W obliczu trwającej wojny i codziennych zagrożeń, z którymi mierzą się służby ratownicze w Ukrainie, polskie samorządy i jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) aktywnie angażują się w pomoc, przekazując sprzęt strażacki. Jest to nie tylko dar materialny, ale przede wszystkim znak solidarności i wsparcia dla ukraińskich strażaków, którzy działają w wojennych warunkach.
Wsparcie z Krapkowic: Wóz z OSP Steblów dla Rohatyna
Podczas kwietniowej sesji Rady Miejskiej w Krapkowicach radni zdecydowali o przekazaniu używanego wozu strażackiego z jednostki OSP Steblów do partnerskiego miasta Rohatyn na Ukrainie. Pojazd, MAN z 1985 roku, został wycofany z użytkowania po zakupie nowoczesnego wozu ratowniczo-gaśniczego.
Decyzja o przekazaniu zamiast sprzedaży, mimo że wartość pojazdu oszacowano na 22 tys. zł, była gestem solidarności. Jest to efekt rozmów prowadzonych od 2025 roku, kiedy delegacja z Rohatyna odwiedziła Steblów i zapoznała się ze stanem technicznym pojazdu. Jak wynika z uzasadnienia projektu uchwały, ekspertyza rzeczoznawcy wykazała, że ze względu na wiek i stopień zużycia samochód nie spełnia już współczesnych wymogów taktycznych stawianych pojazdom pożarniczym. Mimo to, wóz ma zasilić flotę służb w Rohatyniu, mieście, które od lat współpracuje z Krapkowicami.
Inicjatywa OSP Złotokłos i pomoc dla gminy Ivane-Puste
Uroczyste przekazanie pojazdu strażakom z Ukrainy, które odbyło się w sobotę 4 czerwca 2022 roku, było finałem inicjatywy OSP Złotokłos o wsparciu strażaków z objętej wojną Ukrainy. Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej ze Złotokłosu w lutym tego roku otrzymała nowy wóz pożarniczy. Swój dotychczasowy pojazd strażacy przekazali kolegom z OSP Grochowa. Po wybuchu wojny, pochodzący z Ukrainy druh Sergiej z OSP Złotokłos, dowiedziawszy się, że w jego rodzinnych stronach potrzebne są samochody gaśnicze, zaproponował przekazanie starego pojazdu kolegom z gminy Ivane-Puste z obwodu Tarnopolskiego.
Wiceburmistrz Hanna Kułakowska-Michalak podkreśliła: „Przychyliliśmy się do tej prośby, gdyż jest to nie tylko cenna oddolna inicjatywa, ale przede wszystkim kolejna okazja do udzielenia konkretnej pomocy Ukrainie”. Burmistrz Daniel Putkiewicz wyraził nadzieję, że samochód, z którego przez lata korzystali polscy strażacy, będzie równie dobrze służył sąsiadom zza wschodniej granicy. Na wniosek strażaków z OSP Złotokłos, koledzy ze wszystkich jednostek w powiecie piaseczyńskim zorganizowali zbiórkę niezbędnego sprzętu i wyposażenia, aby samochód trafił do potrzebujących w pełni wyposażony.
PRZEKAZANIE SAMOCHODÓW STRAŻACKICH
Rybnik wspiera Iwano-Frankiwsk
O pomoc i wsparcie w postaci przekazania samochodu ratowniczo-gaśniczego zwrócił się do Rybnika Burmistrz Miasta partnerskiego Iwano-Frankiwsk. W ukraińskim mieście rybnicki wóz wesprze pracę zespołów ratowniczych w nagłych sytuacjach, dla zapewnienia bezpieczeństwa ludności cywilnej.
Samochód ratowniczo-gaśniczy marki Jelcz, będący na wyposażeniu jednostki OSP Orzepowice, jest jednym z najstarszych samochodów pożarniczych dysponowanych przez jednostki OSP miasta Rybnika. Z uwagi na rok produkcji - 1996 r. oraz małą ilość wyjazdów (w okresie 01.01.2023 - 07.06.2024 łącznie 19 wyjazdów, w tym 3 do pożarów i 4 do miejscowych zagrożeń), zwrócono się do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku z prośbą o dokonanie analizy dotyczącej możliwości wycofania samochodu z podziału bojowego jednostki OSP Orzepowice. Komenda Miejska PSP w Rybniku, po dokonaniu analizy zabezpieczenia operacyjnego miasta Rybnika, pozytywnie zaopiniowała wycofanie wozu bez konieczności zapewnienia drugiego samochodu, co wiąże się z odpowiednim zabezpieczeniem gotowości operacyjnej jednostki przy wykorzystaniu posiadanych sił i środków. W OSP Orzepowice służbę pełni 19 strażaków-ratowników, a jednostka dysponuje jeszcze samochodem MAN z 2007 roku.
Dlatego, na wniosek Prezydenta Miasta Rybnika, Rada Miasta Rybnika na sesji 13 czerwca 2024 r. jednogłośnie podjęła uchwałę w sprawie udzielenia pomocy rzeczowej dla miasta partnerskiego Iwano-Frankiwsk na Ukrainie. Aktualnie przygotowano umowę darowizny samochodu oraz podjęto działania związane z przygotowaniem dokumentacji celno-skarbowej, celem transportu i przekazania samochodu.
Zarządzanie flotą pojazdów OSP w Rybniku
Na terenie miasta Rybnika działa 14 jednostek OSP (z czego 5 jest częścią Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego - KSRG), których tabor i wyposażenie należą do jednych z najnowocześniejszych w regionie. Wraz z Komendą Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Rybniku zabezpieczają one rejon chroniony. Na wyposażeniu jednostek OSP miasta Rybnika znajdują się 22 samochody strażackie:
- Samochody ciężkie - 3
- Samochody średnie - 11
- Samochody lekkie - 7
- Samochody operacyjne - 1
Miasto Rybnik, w porozumieniu z Komendą Miejską PSP w Rybniku oraz Zarządem Oddziału Miejskiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Rybniku, przyjęło zasadę, iż nowe samochody ratowniczo-gaśnicze, których zakup planowany jest w danym roku budżetowym, w pierwszej kolejności otrzymują jednostki włączone do KSRG (OSP Boguszowice, OSP Golejów, OSP Kamień, OSP Kłokocin i OSP Popielów). Po dokonaniu ewentualnego zakupu będzie możliwe przekazanie samochodów dotychczas użytkowanych przez jednostki OSP będące w KSRG innym jednostkom OSP, w zależności od potrzeb i stanu technicznego pojazdów będących na ich wyposażeniu. Celem tego procesu jest odpowiednia i systematyczna modernizacja floty samochodów ratowniczo-gaśniczych. W latach 2009-2023 zakupiono 12 nowych samochodów pożarniczych na łączną kwotę 8 973 079,50 zł, w tym środki finansowe z budżetu Miasta Rybnika 5 334 379,60 zł.
Gminne Obchody Dnia Strażaka w Krobi: Dwa wozy, jedna solidarność
Tegoroczne świętowanie 3 Maja w Krobi połączyło pamięć o Konstytucji 3 Maja z ważnym gestem solidarności. Drugi samochód, po przekazaniu jednego dla OSP Gogolewo, ruszył w drogę do Ukrainy, co pokazało, że strażackie hasło "Bogu na chwałę, ludziom na ratunek" nie kończy się na granicach jednej gminy.
Druga część wydarzenia odbyła się przy remizie OSP Krobia, gdzie zorganizowano Gminne Obchody Dnia Strażaka. Prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego ZOSP RP w Krobi, druh Bogdan Pawlak, podkreślił, że był to szczególny dzień dla druhów z Gogolewa oraz dla gości z Ukrainy. Powiedział: „Jest to dzisiaj szczególny dzień dla druhów z Gogolewa, którzy otrzymają wóz bojowy z OSP Krobia i dla naszych gości z gminy Torczyn, którym przekazujemy nasz dar z gminy holenderskiej. Niech wam te samochody służą długie lata jeszcze, zarówno wam, drodzy goście, jak i druhom z Gogolewa."
Przekazane pojazdy
- Samochód Star, który trafił do krobskiej jednostki w 2002 roku, przez 24 lata służył druhom w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Teraz pojazd został przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w Gogolewie.
- Drugi samochód, Iveco Magirus, ma jeszcze bardziej symboliczne znaczenie. Pojazd trafił do OSP Krobia w 2003 roku jako dar od partnerskiej gminy Schinnen w Holandii. Przez 14 lat służył krobskim strażakom, a w 2017 roku został przekazany druhom z Gogolewa. Teraz pojedzie dalej, do partnerskiej gminy Torczyn w Ukrainie. Mimo blisko 40 lat pojazd nadal jest sprawny i funkcjonalny, a jeszcze w kwietniu brał udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
Burmistrz Krobii Łukasz Kubiak podziękował krobskim strażakom za te dwie decyzje, podkreślając, że oba pojazdy będą nadal służyły poprawie bezpieczeństwa mieszkańców, zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie. „To jest niezwykły wyraz solidarności. To nie jest tylko gest, ale to jest naprawdę wyraz dobrej, międzysąsiedzkiej współpracy. Jeszcze raz powtórzę: solidarności tutaj też z narodem ukraińskim. Naprawdę to jest jeden z takich dni, który ja też osobiście, ale myślę, że nie tylko ja, ale mieszkańcy gminy Krobia będą długo pamiętać” - podkreślił. Za przekazany samochód dziękował również wójt Torczyna Jurij Krewski, mówiąc o znaczeniu polsko-ukraińskiej współpracy i pomocy, która w czasie wojny ma szczególną wartość.
Prezes krobskiej jednostki, Barbara Gryczka, wyjaśniła, że OSP Krobia mogła pozwolić sobie na przekazanie dwóch starszych samochodów, ponieważ obecnie dysponuje dwoma nowszymi wozami bojowymi - jeden z 2016 roku, a drugi z 2024 roku. Podkreśliła, że Iveco, które pojedzie do Ukrainy, przez lata dobrze służyło najpierw druhom z Krobii, później z Gogolewa, a teraz będzie mogło pomagać tam, gdzie sprzęt ratowniczy jest szczególnie potrzebny.
PRZEKAZANIE SAMOCHODÓW STRAŻACKICH
Flota pojazdów strażackich w Ukrainie w czasie wojny
Ukraińska straż pożarna od blisko dwóch lat działa w wojennych warunkach, co stawia ogromne wymagania nie tylko przed samymi ratownikami, ale też przed użytkowaną przez nich flotą. Brakujący lub uszkodzony sprzęt często jest uzupełniany dzięki pomocy międzynarodowej.
Dary z Polski i innych krajów
Polska nadal przekazuje starsze wozy na Ukrainę. Wśród ciężarówek podarowanych w minionym miesiącu znalazł się Jelcz 417 z naczepą-cysterną, pochodzący z województwa opolskiego. To już kolejny ciągnik tej marki, który Ukraińcy otrzymali po bardzo dużej partii z wiosny ubiegłego roku. Wtedy Polska masowo podarowała swoje Jelcze 417 oraz 620, by służyły jako beczkowozy przy zwalczaniu skutków zniszczenia tamy na Dnieprze.
Skutki ataków rakietowych i dronów na obwód chersoński z 23 stycznia bieżącego roku, uderzyły między innymi w remizy straży pożarnej oraz strażaków będących już w akcji. Na liście uszkodzonego sprzętu znalazł się między innymi Jelcz 325 z miejscowości Wysokopilla. Pojazd ten najprawdopodobniej pochodzi ze wczesnej partii wozów wysyłanych z Polski i posłużył do odtwarzania ukraińskiej straży pożarnej na terenach wyzwolonych po okupacji. Aby uzupełnić braki po tego typu atakach, Ukraińcy chętnie przyjmują wszelkie działające wozy.
Żadnym problemem nie jest nawet kierownica po prawej stronie, co prowadzi do przekazania z połowy stycznia, kiedy to straż pożarna z obwodu zaporoskiego otrzymała dwie Scanie P94D, które od nowości służyły na brytyjskim lotnisku London Gatwick. Swoje drugie, wojenno-ratunkowe życie otrzymują nawet samochody kurierskie. Przykładem jest osiem egzemplarzy Iveco Daily Euro 5, z zabudowami charakterystycznymi dla niemieckich oddziałów UPS oraz DHL. Samochody te zostały zakupione przez fundację wspierającą Ukrainę, wnętrza ich zabudów przerobiono na mobilne warsztaty, a następnie dokonano przekazania do kilku jednostek straży pożarnej ze wschodniej Ukrainy.
Pojazdy przedwojenne i nowe zakupy
Oczywiście w międzyczasie trwa też eksploatacja wozów przedwojennych, także tych bardzo starych. Nadal można spotkać się z poradzieckimi Ziłami 131, o charakterystycznych, bardzo długich nadwoziach. Innym przykładem typowo ukraińskich, przedwojennych wozów, są białoruskie ciężarówki marki MAZ. Do 2022 roku powszechnie kupowano je w państwowych przetargach, by zastępować Ziły. Po wybuchu wojny i zerwaniu kontaktów z Białorusią, w przetargach MAZ-a zastąpiło południowokoreańskie Daewoo Maxus, cenowo podobno porównywalne ze sprzętem białoruskim, a przy tym znacznie tańsze od ciężarówek zachodnich.
Wyspecjalizowane jednostki i opancerzone pojazdy
Na koniec, warto wspomnieć o pojazdach najnowocześniejszych i najbardziej wyspecjalizowanych. To opancerzone wozy strażackie ze specjalnych jednostek saperskich, usuwających z miast niewybuchy, czy też zajmujących się rozminowywaniem. Przykładem jest MAN TGS 40.440 z zabudową ukraińskiej marki Validus, wywożący pozostałości rosyjskiego pocisku Ch-101 z jednego z kijowskich osiedli. Nowe egzemplarze takich MAN-ów są przekazywane strażakom-saperom przez niemieckie fundacje.
