez samicę lub samca. Młode opuszczają gniazdo po 18-26 dniach, ale przez kilka kolejnych dni po wylocie chętnie wracają do niego na noc. Samiczki wyprowadzają jeden lub dwa lęgi rocznie, natomiast samczyki mogą zwabić do kilku wybudowanych przez siebie gniazd kilka różnych partnerek.
Rozróżnianie od Podobnych Gatunków
Choć czarne maski na oczach noszą jeszcze Kowaliki, Srokosze Dzierzby i samczyki Gąsiorków, to maska Zorro czyni Remiza niepowtarzalnym. Wszystkie te ptaki są jednak większe od Remiza i raczej nie zobaczymy ich na zwisających nad wodą gałęziach. Żaden z nich nie buduje też tak kunsztownych gniazd, co jest wyróżnikiem Remiza.
Ochrona Siedlisk
Dla zachowania populacji Remiza i innych gatunków zależnych od środowisk wodnych, kluczowa jest ochrona naszych mokradeł oraz naturalnych lub półnaturalnych siedlisk nadwodnych w każdej postaci - również niewielkich zagajników, a nawet pojedynczych drzew.
tags: #rzeznia #remiza #song #miniaturka